انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 2 2022 08 23 Spatial pattern and structure analysis of natural and harvesting gaps in Hyrcanian forests using spatial statistics methods (Case study: Chamestan- Nour) تحلیل الگو و ساختار مکانی روشنه‌های طبیعی و حاصل از بهره‌برداری در جنگل‌های هیرکانی با استفاده از روش‌های آمار مکانی (مطالعۀ موردی: چمستان- نور) 169 183 147606 10.22034/ijf.2022.300286.1799 FA کرمعلی ذبیحی دانشجوی دکتری جنگلداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران اسداله متاجی استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-6903-2287 رضا اخوان دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0003-3420-7301 ساسان بابایی کفاکی دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2021 08 29 Spatial distribution and size of canopy gaps have important implications for light regime and regeneration, and affect species diversity. In this regard, the present study was conducted with the aim of investigating the spatial pattern and structure of harvesting canopy gaps and comparing with natural canopy gaps in mixed beech forests in the Sordar-Anarestan forestry plan located in Chamestan-Noor, Mazandaran. All natural and harvesting canopy gaps were surveyed by a full inventory and gaps area were measured by using of triangles method. In order to spatial analysis, O-ring statistics, variogram analysis and mark correlation function (MCF) were used. The results showed that the most frequency of gaps was related to canopy gaps with area less than 200 m².The spatial pattern of natural and harvesting gaps was similar and up to a maximum distance of 35 m was clustered and then random. Only the harvesting gaps indicated a spatial structure up to a distance of 168 m. Natural canopy gaps did not have spatial structure and revealed that the gaps are independent of each other in terms of area. Thus, in silvicultural management, disturbance should be created with different areas that unfortunately have been less considered in the study area. <span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin';">توزیع مکانی و سطح روشنه‌ها پیامدهای مهمی برای رژیم نوری زیراشکوب و تجدید حیات درختان دارد که خود بر تنوع گونه‌های گیاهی تأثیرگذار است. پژوهش پیش‌ رو با هدف بررسی الگو و ساختار مکانی روشنه‌های حاصل از بهره‌برداری و مقایسۀ آن با وضعیت روشنه‌های طبیعی در جنگل‌های راش آمیخته در طرح جنگلداری سوردار</span><span lang="FA" style="font-family: 'Sakkal Majalla';">-</span><span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin';"> انارستان واقع در چمستان نور در استان مازندران اجرا شد. با آماربرداری صددرصد از همۀ روشنه‌های طبیعی و حاصل از بهره‌برداری، مختصات مکانی آنها ثبت و سطح روشنه‌ها به‌روش مثلثاتی اندازه‌گیری شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل‌های مکانی از آمارۀ او- رینگ، تحلیل واریوگرام و تابع همبستگی نشان‌دار (</span><span dir="LTR" style="font-size: 9.0pt;">MCF</span><span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin';">) استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین فراوانی روشنه‌ها مربوط به سطح کمتر از 2 آر بود. الگوی کلی پراکنش روشنه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin';">های طبیعی و حاصل از بهره‌برداری تقریباً مشابه و حداکثر تا فاصلۀ 35 متری کپه‌ای و سپس تصادفی بود و فقط روشنه‌های حاصل از بهره‌برداری تا فاصلۀ 168 متری ساختار مکانی را نشان دادند. ساختار مکانی روشنه‌های طبیعی نظم خاصی نداشت و بیانگر این نکته بود که روشنه‌ها از نظر سطح مستقل از هم هستند و در اقدامات مدیریتی با هدف پرورش تودۀ روشنه‌ها (آشفتگی‌ها در مقیاس کوچک) با سطوح مختلف باید ایجاد می‌شد که متأسفانه این مهم در مدیریت توده‌ها در منطقۀ پژوهش کمتر مدنظر قرار گرفته است.</span> https://www.ijf-isaforestry.ir/article_147606_962bb108c1b847b09d56046cb9f7ebae.pdf