انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 17 4 2026 02 20 Evaluation of the Lack of Implementation of Maintenance Operations on Forest Road Pavements ارزیابی عدم اجرای عملیات تعمیر و نگهداری روسازی جاده­های جنگلی 549 558 243803 10.22034/ijf.2025.472555.2004 FA یاسر زارع دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران. رامین نقدی استاد گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران. 0000-0002-6671-0369 اسماعیل قجر استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران. Journal Article 2024 08 22 The cost of maintaining forest roads is an important factor in forest management and is related to pavement deterioration and the identification of factors affecting the pavement. The aim of this study was to evaluate the deterioration of forest road pavements over a four-year period in watershed 25 of Shenroud in Guilan Province. For this purpose, 213 sample plots were selected through systematic random sampling and measured. In each sample plot, the pavement deterioration index was measured based on seven indicators: deteriorated cross-section, deteriorated drainage, dust production, corrugation, potholes, ruts, and soil mass loss. Friedman test, analysis of variance, and Duncan’s test were used to analyze the data. The results showed that over time, deterioration caused by cross-section, roadside drainage, dust production, corrugation, and soil mass loss increased, and there was a statistically significant difference between the beginning and the end of the study period. The mean depth (from 4.57 to 4.77 cm), area (from 4.44 to 4.50 cm²), and number of potholes (from 1.23 to 2.20), as well as the mean depth (from 1.95 to 2.00 cm), area (from 1.22 to 1.24 cm²), and number of ruts (from 0.43 to 0.45), showed an increasing trend. The statistical results showed that there was a significant difference between the number of potholes in different years, while there was no significant difference among pothole area and depth or rut area, depth, and number across the different study periods. The results of Duncan’s mean comparison test also showed that there was a significant difference between the average number of potholes created at the end of the study period (2023) and at the beginning of the period (2020). In general, the results of this study show the importance of carrying out continuous maintenance operations and the need to use evaluation indicators in planning forest road pavement maintenance. <span lang="FA">هزینه­های تعمیر و نگهداری جاده­های جنگلی یکی از عوامل مهم در مدیریت جنگل است و با زوال روسازی و شناسایی عوامل مؤثر بر آن ارتباط دارد. هدف این مطالعه، ارزیابی میزان تخریب روسازی جاده­های جنگلی طی یک دوره چهار ساله در حوزه آبخیز 25 شنرود در استان گیلان بود. بدین منظور، تعداد 213</span> <span lang="FA">قطعه نمونه با استفاده از روش نمونه­برداری تصادفی منظم انتخاب و مورد اندازه­گیری قرار گرفت. در هر قطعه نمونه، شاخص زوال روسازی براساس هفت معیار شامل: مقطع عرضی تخریب شده، زهکشی تخریب شده، تولید غبار، کرکره­ای شدن، چاله، شیار و سستی توده خاک اندازه­گیری شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده­ها از آزمون­های آماری فریدمن، تجزیه واریانس و دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که با گذشت زمان، میزان تخریب ناشی از مقطع عرضی، زهکشی کنار جاده، تولید غبار، کرکره­ای شدن و سستی توده خاک افزایش یافته است و از نظر آماری نیز اختلاف معنی­داری بین ابتدا و انتهای دوره بررسی شده وجود دارد. میانگین عمق (از 57/4 به 77/4 سانتی­متر)، مساحت (از 44/4 به 50/4 سانتی­مترمربع) و تعداد (از 23/1 به 20/2) چاله و همچنین میانگین عمق (از 95/1 به 00/2 سانتی­متر)، مساحت (از 22/1 به 24/1 سانتی­مترمربع) و تعداد (از 43/0 به 45/0) شیار روند افزایشی دارد. نتایج آماری نشان داد که بین تعداد چاله­ها در سال­های مختلف اختلاف معنی­داری وجود دارد، در حالی که بین مساحت و عمق چاله­ها و همچنین مساحت، عمق و تعداد شیارها در دوره­های مختلف مطالعه اختلاف معنی­داری مشاهده نشد. نتایج آزمون مقایسه میانگین دانکن نیز نشان داد که بین میانگین تعداد چاله­های ایجاد شده در پایان دوره مطالعه (سال 1402) و ابتدای دوره (سال 1399) تفاوت معنی­داری وجود دارد. به­طور کلی، نتایج این پژوهش بر اهمیت انجام عملیات تعمیر و نگهداری مستمر و همچنین ضرورت استفاده از شاخص­های ارزیابی در برنامه­ریزی نگهداری روسازی جاده­های جنگلی تاکید دارد.</span> https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243803_365a597a7850e5e042d68d80f9cf8646.pdf