انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 The role of natural assets on the livelihoods of forest Neighboring Rural Communities in Chardavol region تأثیر دارایی‌های طبیعی در معیشت روستانشینان حاشیۀ جنگل شهرستان چرداول 429 442 102954 FA ستاره بوچانی کارشناس ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. مرضیه حجاریان استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. Journal Article 2019 01 29 Forest marginal villagers often use natural resources. The type and amount of these utilities varies according to the environmental conditions, facilities and culture of the people. Regarding the importance of natural assets to the livelihoods of the villagers in the Zagros forests, it was necessary to study and compare the types of assets of the villagers living in these forest areas. To do so, a multi-stage research using a library (documentary) and field study (questionnaire) was conducted in the city of Chardavol, Ilam province. In order to determine and prioritize the indicators and sub-indicators determining the livelihoods, the model of the network analysis process was developed and analyzed according to experts. In the next step, in order to weight the villages under study, questionnaires were prepared according to the super matrix of the pair model, the weight of each village was determined by the villagers based on the results. The financial (0.310), physical (0.280), human (0.167), natural (0.122), institutional (0.090) and social (0.031) assets were the most important livelihood assets. A questionnaire was also designed to determine the levels of livelihood assets of residents of forest-fringe villages and their dependence on forest. With the help of the weight determined by the experts, the level of livelihoods in the studied villages was determined. The results indicated the Tahmasb village was in the first place in terms of livelihoods, followed by the Kolkol Olya and Miule Olya villages. The research has shown that financial assets are the most important assets that contribute to livelihoods and welfare of rural marginal villagers. The analysis of the normal weight of livelihood assets and natural assets showed that the weight of livelihood assets increased with the weight loss of livelihoods. In fact, these results show that in villages with less livelihoods, natural assets play a more important role in their livelihoods. ساکنان روستاهای مجاور جنگل، اغلب از عرصه‌های منابع طبیعی بهره‌برداری می‌کنند. نوع و مقدار این بهره‌برداری‌ها در مناطق مختلف متناسب با شرایط محیطی، امکانات موجود و فرهنگ مردم متفاوت است. با توجه به اهمیت دارایی‌های طبیعی در معیشت روستاییان حاشیۀ جنگل‌های زاگرس، مطالعه و مقایسۀ انواع دارایی روستاییان ساکن در این عرصه‌های جنگلی ضروری است. به این منظور پژوهشی چندمرحله‌ای با استفاده از شیوۀ اسنادی و میدانی (پرسشنامه) در شهرستان چرداول استان ایلام انجام گرفت. به‌منظور تعیین و اولویت‌بندی شاخص‌ها و زیرشاخص‌های تعیین‌کنندۀ دارایی‌های معیشتی، مدل فرایند تحلیل شبکه‌ای تهیه و طبق نظر متخصصان تحلیل شد. در مرحلۀ بعد به‌منظور وزن‌دهی روستاهای تحت مطالعه، به‌کمک پرسشنامه‌های تهیه‌شده، مطابق سوپرماتریس‌های مقایسه‌های زوجی مدل، وزن هر روستا بر اساس نظر روستاییان مشخص شد. نتایج نشان داد که اولویت‌های وزن دارایی‌های معیشتی طبق نظر متخصصان به‌ترتیب دارایی مالی (310/0)، دارایی فیزیکی (280/0)، دارایی انسانی (167/0)، دارایی طبیعی (122/0)، دارایی نهادی (090/0) و دارایی اجتماعی (031/0) هستند. روستای طهماسب از نظر مقدار دارایی‌های معیشتی در رتبۀ اول قرار داشت و پس از آن به‌ترتیب روستاهای کل‌کل علیا و میوله علیا در رتبه‌های بعد قرار گرفتند. همچنین بررسی‌ها نشان داد که دارایی‌های مالی از مهم‌ترین دارایی‌هایی است که در زمینۀ تامین معیشت و رفاه روستاییان حاشیۀ جنگل اهمیت دارد. تحلیل وزن نرمال دارایی‌های معیشتی و دارایی‌های طبیعی نشان داد که با کاهش وزن دارایی‌های معیشتی، وزن دارایی‌های طبیعی افزایش نشان می‌دهد. در واقع این نتایج نشان می‌دهد در روستاهایی که از دارایی‌های معیشتی کمتری برخوردارند، دارایی‌های طبیعی تأثیر مهم‌تری در معیشت آنها دارد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102954_ab92b29c350207f467ffb7e7822a80ee.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 Investigating the ability of Visible -NIR spectrometry to estimate some soil properties بررسی قابلیت طیف‌سنجی بازتابی در برآورد برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک جنگل خیرود 443 458 102956 FA فاطمه موسوی دانش‌آموختۀ دکتری مهندسی جنگل دانشگاه تهران، کرج، ایران. احسان عبدی دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-3382-7683 عباس قلندرزاده دانشیار دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران. حسینعلی بهرامی دانشیار گروه خاکشناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. باریس مجنونیان استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2019 05 28 Knowledge of soil chemical properties is important for understanding its engineering characteristics in road construction. Reflectance spectrometry is a non-destructive, fast and environment friendly method, but unfortunately no research has been conducted to use this tool to estimate the forest soil characteristics in Iran. The present study was conducted to investigate the ability of VNIR spectrometry to estimate some chemical properties including organic matter, CaCO₃, pH and EC in the forest soil. For this purpose, 45 soil samples were collected from Namkhaneh series in Kheyroud Forest and those properties were measured by standard methods. The reflectance of sample was measured in dark room using Fieldspec ASD spectroradiometer. PLSR (Partial Least Squares Regression) method was used to predict soil properties in reflectance and first derivative mode. The results of RPD shows that OM has a very good estimate in two modes of reflectance spectra and derivative reflectance spectra (PRD>2) and pH, EC have acceptable estimate (1.4<RPD>2), but CaCO₃ has poor prediction in two modes of reflectance spectra and derivative reflectance spectra (PRD<1.4). In general, based on the results of this study, spectrometry can be used to predict the above-mentioned properties except CaCO₃ as a fast and an acceptable method and this method can simultaneously estimate several soil properties. آگاهی از ویژگی‌های شیمیایی خاک برای شناخت ویژگی‌های مهندسی آن در طراحی و مدیریت زیرساخت‌ها دارای اهمیت فراوانی است. طیف‌سنجی بازتابی، روشی غیرمخرب، سریع و بدون ایجاد مخاطرات برای محیط زیست است، ولی متأسفانه تاکنون پژوهشی در زمینۀ استفاده از این ابزار در برآورد ویژگی‌های خاک‌های جنگل در ایران انجام نگرفته است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی توانایی این روش در برآورد برخی ویژگی‌های شیمیایی شامل مادۀ آلی، CaCO₃، pH وEC  خاک‌های جنگل انجام گرفت. به این منظور، 45 نمونه خاک از سری نم‌خانۀ جنگل خیرود جمع‌آوری و ویژگی‌های شیمیایی مورد نظر خاک با روش‌های استاندارد اندازه‌گیری شد. اندازه‌گیری طیفی نمونه‌های خاک مورد نظر با استفاده از دستگاه طیف‌سنج زمینی در محدودۀ طیفی مرئی- مادون قرمز انجام گرفت و سپس برای پیش‌بینی ویژگی‌های خاک از روش PLSR (رگرسیون حداقل مربعات جزئی) در حالت بازتاب طیفی و مشتق اول بازتاب استفاده شد. نتایج مقادیر RPD (نسبت انحراف دقت) نشان داد که مادۀ آلی خاک در حالت استفاده از بازتاب و مشتق بازتاب دارای برآورد خیلی خوب (RPD بیشتر از 2) وEC  و pH دارای برآورد قابل قبول (RPD بین 2-4/1) است. همچنین برای CaCO₃در هر دو حالت بازتاب و مشتق اول بازتاب قابلیت پیش‌بینی مدل بسیار ضعیف بود (RPD کمتر از 4/1). به‌طور کلی برپایۀ نتایج این تحقیق، از طیف‌سنجی به‌منظور پیش‌بینی ویژگی‌های ذکرشده به‌جز CaCO₃ به‌عنوان روشی سریع و با دقت قابل قبول می‌توان استفاده کرد و این روش قابلیت برآورد همزمان چند ویژگی خاک را دارد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102956_165d3981d84bfa463ab80c11685b63c5.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 Effect of irrigation with municipal landfill leachate on the chemicals content of the tree shoots of Populous (Populus deltoides) and Fraxinus (Fraxinus excelsior) اثر آبیاری با شیرابۀ زباله بر مقدار عناصر شیمیایی در اندام هوایی درختان صنوبر و زبان‌گنجشک 458 475 102957 FA آیدا معزی پور دانش آموخته دکتری، گروه مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. کامبیز پورطهماسی استاد گروه مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. 0000-0002-1858-7765 بابک متشرع زاده دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. رضا اولادی دانشیار گروه مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. 0000-0002-8522-7321 احمد رمضانی استاد دانشکدۀ مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه صنعتی شریف. Journal Article 2019 06 01 In this study, the effect of irrigation with landfill leachate on the chemicals concept of the tree branches of Populous and Fraxinus was investigated. The treatments included different concentrations of landfill leachate (0, 25, 50, 75 and 100%). The results of the interaction effect of kind of species and concentration of landfill leachate on the chemicals concept of tree branches showed that increased concentration of landfill leachate leads to increasing of the micro nutrient amounts except zinc, the amount of macro nutrients and also heavy metal of plumbum. On the other hand, the amount of iron, zinc and calcium in shoot of Populous was significantly higher than that of Fraxinus trees which was resulted from being fasting growth and high level of absorbance of populous as compared to Fraxinus. According to the results of soil analysis, it can be said that increased concentration of landfill leachate resulted in the significant increasing of the amount of phosphorus, zinc, nitrogen, ferrus and manganese in the soil. Overall, the results confirmed that utilization of landfill leachate for irrigation of trees leads to increased amount of some nutrients in the soil and shoot trees but there have been no sign of toxicity in trees until concentration of 75% of landfill leachate. So, it can be concluded that landfill leachate has potential to be used as liquid fertilizer and its heavy metal concept is tolerable for populous and fraxinus trees. With proper management it can be utilized as fertilizer for reinforcement of soil and some of tree species. در این تحقیق تأثیر آبیاری با شیرابۀ زبالۀ شهری بر مقدار عناصر شیمیایی بافت اندام هوایی درختان صنوبر و زبان‌گنجشک بررسی شد. تیمارها شامل غلظت‌های مختلف شیرابه (صفر، 25، 50، 75 و 100 درصد) بود. نتایج بررسی اثر متقابل گونه و غلظت شیرابۀ زباله بر مقدار عناصر شیمیایی در بافت اندام هوایی درختان نشان داد که با افزایش غلظت شیرابۀ زباله مقدار عناصر غذایی میکرو به‌جز عنصر روی، همچنین مقدار عناصر غذایی ماکرو و فلز سنگین سرب افزایش یافت. از طرفی مقدار آهن، روی و کلسیم در بافت اندام هوایی درختان صنوبر به‌طور معنی‌داری از زبان‌گنجشک بیشتر بود که علت آن تندرشد بودن و میزان جذب بیشتر صنوبر نسبت به زبان‌گنجشک است. نتایج آنالیز خاک نشان داد که با افزایش غلظت شیرابۀ زباله، مقدار عناصر فسفر، روی، نیتروژن، آهن و منگنز در خاک بستر رشد، به‌طور معنی‌داری یافت. در مجموع، کاربرد شیرابه در آبیاری درختان سبب افزایش مقدار برخی از عناصر غذایی در خاک و در اندام هوایی درختان شد، اما تا غلظت 75 درصد شیرابه اثری از مسمومیت در درختان مشاهده نشد، بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که شیرابه دارای پتانسیل زیادی به‌عنوان کود مایع است و مقدار فلزات سنگین آن در حد قابل تحمل برای درختان صنوبر و زبان‌گنجشک بوده است و از این‌رو در صورت مدیریت صحیح و پایش مداوم، می‌توان از آن به‌عنوان نوعی کود برای تقویت خاک و برخی گونه‌های درختی به‌خصوص در شرایط محدودیت منابع آبی استفاده کرد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102957_467e77a86338fa4399c988a755c4ddb4.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 The importance of climatic, topographic and edaphic variables in the distribution of yew species (Taxus baccata L.) and prioritization of areas for conservation and restoration in the north of Iran اهمیت متغیرهای اقلیمی، توپوگرافی و خاک در پراکنش سرخدار و اولویت‌بندی رویشگاه‌های مطلوب برای حفاظت و احیا در جنگل‌های خزری 477 492 102958 FA سید جلیل علوی استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. کورش احمدی دانشجوی دکتری جنگلداری، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. سید محسن حسینی استاد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. مسعود طبری کوچکسرایی استاد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. 0000-0003-3267-1872 زهرا نوری دانش‌آموختۀ دکتری جنگلداری، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2019 05 18 Taxus baccata is an indigenous and valuable species of Hyrcanian Forests. According to recent studies, the presence of this species in the areas where distribution is declining; therefore, preserving and restoring this valuable species is essential. One of the most strategies for conservation and rehabilitation of valuable species is identification of its potential distribution and prioritization of areas with potential of presence of species using species distribution models. The purpose of this study was to prioritize desirable habitats for preservation and restoration of yew in Hyrcanian forest. In this study, the Boosted Regression Tree (BRT) algorithm was used to model the distribution of yew species in relation to climatic, edaphic, and topographic variables and identification of the most important variables affecting the distribution of yew. The results showed that the model constructed with climate variables in terms of model evaluation criteria by average of TSS (0.83) and AUC (0.97), has better performance in comparison to edaphic and topographic models. Also, among the climate variables, mean temperature of driest quarter and precipitation of warmest quarter has the most effect on the distribution of yew species. Soil organic carbon, sand percent, cation exchange capacity, altitude, and slope percent were also other important factors affecting the distribution of yew species. Finally, by combining the suitability maps of climatic, topographic, and edaphic models, a map of the priority of conservation and restoration of yew species was prepared, which is very valuable in planning for restoration of this species in Hyrcanian Forests. گونۀ سرخدار از گونه‌های بومی و ارزشمند جنگل‌های هیرکانی است و براساس مطالعات اخیر، حضور این گونه در حال کاهش است؛ از این‌رو حفظ و احیای این گونۀ باارزش ضرورت دارد. یکی از راهکارهای حفاظت و احیای گونه‌های باارزش، شناسایی رویشگاه‌های بالقوۀ آن و اولویت‌بندی مناطق دارای پتانسیل حضور گونه با استفاده از مدل‌های پراکنش گونه‌ای است. این پژوهش با هدف اولویت‌بندی رویشگاه‌های مطلوب برای حفاظت و احیای سرخدار در جنگل‌های خزری انجام گرفت. در این پژوهش از الگوریتم درخت رگرسیون تقویت‌شده به‌منظور مدل‌سازی پراکنش گونۀ سرخدار در ارتباط با متغیرهای اقلیمی، خاکی و توپوگرافی و شناسایی مهم‌ترین متغیرهای تأثیرگذار بر پراکنش سرخدار استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل ساخته‌شده با متغیرهای زیست‌اقلیمی از نظر معیارهای ارزیابی مدل با میانگین TSS و AUC 83/0 و 97/0 نسبت به مدل‌های ساخته‌شده با متغیرهای خاک و توپوگرافی، عملکرد بهتری برای پیش‌بینی پراکنش مکانی گونۀ سرخدار داشت. همچنین از بین متغیرهای زیست‌اقلیمی، میانگین دما در خشک‌ترین فصل سال و بارندگی در گرم‌ترین فصل سال، بیشترین تأثیر را در پراکنش گونۀ سرخدار داشته‌اند. متغیرهای کربن آلی خاک، درصد شن، ظرفیت تبادل کاتیونی، ارتفاع از سطح دریا و درصد شیب نیز از دیگر عوامل مهم تأثیرگذار در پراکنش گونۀ سرخدار بود. در پایان با ترکیب نقشه‌های پتانسیل حضور گونۀ به‌دست‌آمده از مدل‌های ساخته‌شده با متغیرهای اقلیمی، توپوگرافی و خاکی نقشۀ اولویت‌بندی حفاظت و احیای سرخدار تهیه شد که در برنامه‌ریزی برای بازسازی و احیای این گونه در جنگل‌های هیرکانی بسیار باارزش است. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102958_29df5f71c2383e0c09ec4ecbaf84912e.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 Investigation of germination and growth characteristics in wild pistachio (Pistacia atlantica Desf.) seedlings بررسی جوانه‌زنی و رشد نهال‌های پستۀ وحشی (Pistacia atlantica Desf.) 493 504 102959 FA علی زینال زاده کارشناس ارشد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. نسرین سیدی استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. 0000-0003-4999-7879 عباس بانج شفیعی دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه،‌ ارومیه. Journal Article 2019 04 11 Wild <em>Pistacia</em> (<em>Pistacia atlantica</em> Desf.) from the Anacardiaceae family is drought and frost tolerant tree species. Due to the dormancy caused by physiological processes and hard and oily coating of the seeds, the reproduction and production of seedlings of this species are facing major obstacles. In this study, the effect of sowing bed, planting date and different pretreatments on wild pistachio seeds were studied in Tabriz's Elgolian nursery. In order to implement the experiment, a factorial design in a randomized complete block design with five replicates and three treatments including planting bed in three levels, planting date in two levels and pre-treatment in four levels were used. During the growing season, the diameter of the collar and seedling height were measured monthly. Also, the daily average germination, seed percentage and seed germination rate were also calculated. At the end of the growing season, biomass of the root and biomass of the stem were measured. Using gibberellic acid as a pretreatment increased seed germination percentage. In addition, the best vegetative traits were the planting bed 1 (1,1,1) and pretreatment 3 (cold, scraping and gibberellic acid) which are recommended for improving the growth and the rate of yield of wild pistachio seedlings in Elgoli nursery in Tabriz. گونه پستۀ وحشی (<em>Pistacia atlantica </em>Desf<em>.</em>) از خانوادۀ Anacardiaceae از درختان مقاوم به خشکی و سرماست. به‌دلیل خواب ناشی از فرایندهای فیزیولوژیکی و پوشش سخت و روغنی بذر، تکثیر و تولید نهال‌های این گونه، با موانع عمده‌ای روبه‌روست. در این بررسی، تأثیر تیمارهای بستر کاشت، تاریخ کاشت و پیش‌تیمارهای مختلف بر بذرهای پستۀ وحشی در نهالستان ائل‌گلی تبریز بررسی شد. برای اجرای آزمایش از طرح فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار و سه تیمار شامل بستر کاشت در سه سطح، تاریخ کاشت در دو سطح و پیش‌تیمار در چهار سطح استفاده شد. در طول فصل رویش، صفات قطر یقه و ارتفاع نهال به‌صورت ماهانه اندازه‌گیری شد. همچنین میانگین جوانه‌زنی روزانه، درصد و سرعت جوانه‌زنی بذور نیز محاسبه شد. در پایان فصل رویش، زی‌توده ریشه و بیوماس اندام هوایی اندازه‌گیری شد. استفاده از اسید جیبرلیک به‌عنوان پیش‌تیمار، درصد جوانه‌زنی بذرها را افزایش داد. افزون‌بر آن،‌ بهترین صفات رویشی بذرها متعلق به بستر 1 (مخلوط خاک زراعی، کود و ماسه با نسبت‌های 2،1،1) و پیش‌تیمار 3 (ترکیب سرما، خراش‌دهی و اسید جیبرلیک) بود که برای بهبود رشد و عملکرد تولید نهال پستۀ وحشی در نهالستان ائل‌گلی تبریز پیشنهاد می‌شود. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102959_2a1e5cb098723d7755de077c611a00bd.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 Pollen grain morphology of some indigenous and non- native species of genus Acer L. in Iran ریخت‌شناسی دانۀ گردۀ برخی از گونه‌های بومی و غیربومی جنس افرا در ایران 505 518 102960 FA فرزانه مقبل اصفهانی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان. وحیده پیام نور دانشیار، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان. علی ستاریان دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد. Journal Article 2019 05 21 In this study, morphology and pollen grain diversity of eight maple species including <em>Acer</em> <em>negundo, A.palmatum, A.monsspesulanum, A.velutinum, A.cappadocicum, A.campestre, A.tanoide L, A.hyrcanum</em> and a cultivar of <em>A.negundo (A.negundo variegatum‌)</em> were studied to examine their roles in this genus and to find the diagnostic attributes. The results showed that pollen grains of this genus are tricolpateand are of medium size, often heteropolar with no radial symmetry, and are classified in plicate class. Studying the quantitative traits by using one-way analysis of variance and cluster analysis showed a high inter-specific variations among the traits. In the principal component analysis, the distance of two pollen lengths from each another, the length of the equatorial diameter of the pollen grain, the window environment, and the window area were determined to separate the existing species. In order to test the accuracy of the analysis, the detection analysis was used, which confirmed up to 80% of the results of grouping of each species is based on the pollen attributes. در این پژوهش، مورفولوژی و تنوع دانۀ گردۀ هشت گونه از جنس افرا شامل<em>A. negundo, Acer palmatum A.monsspesulanum, A.velutinum, A,cappadocicum, A.campestre,</em>, <em> </em><em>A.platanoide L, A.hyrcanum</em>و یک کولتیوار از افرا(<em>A.</em><em>negundo</em><em>variegatum</em>) با هدف بررسی تأثیر آن در آرایه‌بندی این جنس و یافتن صفات تشخیصی بررسی شد. نتایج نشان داد که دانه‌های گرده در این جنس سه‌شیاری و از نظر اندازه جزء گروه متوسط و اغلب ناجو‌رقطب هستند و تقارن شعاعی ندارند و از نظر طبقه‌بندی در طبقۀ plicate قرار می‌گیرند. در بررسی صفات کمّی و با استفاده از آنالیز واریانس یکطرفهو تجزیۀ خوشه‌ای، تنوع بین‌گونه‌ای زیادی بین صفات مشاهده شد. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، فاصلۀ دو شیار گرده از یکدیگر، طول قطر استوایی دانۀ گرده و مساحت گرده صفات مهم برای تفکیک گونه‌های موجود تشخیص داده شد. به‌منظور آزمون صحت تحلیل از آنالیز تشخیص استفاده شد که تا 80 درصد نتایج گروه‌بندی هر گونه براساس صفت گرده را به اثبات رساند. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102960_4c7a1ec716d06e440949b907c7678c09.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 Coarse and fine woody debris and mortality rate of Persian Oak estimation in relation to some environmental factors in Zagros Oak forest (Case study: Tange Alamdar, Behbahan) برآورد حجم خشکه‌دار و نرخ مرگ‌ومیر درختان بلوط ایرانی در ارتباط با برخی عوامل محیطی در جنگل‌های بلوط زاگرس (پژوهش موردی: تنگ علمدار، بهبهان) 519 532 102961 FA سارا پرنیان کلایه دانشجوی کارشناسی ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، بهبهان. مصطفی مرادی استادیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، بهبهان. کیومرث سفیدی دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی. 0000-0001-7115-5059 رضا بصیری دانشیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، بهبهان. Journal Article 2019 07 14 Forest decline is an important and complicated phenomenon that happened in most world oak forests. This research aims at the determination of mortality rate, the volume of deadwood, and also the designation of the ecological factor affecting these mentioned parameters in Tange Alamdar, Behbahan. To do so, a 50 hectares oak forest was selected and 30 systematic randomized sample plots (25 Are) were established in this site. Within each sample plot, mortality rate, deadwood volume in different classes (coarse and fine dead wood), slope, elevation, landform, and terrain shape indexes, and aspect were recorded. Pearson’s correlation coefficient and one-way ANOVA were used for data analysis. The result indicated that standing dead tree, fallen dead tree, and fine woody debris volume were 7.01, 15.21, and 0.039 m3 ha-1, respectively. Persian oak mortality rate in the studied site was 57 percent and the highest rate belonged to the 10-15 cm d.b.h class. The high rate of mortality had no correlation with elevation and aspect. Also, deadwood volume and number in the different studied groups had no significant correlation with physiographical features. A high level of mortality rate in all of the diameter classes might imply that mortality is not the result of aging but some kind of disturbances. One of the possible reasons for low fine woody debris volume could be related to human disturbances. Overall, reforestation should be considered in the studied site to decrease the mortality rate.   خشکیدگی درختی پدیدۀ مهم و پیچیده‌ای است که در بیشتر جنگل‌های بلوط جهان روی داده است. این تحقیق با هدف برآورد مرگ‌ومیر، حجم خشکه‌دارها و عوامل اکولوژیکی مؤثر بر آنها در منطقۀ تنگ علمدار بهبهان اجرا شد. به این منظور یک قطعۀ 50 هکتاری انتخاب و در آن 30 قطعه نمونۀ 25 آری به‌صورت تصادفی سیستماتیک پیاده شد. در این قطعات نرخ مرگ‌ومیر درختان بلوط، حجم خشکه‌دارها در گروه‌های مختلف (اعم از درشت و ریز)، شیب، ارتفاع از سطح دریا، شکل زمین، شکل دامنه و جهت دامنه اندازه‌گیری و ثبت شد. از ضریب همبستگی پیرسون و آزمون تجزیۀ واریانس یکطرفه برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات استفاده شد. نتایج نشان داد که حجم خشکه‌دارهای سرپا، افتاده و ریز به‌ترتیب 01/7، 21/15 و 039/0 متر مکعب در هکتار است. نرخ مرگ‌ومیر درختان بلوط در منطقۀ تنگ علمدار بسیار زیاد و در حدود 57 درصد است. بیشترین مرگ‌ومیر در این تحقیق در طبقه‌های قطری 15-10 سانتی‌متری مشاهده شد. نرخ زیاد مرگ‌ومیر متأثر از ارتفاع از سطح دریا و جهت جغرافیایی نبود. از طرف دیگر، حجم و تعداد خشکه‌دارها در گروه‌های مختلف همبستگی معنی‌داری با متغیرهای فیزیوگرافی نداشت. مرگ‌ومیر زیاد در همۀ طبقات قطری ممکن است نشان‌دهندۀ این مسئله باشد که مرگ‌ومیر در نتیجۀ دیرزیستی درختان بلوط نیست، بلکه نوعی آشفتگی سبب آن شده است. همچنین یکی از دلایل احتمالی کم بودن حجم خشکه‌دار ریز، آشفتگی‌های انسانی است. بنابراین با توجه به مرگ‌ومیر زیاد در این منطقه توصیه می‌شود ضمن برنامه‌ریزی برای حفظ جنگل، فعالیت‌های جنگلکاری و احیا انجام گیرد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102961_3d22a942cc0b2fc99d5403d0f3904d95.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 The study of callus induction and effect of salicylic acid on callus secondary metabolites of Juniperus excels بررسی کال‌زایی و تأثیر سالیسیلیک اسید بر متابولیت‌های ثانویۀ کالوس ارس (Juniperus excelsa) 533 545 102962 FA احمدرضا دری دانشجوی دکتری باغبانی، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. سپیده کلاته جاری استادیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. محمود دژام استادیار، گروه کشاورزی، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا. احمد خلیقی استاد، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. توماس پیپکر دانشیار، گروه علوم زیستی، دانشگاه تامسون ریورز، کانادا. Journal Article 2019 04 14 <em>Juniperus excelsa</em> is a light demanding and long-lived tree species of the Cupressaceae family. This species has been shown good tolerant to harsh conditions such as cold and drought situations.  This research aims to assess the effect of different concentrations of auxin and cytokinin on callus induction of <em>J. excelsa </em>asfactorial based on completely randomized block design and to study the effect of salicylic acid on phenol, flavonoid and inhibition of DPPH radicals of calli. The explants were selected from sound trees with no diseases and pests. Woody plant medium (WPM) was selected with same laboratory conditions (experimental place, temperature, explant age, hormone type). The experimental treatments were auxin with 5 levels (0, 1 mg/l NAA, 2 mg/l NAA, 1 mg/l 2, 4-D, and 2 mg/l 2,4-D), and cytokinin with 3 levels (0, 0.25 mg/l Kin, 0.5 mg/l kin). The results showed the explants gradually swelled after 3 weeks, and completely induced callus after 6 weeks. The interaction of auxin and cytokinin hormones showed that the highest amount of callus induction (80%) was obtained in the interaction of 0.25 mg/l Kin and 1 mg/l NAA. The highest fresh weight of callus was in the interaction of 0.25 mg/l and 1 mg/l NAA as 1.1 gr. Besides, the dry weight of callus was recorded in the interaction of 0.25 mg/l Kin and 1 mg/l NAA. Kin combined with NAA caused the formation of compressed and yellow callus, and Kin combined with 4, 2-D, created a friable and green callus. On the other hand, we found that the total phenol content in 100 µM SA (31.8 mg gallic acid/ grDW) was higher than other treatments. There was no significant difference between control and 50 µM SA. The highest (9.3 mg quercetin / grDW) and lowest (2.05 mg quercetin / grDW) flavonoid contents were found in 100 µM SA and control, respectively.  In addition, the maximum inhibition of DPPH was recorded in 100 µM SA (35.06%), while the minimum was observed in control (25.3%). ارس (<em>Juniperus excelsa</em>) درختی نورپسند و دیرزیست از خانوادۀ سرو  (Cupressacea)است. این درخت کندرشد و مقاوم در برابر کم‌آبی و سرماست. تحقیق حاضر در قالب دو آزمایش جداگانه شامل بررسی غلظت هورمون‌های اکسین و سیتوکینین بر کال‌زایی ارس به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر تولید متابولیت‌های ثانویه (فنول و فلاونوئید) و مهار رادیکال آزاد DPPH انجام گرفت. نمونه‌های گیاهی اولیۀ استفاده‌شده در این پژوهش از شاخه‌های سالم و عاری از بیماری و آفات ارس تهیه شد. از محیط کشت مخصوص گیاهان چوبی (WPM) به‌عنوان محیط پایه استفاده شد. فاکتور اول شامل اکسین در پنج سطح (صفر، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر نفتالین استیک اسید (NAA) و 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر 2,4-D) و فاکتور دوم شامل سیتوکینین در سه سطح (صفر، 25/0 و 5/0 میلی‌گرم در لیتر کینتین بود. نتایج تحقیق نشان داد که ریزنمونه‌ها بعد از سه هفته در محیط کالوس‌زایی به‌تدریج متورم شدند و پس از شش هفته در این ریزنمونه‌ها به‌طور کامل کالوس‌زایی انجام گرفت. بررسی اثر متقابل هورمون‌های سیتوکینین و اکسین نشان داد که بیشترین مقدار آن (80 درصد) در تیمار ترکیبی 25/0 میلی‌گرم در لیترKin  و 1 میلی‌گرم در لیتر NAA به‌دست آمد. مقایسۀ میانگین با آزمون دانکن نشان داد که بیشترین وزن تر کالوس (1/1 گرم) در تیمار ترکیبی 25/0 میلی‌گرم در لیترKin  و 1 میلی‌گرم در لیتر NAA به‌دست آمد. همچنین بیشترین وزن خشک کالوس (4/0 گرم) در تیمار 25/0 میلی‌گرم در لیترKin  و 1 میلی‌گرم در لیتر NAA به‌دست آمد. Kin در ترکیب با NAA سبب ایجاد کالوس متراکم (فشرده) و زردرنگ و در ترکیب با 4,2-D سبب ایجاد کالوس ترد (پفکی) و سبزرنگ شد. در بررسی اثر سالیسیلیک اسید (0، 50 و 100 میکرومولار) بر متابولیت‌های ثانویۀ بررسی‌شده مشخص شد که مقدار فنول در تیمار 100 میکرومولار (8/31 میلی‌گرم گالیک اسید در گرم وزن خشک) بیشتر از تیمارهای دیگر بود. اختلاف معنی‌داری بین تیمار شاهد و 50 میکرومولار مشاهده نشد. بیشترین و کمترین مقدار فلاونوئید به‌ترتیب در تیمارهای 100 میکرومولار سالیسیلیک اسید (3/9 میلی‌گرم کوئرستین در گرم وزن خشک) و شاهد (05/2 میلی‌گرم کوئرستین در گرم وزن خشک) به‌دست آمد. همچنین بیشترین مهار رادیکال آزاد DPPH در تیمار 100 میکرومولار سالیسیلیک اسید (06/35 درصد) و کمترین مقدار آن (3/25 درصد) در تیمار شاهد مشاهده شد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102962_1c183ec2bf2e0b7cb725c5d2127d250b.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 The effect of canopy combination in over story on nutrient Contentand microbial indices of soil in Korkoroud forests of Noshahr اثر ترکیب تاج‌پوشش اشکوب فوقانی بر محتوای عناصر غذایی و شاخص‌های میکروبی خاک در جنگل کرکرود نوشهر 547 558 102963 FA عاطفه کریمیان بهنمیری دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا. کامبیز طاهری آبکنار دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا. یحیی کوچ استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور. علی صالحی دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا. Journal Article 2019 06 26 The present study aimed to assess the effect of canopy combination of beech trees and mixed species (beech-hornbeam-maple, beech-hornbeam, beech-maple and pure beech) on microbial indices and soil nutrient stockscharacteristics in Mazandaran Province, north of  Iran. Leaf litter sampling was done by using litter traps and soil samples (30 × 30 × 30 cm) were taken in each of the stands with five replicaties under the canopy of beech trees. Characteristics of litter (organic carbon, total nitrogen, carbon to nitrogen ratio, phosphorus, potassium, calcium and magnesium) were measured. The physical, chemical, biochemical and microbial properties of soil (bulk density, Sand, silt, clay, pH, EC, organic carbon, total nitrogen, carbon to nitrogen ratio, sequestration of organic carbon, total nitrogen, phosphorus, potassium, calcium and magnesium, ammonium, nitrate, microbial respiration, metabolic and microbial quotient) were also investigated. The results showed that beech-hornbeam-maple stand had the highest pH, nitrogen sequestration, phosphorus, potassium, magnesium, microbial biomass of carbon and nitrogen, and microbial respiration. Also, the highest amount of soil carbon, carbon to nitrogen ratio, carbon sequestration, metabolic and microbial quotients were allocated to pur beech stands. In addition, the highest ammonium and nitrate levels were also observed in beech- maple and beech-hornbeam stands. According to the present study, beech-hornbeam- maple stand improved the litter quality, nutrient storageand microbial indicators of the soil, followed by beech-hornbeam, beech- maple and pure beech stands. The practical results of this research indicate the positive effects of tree species diversity on improvement of soil qualitaty and health. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ترکیب تاج‌پوشش درختان راش با گونه‌های همراه (راش- ممرز- پلت، راش- ممرز، راش- پلت و راش خالص) بر شاخص‌های میکروبی و انباشتگی عناصر غذایی خاک در استان مازندران انجام گرفت. نمونه‌های لاشبرگی با استفاده از تلۀ لاشبرگی و نمونه‌های خاک (با ابعاد 30×30×30 سانتی‌متر) در هر یک از توده‌ها با پنج تکرار از زیر تاج‌پوشش درختان راش برداشت شد. مشخصه‌های لاشبرگ (کربن آلی، نیتروژن کل، نسبت کربن به نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم و کلسیم)، مشخصه‌های فیزیکی، شیمیایی، بیوشیمیایی و میکروبی خاک (وزن مخصوص ظاهری، شن، سیلت، رس، pH، هدایت الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل، نسبت کربن به نیتروژن، زی‌تودۀ میکروبی کربن و نیتروژن، نسبت زی‌تودۀ میکروبی کربن به نیتروژن، تنفس میکروبی، ضریب میکروبی و متابولیکی، ذخیرۀ کربن، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم و کلسیم، نیترات و آمونیوم) سنجیده شد. نتایج نشان داد که تودۀ راش-ممرز-پلت دارای بیشترین مقدار pH، ذخیرۀ نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم، زی‌تودۀ میکروبی کربن و نیتروژن و تنفس میکروبی است. همچنین بیشترین مقدار کربن خاک، نسبت کربن به نیتروژن خاک، انباشتگی کربن، ضریب متابولیکی و میکروبی به تودۀ راش خالص اختصاص یافت.بیشترین مشخصۀ آمونیوم و نیترات نیز در توده‌های راش-پلت و راش-ممرز مشاهده شد. بر‌اساس پژوهش حاضر، تودۀ راش-ممرز-پلت، سبب بهبود مشخصه‌های لاشبرگ، انباشتگی مواد غذایی و شاخص‌های میکروبی خاک شد و توده‌های راش-ممرز، راش-پلت و راش خالص در رتبۀ بعدی قرار گرفتند. نتایج کاربردی این پژوهش نشان‌دهندۀ تأثیر مثبت ترکیب‌های مختلف درختی در بهبود مشخصه‌های کیفی و سلامت خاک است. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102963_be8ab4b2809911c560fdbe15a20874e7.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 11 4 2020 01 21 The impact of ecotourism on vegetation structure and plant diversity of Noor forest park, Iran تأثیر اکوتوریسم بر ساختار پوشش گیاهی و تنوع زیستی در پارک جنگلی نور 559 573 102964 FA فریده محمدی فرد دانش‌آموختۀ رشته جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویرشناسی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. مریم ملاشاهی استادیار گروه جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویر‌شناسی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. هومن روانبخش استادیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0003-0990-0112 Journal Article 2019 02 19 Tourism in natural areas can affect the biodiversity, density and structure of stands and plants health. The present research aims at studying the effects of tourism on vegetation structure and species diversity in Noor Forest Park, Mazandaran province. To do so, the study area was divided into three main zones: without pressure, moderate, and high tourism pressures. Then, sampling was done with 20 sample plots of 20 × 20 m sample with random-systematic distribution in each zone (60 plots in total). Within each sample plot, trees, shrubs, herbs and regenerations were counted and quantitative and qualitative characteristics of all woody species were measured. The species richness, evenness and diversity indices were then calculated and the calculated indices and forest structural features were compared amongst the mentioned zones. Based on the results, diversity of forest floor flora in high tourism pressure zone was higher than other zones and there was no significant difference in woody species diversity among three zones, nevertheless a considerable reduction was seen in density of both woody and floor species. The lowest regeneration abundance was observed in high tourism pressure zone and the most, in medium tourism pressure zone. In zone without tourism pressure, average height and canopy of trees were more compared with the high tourism pressure zone. Also, most snags, the highest ratio of broken trees to total trees and the highest number of diseased and damaged trees were observed in high tourism pressure zone. In this zone, <em>Alnus glutinosa</em>, <em>Populus caspica</em> and <em>Parrotia persica</em> had the lowest vitality. توریسم در اراضی طبیعی می‌تواند موجب تغییرات در تنوع و تراکم گونه‌های گیاهی، ساختار توده و سلامت گیاهان شود. تحقیق حاضر به تأثیرات توریسم بر ساختار پوشش گیاهی و تنوع گونه‌ای، در پارک جنگلی نور پرداخته است. برای این تحقیق، منطقه به سه زون تقسیم شد: 1. با فشار زیاد توریسم؛ 2. با فشار متوسط توریسم؛ 3. بدون فشار توریسم. سپس نمونه‌برداری با برداشت 20 قطعه نمونۀ 20×20 متری با پراکنش تصادفی- سیستماتیک در هریک از زون‌ها انجام گرفت (در مجموع 60 قطعه). در هر قطعه نمونه، گونه‌های چوبی، علفی و زادآوری و ویژگی‌های کمی و کیفی گونه‌های جنگلی اندازه‌گیری شد. سپس شاخص‌های تنوع، غنای گونه‌ای و یکنواختی محاسبه و تنوع و ویژگی‌های ساختاری درختان در زون‌های مختلف مقایسه شد. براساس نتایج، با افزایش فشار توریسم در تنوع گونه‌های چوبی تفاوت معنی‌داری ایجاد نشد، ولی تنوع گونه‌ای زیراشکوب افزایش داشت. با وجود این، تراکم گیاهان در هر دو اشکوب چوبی و اشکوب کف جنگل کاهش چشمگیری داشت. کمترین زادآوری در زون با فشار زیاد گردشگر و بیشترین آن در زون با فشار متوسط به‌دست آمد. درختان زون بدون فشار توریسم، میانگین ارتفاع و تاج‌پوشش بیشتری از زون با فشار زیاد توریسم داشتند. همچنین بیشترین خشکه‌دار، بیشترین نسبت درختان سرشکسته به کل درختان و بیشترین درختان بیمار و آسیب‌دیده در زون با فشار زیاد وجود داشت. در این زون توسکا قشلاقی، سفیدپلت و انجیلی کمترین شادابی را داشتند. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_102964_ee56b945da4167b78cf475c48ae0539b.pdf