مدلسازی ساختاری تبیین رفتار مشارکتی روستاییان در حفظ جنگل (مطالعه موردی: ذخیره‌گاه جنگلی چهارطاق اردل)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 هیات علمی/ دانشگاه تهران

3 هیات علمی/مجتمع آموزش عالی سراوان

4 دانشجوی دکتری/ دانشگاه تبریز

چکیده

در راستای آزمون این فرضیه که رفتار مشارکتی روستاییان، تابعی از سطح آگاهی آنها از جنگل و نگرش نسبت به اهمیت جنگل است، رفتار خانوارهای روستایی ساکن در محدودة زیستگاه جنگلی چهارطاق اردل (600N=) بررسی شد. نوع تحقیق، از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر اندازه و درجه کنترل متغیرها، میدانی، و از لحاظ نحوه جمع‏آوری اطلاعات، توصیفی است. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران معادل 196 خانوار تعیین شد و نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده انجام گرفت. داده‌ها از طریق یک پرسشنامه محقق‌ساخته که روایی محتوایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به تایید رسید، جمع‌آوری و در محیط نرم‌افزارهای IBM SPSS 21 و LISREL8.5 تحلیل شد. نتایج نشان داد که معیشت اکثریت جامعه پژوهش، وابسته به منابع جنگلی، ذی‌نفعان دارای سطح سواد پایین، درآمد کم و بعد خانوار زیاد بودند. نتایج مدلسازی ساختاری بیانگر آن بود که مدل مفهومی ارائه‌شده با توجه به کلیه معیارهای برازش مدل، مورد تایید بوده و از اعتبار لازم برخوردار است. همچنین فرضیة کلی پژوهش تایید شد و مشخص شد که مشارکت جنگل‌نشینان در حفظ جنگل تابعی از آگاهی و نگرش آنها دربارة اهمیت جنگل است؛ به‌طوری‌که این دو مؤلفه در مجموع توانستند 60 درصد از واریانس متغیر مشارکت در حفظ جنگل را تبیین کنند. هر یک واحد تغییر در متغیر آگاهی نسبت به جنگل و نگرش نسبت به اهمیت جنگل، سطح مشارکت در حفظ جنگل را به‌ترتیب به 32/0 و 41/0 واحد افزایش داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Structural modelling for explaining the participatory behavior of villagers towards forest conservation (Case study: Ardal Chahartagh Forest Reserve)

نویسندگان [English]

  • Yaser Mohammadi 1
  • Vahid Etemad 2
  • Seyyed Abolghasem Barabadi 3
  • Alireza Ansari-Ardali 4
چکیده [English]

In order to test a hypothesis that participatory behavior of villagers towards forest conservation explained by their awareness and attitudes about forest importance, this study was conducted on rural households surrounding Chahartagh Forest Reserve (N=600). According to such criteria as objective, variable control degree and data gathering method, this study was empirical, survey and descriptive research, respectively. The statistical sample size was calculated 196 households through Cochran’s formula. Simple random sampling was done to select the study cases and a researcher-designed questionnaire used to collect data which its content validity confirmed by experts opinions and its reliability confirmed by Cronbach alpha coefficient. The data were analyzed by IBM SPSS ver.21 and LISREL ver. 8.5 softwares. The results showed that households’ livelihood almost depended on forest resources and the majority of them were low-literacy, low income and high sponsorship. Structural modelling results of households’ participatory behavior in forest conservation also revealed that the model explained their behavior properly and was valid. Also, the main hypothesis of the study was confirmed that the households’ participation to forest conservation was a function of their awareness and attitude toward forest importance as these two components could totally explained 60 percent of participation variances. Finally, one unit increase in awareness and attitudes variables increased the amount of households’ participation to conserve forest to 0.32 and 0.41 units, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attitude toward forest
  • Awareness about forest
  • Participation to forest Conservation
  • Structural Equitation Modelling (SEM)