متغیرهای محیطی مؤثر در استقرار قارچ خوراکی زردِ کیجا (Cantharellus alborufescens) در جنگل جلگه‌ای نور (مازندران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جنگلداری، منابع طبیعی و علوم دریایی، تربیت مدرس، نور، ایران

2 هیات علمی گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

3 گروه بیوتکنولوژی، پژوهشکده زیست فناوری، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران

4 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

5 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور

چکیده

قارچ زردِ کیجا یکی از قارچ‌های خوراکی متعلق به خانوادۀ Cantharellaceae، پراکنش وسیعی در جنگل‌های شمال ایران دارد و مورد توجه ساکنان محلی این مناطق است. با وجود اهمیت اقتصادی قارچ‌های این جنس، اطلاعات اندکی دربارۀ نیازهای رویشگاهی آن در دسترس است. از این‌رو، پژوهش حاضر در نظر دارد عوامل اکولوژیکی مؤثر بر پراکنش این قارچ را بررسی کند. برای این منظور 20 جفت قطعه نمونۀ 20 × 20 متر با فاصلۀ حداقل 100 متر در توده‌های بلوط-ممرز یک جنگل جلگه‌ای (حدود 120 هکتار) در شهرستان نور انتخاب شد. نیمی از قطعات نمونه واجد اندام بارده قارچ و نیمی دیگر فاقد اندام بارده قارچ بود. به‌منظور تحلیل رابطۀ گونه- محیط (خواص خاک) و با استفاده از روشTWINSPAN  سه گروه گونۀ گیاهی شناسایی شد. با توجه به نتایج این تحقیق، حضور این قارچ در توده‌های بلوط-ممرز (گروه های اکولوژیک دوم و سوم) در روی خاک با بافت لومی-رسی، اسیدیته 2/7-7/5، کربن 7/3-2/2 درصد، نیتروژن کل 27/0-16/0درصد، نسبت کربن به نیتروژن 9/18-8/10، رطوبت 2/46-4/29 درصد و عمق لاشبرگ 19-8/4 میلی‌متر بوده است. همچنین، در عرصۀ واجد قارچ، مقدار کربن، درصد شن و رس و نسبت کربن به نیتروژن بیشتر و برعکس، مقادیر نیتروژن، آمونیوم، نیترات، اندازۀ عمق لاشبرگ و درصد سیلت کمتر از آنها در عرصۀ بدون قارچ بوده است. به‌طور کلی، کربن، نسبت کربن به نیتروژن، درصد شن و رس مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر حضور قارچ زردِ کیجا در این جنگل بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental factors affecting the presence of Edible Zarde-Kija mushroom (Cantharellus alborufescens) in plain forest of Noor (Mazandaran)

نویسندگان [English]

  • Ghasem Ali Parad 1
  • Tabari Masoud 2
  • Masoomeh Ghobad-Nejhad 3
  • Omid Esmailzadeh 4
  • Hamed Yousefzadeh 5
1 Deparment of Forestry, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Noor, I. R. Iran
2 Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University
3 Department of Biotechnology, Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST), Tehran, I. R. Iran
4 Natural Resources Faculty of Tarbiat Modares Univ.
5 Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Marine Science, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

Zarde-Kija mushroom(Cantharellus alborufescens) is one of the edible mushrooms belong to the Cantharellaceae family. It is widely distributed in the northern forests of Iran and is desirable for local residents in these areas. Despite the economic importance of this genus, litthe is known about their habitat requirements. This study was conducted to identify the environmental factors affecting the distribution of this mushroom in a plain forest of Noor city (Mazandaran province, northern Iran) with 120 ha area. For this purpose, 20 pair plots (20 m × 20 m) with at least 100 m distance were established (20 plots with Cantharellus and 20 non-Cantarellus plots). To analyze the species-environment relationship (soil characteristics), three groups of plant species were identified by the TWINSPAN method. The results showed this mushroom presents in oak-hornbeam stands with following conditions: clay-loam soils, pH value 5.7-7.2, soil C content 2.2-3.7%, total N 0.16-0.27%, C:N ratio 10.8-18.9, water content 29.4-46.2% and litter thickness 4.8-19 mm. In this regard, soil C content, C/N ratio, amount of sand and clay in plots with Cantharellus was 36, 71, 30 and 18 percent greater than those in plots without Cantharellus. Also, Nitrogen concentration (N), ammonium (NH4+), nitrate (NO3), litter thickness and amount of silt in non-Cantarellus plots were respectively 30, 20, 19, 48 and 28 percent lesser than those in plots containing Cantharellus. Overall, our findings showed that C content, C:N ratio, sand (%) and clay (%) were the most important factors influencing the presence of C. alborufescens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • C:N ratio؛ Ectomycorrhizal fungi؛ Litter thickness
  • pH
  • Soil texture