انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 Germination, Growth and Seedling Quality Index of Common Ash in Immature and Mature Seed جوانه‌زنی، رشد و شاخص کیفیت نهال ون (Fraxinus excelsior L.) در بذر نارس و رسیده 1 13 132129 10.22034/ijf.2021.132129 FA مجتبی سلیمانپور دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور مسعود طبری کوچکسرایی استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور 0000-0003-3267-1872 سعید کیان دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، چالوس Journal Article 2020 03 28 The aim of this study was to investigate the effect of seed maturation on germination, growth and seedling quality index of common ash (Fraxinus excelsior L.) in Kelardasht forest nursery. In 2017, the seeds of immature in late August and the seeds of mature in late November were collected and following stratification in moist sand were sown in nursery bed in mid-Feberaury each with three 100-replications . From the mature seeds, some of them germinated in 2nd year (April 2018) and the seed germination, biomass and quality indices of their seedlings were statistically (paired t-test) compared with the results of immature seeds germinated in spring 2017. The highest percentage of cumulative germination allocated to the immature seeds, followed by mature seeds germinated in 2nd year. Due to the lack of germination of most of the mature seeds in spring 2017, showed the seed dormancy, their germination traits were not considered in the statistical test. Germination percentage, mean germination time and germination speed and also, dry biomass, root biomass, root length and seedling quality index in immature seeds were greater than those in mature seeds germinated in second year. Generally, it is best to collect the seedlings of immature seed in order to achieve the optimum germination and growth, because the mature seeds are often dormant and unable to germinate during the first growing season. If mature seeds are supplied, it is advisable that these seeds to be stratified until spring of the second year. این پژوهش با هدف بررسی اثر بلوغ بذر بر جوانه‌زنی، رشد و شاخص کیفیت نهال ون (.Fraxinus excelsior L) در نهالستان جنگلی کلاردشت انجام گرفت. در سال 1396، بذرهای نارس در اواخر مرداد و بذرهای رسیده در اواخر آبان جمع‌آوری شده و پس از لایه‌گذاری در ماسه مرطوب، در اوایل اسفند با سه تکرار 100 تایی در بستر خزانه کاشته شدند. از بذرهای رسیده، تعدادی در سال دوم (فروردین 1398) سبز شدند که صفات جوانه‌زنی بذر، زی‌توده و شاخص کیفیت نهال‌های آنها با بذرهای نارسِ سبزشده در بهار 1397 با استفاده از آزمون t جفتی مقایسۀ آماری شد. بیشینۀ درصد جوانه‌زنی تجمعی به بذور نارس و سپس به بذور رسیدۀ سبزشده در سال دوم اختصاص داشت. به‌علت قلت سبز شدن بیشتر بذرهای رسیده در بهار 1397 که نشان‌دهندۀ خواب آنها بود، صفات جوانه‌زنی و شاخص‌های رویشی آنها آزمون نشد. درصد جوانه‌زنی، میانگین مدت جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی و نیز زی‌تودۀ خشک، زی‌تودۀ ریشه، طول ریشه و شاخص کیفیت نهال در بذر نارس نسبت به بذر رسیدۀ سبزشده در سال دوم بیشتر بود. با توجه به یافته‌های این تحقیق، برای دستیابی به جوانه‌زنی بهینه و رویش بهتر نهال‌های ون بهتر است بذرهای نارس جمع‌آوری شوند؛ زیرا بذرهای رسیده، در فصل رویش سال اول اغلب در حالت خواب هستند و قادر به جوانه‌زنی نیستند. در صورت تأمین بذر رسیده، بهتر است از بذرهایی استفاده شود که علاوه‌بر سال اول، در سال دوم نیز دورۀ لایه‌گذاری را طی کرده باشند.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132129_8987b59352d0b6dd10a8cbe7c98e5789.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 Morphological variation in leaf & seed germination characteristics of Rowan tree (Sorbus aucuparia L.) in the Hyrcanian forest تنوع ریختی برگ و صفات جوانه‌زنی بذر تیس (Sorbus aucuparia L.) در جنگل هیرکانی 15 29 132134 10.22034/ijf.2021.223377.1698 FA شهلا رئیسی دانشجوی دکتری گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس حامد یوسف زاده دانشیار گرایش تنوع زیستی، گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس غلامعلی جلالی دانشیار بازنشسته گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس امید اسماعیل زاده استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2020 03 13 Rowan is a tree with a very limited distribution in the upper treeline in the Hyrcanian forest. In this study, seven habitats of this tree from east to west of the Hyrcanian forest were identified and seed germination behaviors and diversity in leaf morphological traits were evaluated. Multivariate analysis showed that the studied populations were not differentiated from each other in terms of morphological traits. The results of germination percentage showed that in cold treatment and hot and cold treatment, germination reached about 100% after about 70 weeks. The germination rate in the cold treatment reaches its peak at week 55 and about 90% of the seeds germinate at week 55. In the hot and cold combination treatment, although before week 50 the germination rate reaches its maximum with a cumulative germination percentage of about 40%, but from this week to week 55 the germination rate again slows down and from week 55 to week 60 second drops. It experiences its peak with about 80% germination. The results of the present study showed that the Rowan tree species does not have a high morphological diversity in its habitats in the northern Iran. Due to lack of knowledge on the long-term seed germination of this tree, mountain nurseries have been unsuccessful in producing seedling. تیس درختی است با پراکنش بسیار محدود و در مرز بالای درختی جنگل‌های شمال کشور پراکنش دارد. در این تحقیق، هفت رویشگاه تیس از شرق به غرب جنگل هیرکانی شناسایی و رفتار جوانه‌زنی بذر و تنوع در صفات ریختی برگ ارزیابی شد. آنالیز چندمتغیره نشان داد که جمعیت‌های تحت بررسی از نظر صفات ریختی تحت مطالعه از یکدیگر متمایز نشده‌اند و تنها برخی از پایه‌های رویشگاه اندبیل به‌دلیل داشتن تفاوت معنی‌دار در قاعدۀ برگ، از درختان دیگر متمایز شدند. نتایج درصد جوانه‌زنی نشان داد که در تیمار سرد و تیمار ترکیبی سرد و گرم، جوانه‌زنی بعد از حدود 70 هفته، به حدود 100 درصد رسید. سرعت جوانه‌زنی در تیمار سرد، در هفتۀ 55 به اوج خود رسید و حدود 90 درصد بذور در این تیمار در هفتۀ 55 جوانه زدند. در تیمار ترکیبی گرم و سرد، قبل از هفتۀ 50، سرعت جوانه‌زنی به حداکثر خود و با درصد جوانه‌زنی تجمعی به حدود 40 درصد رسید، ولی از این هفته تا هفتۀ 55 سرعت جوانه‌زنی مجدد کند شد و از هفته 55 تا هفته 60 نقطه دوم اوج خود را با درصد جوانه‌زنی حدود 80 درصد تجربه کرد. نتایج تحقیق نشان داد که برگ درخت تیس در شمال ایران از تنوع ریختی زیادی برخوردار نیست و بذر تیس نیز از نظر قوۀ نامیه و زایایی مشکلی ندارد و خواب طولانی بذر (نیاز به دو زمستان‌گذرانی) سبب شده است که نهالستان‌های کوهستانی با ناآگاهی از این موضوع در تولید نهال از بذر آن ناموفق باشند.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132134_3b9f312061c65cc60862f6bd9aec750b.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 The effect of sanitation cutting treatment on the spectral signature pattern of oak decline forests تأثیر تیمار برش بهداشتی بر تغییر الگوی رفتار طیفی جنگل‌های بلوط دچار خشکیدگی 31 42 132135 10.22034/ijf.2021.132135 FA ژینا خدامی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج. مهتاب پیر باوقار دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و عضو مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی، دانشگاه کردستان، سنندج. هدایت غضنفری دانشیار فقید گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و عضو مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی، دانشگاه کردستان، سنندج Journal Article 2020 11 15 One of the problems of Zagros forests is the phenomenon of oak dieback, that its control is one of the important factors to prevent the destruction of forests. One of the proposed solutions to control this phenomenon is implementation of sanitary cutting. Remote sensing data has made it possible to monitor the areas involved in this phenomenon. The purpose of this study was to investigate the spectral behavior of exposed dieback forests before and after sanitary cutting in Guilan_e_Gharb forests. To monitor the pattern of spectral behavior, Landsat 8 satellite images were used from one year before sanitary cutting (2013) to 2018. After atmospheric correction of satellite images, NDVI, WDVI, SAVI and NDWI vegetation indices were prepared using spectral ratios of the main bands. A total of 30 points were selected scattered throughout the region and the spectral value of near-infrared band and vegetation indices were extracted at the selected points. The results showed that the spectral behavior had an upward trend until the last year of monitoring. The results of comparison of means test on the data of 2013-2018 showed that the differences between the means of all bands were statistically significant. Although the spectral behavior of vegetation indices is also affected by climate change and rainfall, but due to the increasing trend of near-infrared and vegetation indices during the years after sanitation cutting, a large part of the changes can be contributed tothe result of sanitary cutting and improvement of the forest conditions. از جمله مشکلات جنگل‌های زاگرس پدیدۀ زوال یا خشکیدگی درختان بلوط است که بررسی و کنترل آن از عوامل مهم جلوگیری از نابودی جنگل‌هاست. یکی از راهکارهای ارائه‌شده برای کنترل این پدیده، اجرای برش بهداشتی است. داده‌های سنجش از دور قابلیت پایش مناطق درگیر این پدیده را فراهم آورده است. هدف از این تحقیق بررسی رفتار طیفی جنگل‌های آلوده به زوال بلوط قبل و بعد از اجرای برش بهداشتی در جنگل‌های شهرستان گیلانغرب است. برای پایش الگوی رفتار طیفی پس از اجرای برش بهداشتی، از تصاویر ماهوارۀ لندست 8 یک سال قبل از اجرای برش بهداشتی (1392) تا سال 1397 استفاده شد. پس از تصحیح اتمسفری تصاویر، با استفاده از نسبت‌گیری طیفی شاخص‌های گیاهی NDVI، WDVI، SAVI و NDWI تهیه شدند. 30 نقطه به‌صورت تصادفی و پراکنده در سطح منطقه انتخاب و ارزش طیفی باند مادون قرمز نزدیک و شاخص‌های گیاهی در محل نقاط انتخابی استخراج شد. نتایج نشان‌دهندۀ روند صعودی نمودار رفتار طیفی بعد از اجرای برش بهداشتی تا آخرین سال پایش (1397) است. نتایج آزمون مقایسۀ میانگین‌ها نشان داد که تفاوت‌ها از نظر آماری معنی‌دار است (01/0 p <). رفتار طیفی شاخص‌های پوشش گیاهی تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و مقدار بارندگی نیز قرار می‌گیرد، اما با توجه به روند افزایشی مقادیر باند مادون قرمز نزدیک و شاخص‌ها در طول سال‌های پس از اجرای برش بهداشتی، می‌توان بخش زیادی از تغییرات را حاصل اجرای برش بهداشتی و بهبود وضعیت جنگل‌ها قلمداد کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132135_be031b3784c94a432c717237e7e0ed79.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 Explaining the criteria and indicators of sustainable management of forests in Zagros basin from the point of view of forest specialists and experts معیارها و شاخص‌های مدیریت پایدار جنگل‌های ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان جنگل 43 58 132136 10.22034/ijf.2021.132136 FA افسانه سلمانی دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران علیرضا پورسعید دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران ویلما بایرام زاده دانشیار گروه علوم صنایع چوب و کاغذ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران 0000-0001-8562-4864 رؤیا اشراقی سامانی دانشیار گروه مدیریت کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Journal Article 2020 12 13 Currently, biodiversity in the Zagros region faces two serious threats including land use changes and unstable harvesting. These factors both alone and in combination, can lead to severe and irreversible damage to the forests. Therefore, the restoration, reconstruction, protection and sustainable management of forest ecosystems in the Zagros vegetation area has always been the main(basic) concern of activists and officials in this basin. Therefore, the present study was conducted to explain the criteria and indicators of sustainable forest management in Zagros vegetation area from the point of view of experts, using content analysis technique. The research data were collected through semi-structured interviews. People involved in research includes specialists, manager scientific and executive experts and experts related to Zagros forests.For data analysis, MAXqda12 software was used. The research findings indicate that among the most important criteria identified for sustainable management of forests in the Zagros vegetation from the point of view of experts are the criteria of forest size and production capacity, conservation functions, ecosystem conditions, conservation criteria biodiversity, economic criteria. Social criteria, criteria of laws and structures and educational and extension criteria. It should be noted that for each of the relevant criteria, the indicators corresponding to that criterion were also identified (8 criteria and 18 indicators). Our findings indicate that, the most important indicators for sustainable management in the Zagros vegetation region are the indicators of law-making and total forest area belonging to the criteria of laws and organization and to the criteria of ecosystem conditions, respectively. The results of this study can be used in line with principled policies in the forest resources of the Zagros Basin and for planning, decision making and success in this field. در حال حاضر تنوع‌ زیستی در منطقۀ زاگرس با دو تهدید جدی تغییر کاربری و برداشت ناپایدار روبه‌روست. این موارد هم به‌تنهایی و هم در ترکیب با یکدیگر سبب تخریب شدید و برگشت‌ناپذیر جنگل می‌شوند. از این‌رو، حفاظت و مدیریت پایدار اکوسیستم‌های جنگلی در ناحیۀ رویشی زاگرس همواره دغدغۀ اصلی کنشگران و مسئولان این حوزه بوده است. تحقیق حاضر با هدف معرفی معیارها و شاخص‌های مهم مدیریت پایدار جنگل‌های ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا انجام گرفت. داده‌های این تحقیق با روش مصاحبۀ نیمه‌ساختارمند گردآوری شد. دست‌اندرکاران تحقیق نیز از میان متخصصان، مدیران، صاحب‌نظران علمی و اجرایی و کارشناسان مرتبط با جنگل‌های زاگرس انتخاب شدند. در تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXqda12 استفاده شد. یافته‌های تحقیق گویای آن است که مهم‌ترین معیارهای شناسایی‌شده به‌منظور مدیریت پایدار جنگل‌های ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان عبارت‌اند از معیارهای وسعت جنگل، معیار کارکردهای حفاظتی، معیار شرایط اکوسیستم، معیار حفظ تنوع‌ زیستی، معیار اقتصادی، معیار اجتماعی، معیار قوانین و تشکیلات و معیار آموزشی و ترویجی. برای هر یک از معیارهای مربوط، شاخص‌های متناظر به آن معیار نیز شناسایی شد (8 معیار و 18 شاخص). مهم‌ترین شاخص‌ها از نظر متخصصان و کارشناسان ناحیۀ رویشی زاگرس شاخص‌های وضع قوانین متعلق به معیار قوانین و تشکیلات و شاخص جامعیت جنگل مربوط به معیار شرایط اکوسیستم است. از یافته‌های این تحقیق در راستای سیاستگذاری‌های اصولی در منابع جنگلی حوزۀ زاگرس و برای برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و موفقیت در این زمینه می‌توان استفاده کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132136_7ed3abe077a4a710aba4e8a7f38bc11b.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 The effect of different soil remediation methods on growth and primary establishment of Pistacia atlantica Desf., Quercus infectoria Oliv., Melia azedarach L. and Cupressus sempervirens L. saplings in Semnan تأثیر تیمارهای اصلاح خاک بر رشد نهال‌های بنه، دارمازو، زیتون‌تلخ و زربین در شهر سمنان 59 72 132186 10.22034/ijf.2021.269743.1764 FA امید مقصودیان دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مدیریت و کنترل بیابان، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان. مریم ملاشاهی استادیار گروه جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان. علیرضا مشکی استادیار گروه جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان. 0000-0001-5515-7505 هومن روانبخش استادیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0003-0990-0112 محمدکیا کیانیان استادیار گروه بیابان‌زدایی، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان. Journal Article 2021 01 24 Species selection and suitable planting methods are essential for creating plantation and green space. This is important specially in arid and semi-arid regions. The object of the present study was to investigate the growth and primary establishment of four tree species using four different soil remediation treatments in Semnan City. These treatments were applied to two-years-old saplings in three replications and five observations in each replication and the quantitative and qualitative characteristics of saplings were measured and recorded during the experimental period. The results showed that straw mulch (together with stone cover) caused the highest collar growth in all investigated species, while the usage of hydrogels and zeolites did not have a significant positive effect on the sapling growth and decreased the growth in some cases. Compared to control soil (sandy-loam), the modified soil texture treatment (loam soil) did not change the collar diameter, height and total length of lateral branches of Melia and Cupressus saplings, but it reduced the diameter growth in Pistacia and Quercus saplings. The highest rate of survival in all investigated species was observed in control and straw treatments. The results of this study showed that Pistacia and Melia had the highest and lowest survival rate, respectively. However, Melia had the highest height and collar diameter growth amongst investigated species with maximum growth under straw treatment. Contrasting other species, Quercus has experienced a significant decrease in collar diameter and height (in all treatments specially hydrogels and zeolites) after June and has progressed to shrub form. انتخاب گونه و روش کاشت مناسب از ارکان موفقیت در جنگلکاری و ایجاد فضای سبز است. این مسئله در مناطق خشک و نیمه‌خشک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رشد و استقرار اولیۀ چهار گونۀ درختی با استفاده از تیمارهای اصلاح‌کنندۀ خاک در شهر سمنان بوده است. این تیمارها برای نهال‌های دوساله در سه تکرار و هر تکرار پنج مشاهده آزمایش شد و متغیرهای کمی و کیفی نهال‌ها در طول دورۀ آزمایش، اندازه‌گیری و ثبت شد. نتایج نشان داد که تیمار مالچ کاه‌ و کلش (همراه با پوشش سنگ‌چین)، سبب افزایش معنی‌دار رشد قطر یقه در همۀ گونه‌ها شد، درحالی که تیمارهای هیدروژل و زئولیت تأثیر مثبت معنی‌دار بر رشد نهال‌ها نداشتند و در برخی موارد موجب کاهش معنی‌دار رشد شدند. در مقایسه با خاک شاهد (شنی-لومی)، خاک اصلاح‌شده (خاک زراعی لومی) تغییری در رویش قطری یقه و رویش ارتفاعی و مجموع طول شاخه‌های جانبی نهال‌های زیتون تلخ و زربین ایجاد نکرد، اما سبب کاهش رویش قطری یقه در نهال‌های بنه و دارمازو شد. بیشترین نرخ زنده‌مانی در همۀ گونه‌ها در تیمارهای شاهد و کاه‌ و کلش مشاهده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در مجموع، بنه بیشترین زنده‌مانی و زیتون ‌تلخ کمترین زنده‌مانی را داشتند. زیتون تلخ بیشترین رویش طولی و قطری را در تیمار کاه‌ و کلش داشته. دارمازو برخلاف گونه‌های دیگر، بعد از خرداد با کاهش چشمگیر رویش قطری یقه و ارتفاع مواجه شد (در همۀ تیمارها به‌ویژه زئولیت و هیدروژل) و به‌سمت درختچه‌ای ‌شدن پیش رفت.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132186_c5f0f51dbd5f8f9d0eabcea943a9a513.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 Predicting the deterioration of the forest road network by employing the Markov chain (Case study: Forest road in the western part of Haraz) پیش‌بینی زوال جاده‌های جنگلی با استفاده از زنجیرۀ مارکوف (تحقیق موردی: جنگل غرب هراز) 73 85 132187 10.22034/ijf.2021.247488.1739 FA شیرین احراری دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران. اکبر نجفی دانشیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران. 0000-0003-1065-4641 علی حسین زاده کاشان دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Journal Article 2020 11 19 Forest road networks play an important role to achieve management goals in forest ecosystems and despite of implementation of the forest logging ban, their protection and maintenance cannot be stopped. Therefore, in order to allocate budget and prioritize the maintenance planning, designing a reliable model for predicting the condition of road pavement failure has great importance. The purpose of this study is to predict the performance of road pavement for planning its maintenance management using Markov chain theory. In the present study, 185 road sections in the forest roads of West Haraz were selected and the data of pavement, surface and roadside conditions were measured in different plots during 2015-2018. Then, the functional quality of the road was evaluated by the PCI index and the developed index for forest roads (FRPCI). The pavement quality was classified into five classes: excellent, good, average, bad and broken. After assessing the current situation, the road future situation was predicted over a period of ten years using the Markov chain. The results of this study based on the Markov chain model showed that the process of road decline from the upper class to the good is faster than the process of changing it from the middle class to the poor. Given that a large amount of capital is allocated in forest management plans to road construction and maintenance, need to speed up the protection and maintenance of the road, especially on better quality roads is vital. According to the study, the Markov chain model has sufficient capability in predicting the process of road deterioration and road network maintenance programs. شبکۀ جاده‌های جنگلی، تأثیر مهمی در تحقق اهداف مدیریتی در اکوسیستم‌های جنگلی دارند و با وجود اجرای طرح تنفس جنگل، حفاظت از آنها را نمی‌توان متوقف کرد. بنابراین به‌منظور اولویت‌بندی برنامه‌ریزی نگهداری، طراحی مدلی اطمینان‌بخش برای پیش‌بینی وضعیت خرابی روسازی جاده از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف این تحقیق، پیش‌بینی عملکرد روسازی جاده برای برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری از آن با استفاده از تئوری زنجیرۀ مارکوف است. در پژوهش حاضر، 185 قطعه جاده در جاده‌های جنگلی حوزۀ غرب هراز انتخاب و داده‌های وضعیت روسازی و خرابی‌های سطح جاده (چاله، شیار و بیرون‌زدگی)، شانۀ راه و شیروانی‌های خاک‌ریزی و خاک‌برداری جاده در قطعات مشخص‌شده در نقاط نمونه‌برداری در طی سال‌های 1394 و 1397 اندازه‌گیری شد. کیفیت عملکردی جاده با طبقه‌بندی شاخص PCI و FRPCI ارزیابی شد و کیفیت روسازی در پنج گروه عالی، خوب، متوسط، بد و گسیخته طبقه‌بندی شد. پس از ارزیابی وضعیت جاری، وضعیت جاده با استفاده از زنجیرۀ مارکوف پیش‌بینی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که روند زوال جاده از کلاسه عالی به خوب از روند تغییر آن از کلاسه متوسط به ضعیف سریع‌تر است و با توجه به آنکه سرمایۀ هنگفتی از مدیریت جنگل به ساخت و نگهداری از جاده اختصاص یافته است، لزوم تسریع در حفاظت و نگهداری از جاده به‌ویژه در جاده‌های باکیفیت مشخص‌ می‌شود. براساس پژوهش انجام‌گرفته مدل زنجیرۀ مارکوف قابلیت کافی را برای پیش‌بینی فرایند زوال جاده و برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری از شبکۀ جاده دارد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132187_5686a8cf9fcd6b52ef02d3aa8407c2ac.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 The allelopathy effects of Prosopis juliflora (SW) DC (Mesquite) on emergence characteristics of Acacia tortilis (Forssk.) Hayne and Acacia oerfota (Forssk). Schweinf اثر دگرآسیبی گونۀ سمر Prosopis juliflora (SW) DC بر خصوصیات سبز شدن گونه‎های مُغیر و گِبر 87 102 132188 10.22034/ijf.2021.279533.1773 FA مریم مصلحی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان 0000-0003-2065-5234 اکرم احمدی مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان اصغر بیژنی رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سیریک ملیحه صادقی کارشناس مرکز تحقیقات هرمزگان مجید حسنی محقق موسسه جنگلها و مراتع 0000-0001-7596-7329 سید موسی صادقی عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور Journal Article 2021 04 06 The aim of this study was to investigate the allelopathy effect of Prosopis juliflora species on emergence, vigority, gemole and plumule length of two important forest species in southern Iran, Hormozgan province. For this purpose, in the summer of 2020, 15 seeds of Acacia oerfota and Acacia tortilis were planted in the soil collected under, margin and four meters from the canopy edge of Prosopis juliflora and also in the soil mixed with leaf powder of Prosopis juliflora (0, 20, 40, 60 and 80 gr/kg leaf powder in soil) and irrigated with distilled water and their emergencewas recorded once every two days. Finally, gemole and plumule lengths of germinated seeds were measured and the variables were analyzed using GLM statistical analysis at 95% level. The results showed that the emergence percentage in A. tortilis species (20.74%) was significantly higher than A. oerfota species. The gemole length of A. oerfota species (5.14 cm) was longer than A. tortilis while in the soil mixed with prosopis leaf powder, the gemole length in A. oerfota was lower (0.53 cm) than it in A. tortilis. The length of gemole and Plumule in the open area with values of 5.88 and 4.34 cm was significantly higher than their values in the soil under the crown of Prosopis juliflora. Emergence percentages (17.5%), vigority (13.40) and the length of plumule (4.22 cm) were lower in the soil mixed with prosopis leaf powder than those in control treatment. The interactions of species×soil position on vigority (4.40), gemole and plumule length (3.11 and 2.48 cm) showed that the two variables of gemole and plumule length were affected by the soil collection site and had its lowest value under the canopy which it was observed in prosopis leaf concentration treatments. The results showed that A. oerfota species was strongly influenced by Prosopis juliflora allelopathy, therefore, it is recommended to prioritize afforestation with native species and, if possible, to avoid the plantation of Prosopis juliflora in the southern sensitive ecosystems. هدف این تحقیق، بررسی تأثیر دگرآسیبی گونۀ سمر (Prosopis juliflora(SW) DC) بر سبز شدن، شاخص بنیۀ بذر، طول ریشه‎چه و ساقه‎چۀ دو گونۀ جنگلی مُغیر و گِبر در استان هرمزگان در جنوب ایران است. در تابستان 1399، 15 بذر از گونه‎های هدف در خاک جمع‎آوری‌شده از زیر، حاشیه و چهار متری لبۀ تاج از پنچ پایۀ سمر و همچنین خاک آغشته به پودر برگ سمر (0، 20، 40، 60 و 80 گرم در هر کیلوگرم خاک فضای باز) کشت و با آب مقطر آبیاری شدند و هر دو روز یک‎بار سبز شدن آنها ثبت شد. در انتها طول ریشه‎چه و ساقه‎چۀ بذرهای سبزشده اندازه‎گیری و متغیرهای مورد نظر با استفاده از آنالیز آماری GLM، تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج نشان داد که درصد سبز شدن گونۀ گِبر در خاک عرصه (74/20 درصد) به‎طور معنی‎داری بیشتر از گونۀ مُغیر است. طول ریشه‎چه در گونۀ مُغیر (14/5 سانتی‎متر) در خاک عرصه بیشتر از گِبر بود، ولی در خاک آغشته به پودر برگ 53/0 سانتی‎متر کمتر از گِبر بود. طول ریشه‎چه و ساقه‎چه در فضای باز (88/5 و 34/4 سانتی‎متر) به‎طور معنی‎داری بیشتر از خاک زیر تاج سمر بود. درصد سبز شدن (5/17 درصد)، شاخص بنیۀ بذر (40/13) و طول ساقه‌چه (22/4 سانتی‎متر) نیز در تیمار‎های کنترل بیشتر از غلظت بود. اثرهای متقابل گونه×موقعیت خاک بر شاخص بنیۀ بذر (4/4)، طول ریشه‎چه (11/3 سانتی‎متر) و ساقه‎چه (48/2 سانتی‎متر) نشان داد که متغیرهای مورد نظر در گونۀ مُغیر تحت تأثیر محل جمع‎آوری خاک هستند و در زیر تاج کمترین مقدار خود را دارند.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132188_7fb3d2e1af36dcd8f4f5cf1ee8f6796f.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 13 1 2021 05 22 Vegetative and soil characteristics of natural and plantations stands of Nitraria Schoberi L. on the western shore of Lake Urmia ویژگی‌های رویشی و خاک در توده‌های طبیعی و دست‌کاشت قره‌داغ (Nitraria Schoberi L.) در حاشیۀ غربی دریاچۀ ارومیه 103 114 132190 10.22034/ijf.2021.278802.1770 FA سمیره رستمی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. احمد علیجانپور دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. عباس بانج شفیعی دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. حسام احمدی بیرگانی استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. هادی بیگی حیدرلو دکتری مدیریت جنگل، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. 0000-0002-7070-6178 Journal Article 2021 04 01 The purpose of this study is to investigate the vegetative and soil characteristics of ‎natural and ‎plantation stands of Nitraria schoberi on the ‎western shore of Lake Urmia. In this study ‎in ‎natural stands of N. schoberi (Jabal Kandi region) 40 plants and in plantation stands of ‎N. ‎schoberi (Jabal Kandi and Seporghan regions) seven transects with unequal lengths (containing ‎‎15 ‎individuals) were randomly selected along the planting rows. The characteristics of total height, ‎collar ‎diameter, large and small diameter of the crown, and the health of seedlings were then measured. ‎In natural stands of N. schoberi, seven soil samples were randomly taken from ‎‎the vicinity of the seedlings. In plantations stands with sampling in each transect, adjacent to the ‎‎first, eighth (middle), and last seedlings of each sample line, soil samples were taken from 0-20 cm ‎‎depth, and after mixing these three soil samples, a sample was prepared, and soil physicochemical ‎‎properties were examined in the laboratory. Results showed that there was a significant difference ‎between the vegetative characteristics of total height (m) and the average crown diameter (cm) of N. ‎schoberi seedlings in Jabalkandi natural stand (7.1±3.0 m and 463.20±0.91 cm) with two other ‎plantation ‎stands, Jabalkandi (99.03±0.0 m and 287.5±87.37 cm) and Seporghan (50.01±0.0 m and ‎‎90.4±50.31 cm). Plantation ‎ and natural habitats of N. schoberi in Jabalkandi region had poor soil ‎fertility, high pH and lighter soil. The results of this study showed that in planting N. schoberi ‎species to control the wind erosion, it is very important to pay attention to the physical and chemical ‎properties of the stand soil, and this species reacts negatively to heavy texture and high amounts of ‎clay. هدف این پژوهش، بررسی ویژگی‌های رویشی و خاک توده‌های طبیعی و دست‌کاشت گونۀ قره‌داغ در حاشیۀ غربی دریاچۀ ارومیه است. در بررسی بوته‌زارهای طبیعی قره‌داغ (منطقۀ جبل‌کندی)، چهل بوته به‌صورت تصادفی در بخش بوته‌کاری‌شدۀ قره‌داغ (مناطق جبل‌کندی و سپرغان) و نیز هفت خط‌نمونه با انتخاب تصادفی (دربرگیرندۀ پانزده بوتۀ قره‌داغ) در امتداد ردیف‌های کاشت انتخاب شدند. سپس مشخصه‌های ارتفاع کل، قطر یقه، قطر بزرگ و کوچک تاج و خشکیدگی پایه‌ها بررسی شد. به‌منظور نمونه‌برداری از خاک رویشگاه بوته‌زارهای طبیعی قره‌داغ هفت نمونه خاک به‌طور تصادفی از مجاورت هفت بوته برداشت شد. در توده‌های دست‌کاشت نیز همزمان با برداشت خط‌نمونه‌ها، از مجاورت بوته اول، هشتم (میانی) و آخر هر خط‌نمونه، نمونه خاک‌هایی از عمق 20-0 سانتی‌متر برداشت و پس از آمیختن آنها، یک نمونه تهیه شد و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آنها موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، بین ویژگی‌های رویشی ارتفاع کل (متر) و میانگین قطر تاج (سانتی‌متر) بوته‌های قره‌داغ در رویشگاه طبیعی جبل‌کندی (0/1 ± 03/7 متر و 91/0 ± 20/463 سانتی‌متر) با دو رویشگاه دست‌کاشت جبل‌کندی (0/0 ± 03/99 متر و 37/87 ± 5/287 سانتی‌متر) و سپرغان (0/0 ± 01/50 متر و 31/50 ± 4/90 سانتی‌متر) تفاوت معنی‌داری وجود دارد. رویشگاه‌های دست‌کاشت و طبیعی قره‌داغ منطقۀ جبل‌کندی دارای شرایط حاصلخیزی ضعیف خاک، میزان pH زیاد و خاک سبک‌ترند. نتایج این پژوهش نشان داد که در کاشت گونۀ قره‌داغ برای کنترل فرسایش بادی، توجه به وضعیت فیزیکی و شیمیایی خاک اهمیت خاصی دارد و این گونه به بافت سنگین و مقادیر زیاد درصد رس واکنش منفی نشان می‌دهد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_132190_7883ee3eaae2245816e758e1257d4e51.pdf