انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 17 4 2026 02 20 Genetic diversity in Quercus petraea Liebl. of North West of Iran based on SCoT markers تنوع ژنتیکی گونه بلوط سفید (Quercus petraea Liebl.) در شمال غرب ایران بر اساس نشانگرهای SCoT 571 580 243806 10.22034/ijf.2025.490673.2020 FA یوسف محمدی استادیار، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمات تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0001-5231-1546 شیوا قیطران پور سهریق دکترا، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران سجاد قنبری استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، ایران 0000-0002-6568-1025 Journal Article 2024 12 07 The Arasbaran forest is one of the genetic hotspots of the biosphere due to its high species diversity, and the white oak species plays a special role in the composition and diversity of the biological elements of Arasbaran forests. In this regard, it is necessary and important to evaluate the genetic diversity of the identified seed production area of white oak. In this research, the genetic diversity within and between seven different white oak populations, including 49 different trees, was investigated using the SCoT molecular marker. A total of 129 alleles were observed for these markers, and 100% of the produced alleles were polymorphic. The number of alleles varied from 16 to 29, with marker SCoT41 having the highest number at 29 alleles and marker SCoT7 having the lowest number at 16 alleles. Analysis of molecular variance (AMOVA) showed that 90% of the observed genetic diversity was distributed within populations, while 10% occurred among populations, suggesting that genetic variability within populations was more significant than that among populations. Based on the UPGMA dendrogram, individuals were partitioned into six distinct clades, and according to the UPGMA and PCA patterns, geographical proximity has not played an important role in the formation of the genetic structure of these populations. This research has provided initial insight into the genetic diversity within and between different populations of the Arasbaran white oak species. As a result, it is suggested that, by studying other markers, useful information for conservation and management measures for this valuable species can be obtained. جنگل ارسباران به دلیل تنوع گونه‌ای بالا، یکی از نقاط داغ ژنتیکی زیست‌کره است و گونه بلوط سفید نقش ویژه‌ای در ترکیب و تنوع عناصر زیستی جنگل‌های ارسباران ایفا می‌کند. در این راستا، ارزیابی تنوع ژنتیکی محاوط بذرگیری شناسایی شده بلوط سفید ضروری و مهم است. در این تحقیق، تنوع ژنتیکی درون و بین هفت جمعیت مختلف بلوط سفید شامل ۴۹ درخت مختلف، با استفاده از نشانگر مولکولی SCoT بررسی شد. در مجموع ۱۲۹ آلل برای این نشانگرها مشاهده شد و ۱۰۰ درصد آلل‌های تولید شده، چندشکل بودند. تعداد آلل‌ها از ۱۶ تا ۲۹ متغیر بود که نشانگر SCoT41 با ۲۹ آلل بیشترین تعداد و نشانگر SCoT7 با ۱۶ آلل کمترین تعداد را داشتند. تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) نشان داد که 90 درصد از تنوع ژنتیکی مشاهده شده در درون جمعیت‌ها و 10 درصد در بین جمعیت‌ها توزیع شده است، که نشان می‌دهد تنوع ژنتیکی در درون جمعیت‌ها قابل توجه‌تر از بین جمعیت‌ها است. بر اساس دندروگرام UPGMA، افراد به شش کلاد مجزا تقسیم شدند و طبق الگوهای UPGMA و PCA، نزدیکی جغرافیایی نقش مهمی در شکل‌گیری ساختار ژنتیکی این جمعیت‌ها نداشته است. این تحقیق بینش اولیه‌ای در مورد تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیت‌های مختلف گونه بلوط سفید ارسباران ارائه داده است. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود با مطالعه سایر نشانگرها، اطلاعات مفیدی برای اقدامات حفاظتی و مدیریتی این گونه ارزشمند جمع‌آوری شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243806_87ec1bbb4e0533c348ad45224564c86f.pdf