انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Soil Water Storage and Root Distribution under Picea abies and Fraxinus excelsior Plantations ذخیرۀ آب و پراکنش ریشه در عمق‌های مختلف خاک در جنگلکاری‌های زبان‌گنجشک و پیسه‌آ 355 369 167619 10.22034/ijf.2022.313303.1810 FA مرضیه اسماعیلی دانشجوی دکتری، گروه مهندسی جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران احسان عبدی دانشیار، گروه مهندسی جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران 0000-0002-3382-7683 محسن محسنی ساروی استاد، گروه مهندسی احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران الیاس حیاتی پژوهشگر، گروه مهندسی جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2021 11 06 The interaction between forest vegetation and soil can highly affect the soil water balance. In a holistic approach, forest managers are expected to have a better understanding of these interactions and the importance of soil water conservation. This will certainly lead to a required hydrologic balance in the forests. This research aims at studying the amount of soil water storage at different depths and its connection with changes in vegetation types and their root distribution. To this aim, soil volumetric water content and root distribution data collected under Picea abies and Fraxinus excelsior plantations were used to determine the soil water storage for different soil layers including 20, 40, 60, and 100 cm. A cumulative water storage for the whole soil profile (1-meter profile) was also calculated. Afterwards, the number of roots and the Root Area Ratio (RAR) were determined for different layers of soil with a 10 cm interval. Ultimately, the connections between soil water storage at given layers of soils with their corresponding root numbers and RAR values were investigated for each forest plantation. Friedman and Mann-Whitney non-parametric tests were used to compare the means of soil water storage, number of roots, and RAR values at different layers of soils and plantations studied. According to the results, an increasing trend in soil water storage and a decreasing trend in root numbers (and RAR) can be observed with soil depths. However, both root distribution and soil water storage experience a rapid increase and decrease to a depth of 40 cm, and then the trends remain relatively constant. In most cases, soil water storage at different soil depths and for the 1-meter soil profile under Picea abies was significantly lower than that under Fraxinus excelsior. ذخیرۀ آب خاک در جنگل تا حد زیادی تحت تأثیر روابط متقابل پوشش گیاهی و خاک قرار دارد. در مدیریت جامع‌نگرانه می‌توان با شناخت صحیح این روابط و توجه به اهمیت نگهداشت آب خاک، حفظ تعادل هیدرولوژیک مطلوب در جنگل را تضمین کرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی ذخیرۀ آب خاک در عمق‌های مختلف و ارتباط آن با تغییرات پوشش گیاهی و سیستم ریشه‌دوانی آنها انجام گرفت. با استفاده از داده‌های درصد رطوبت حجمی خاک و داده‌های پراکنش ریشۀ دو گونۀ زبان‌گنجشک و پیسه‌آ جنگلکاری‌شده، ذخیرۀ آب خاک به‌صورت جداگانه برای عمق‌های 20، 40، 60 و 100 سانتی‌متری و همچنین برای پروفیل یک متری تعیین شد. سپس با تعیین درصد سطح ریشه به سطح خاک و تعداد ریشه در لایه‌های 10 سانتی‌متری تا عمق یک متری خاک، ارتباط ذخیرۀ آب خاک در عمق‌های مختلف با پراکنش ریشۀ دو توده بررسی شد. برای بررسی وجود و نبود اختلاف معنی‌دار بین ذخیرۀ آب خاک و پراکنش ریشه تحت تأثیر عمق‌ها و گونه‌های مختلف از آزمون‌های غیرپارامتری فریدمن و من‌ویتنی استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که روند کاهشی پراکنش ریشه و روند افزایشی ذخیرۀ آب خاک با افزایش عمق تا عمق 40 سانتی‌متری خاک با سرعت و شیب تندتری اتفاق می‌افتد و از عمق 40 تا 100 سانتی‌متری خاک تقریباً کم و ثابت می‌ماند. براساس این پژوهش، مقدار ذخیرۀ آب در بیشتر عمق‌های بررسی‌شده و همچنین برای پروفیل یک متری خاک، در تودۀ پیسه‌آ به‌طور معنی‌داری کمتر از مقدار آن در تودۀ زبان‌گنجشک است.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_167619_68fbfe099e43dba5b1a6bf6f031230cd.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Effect of planting the Tamarix ramosissima Ledeb. shrubs on soil temperature and humidity in the western dried-up beds of Lake Urmia تأثیر کاشت درختچۀ گز پرشاخه (Tamarix ramosissima Ledeb.) بر دما و رطوبت خاک در بسترهای خشک‌شدۀ غرب دریاچۀ ارومیه 371 388 156843 10.22034/ijf.2022.314610.1815 FA لیلا علی‌زاده دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران احمد علیجانپور استاد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران پژوهشکدۀ مطالعات دریاچۀ ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران حسین خیرفام استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران پژوهشکدۀ مطالعات دریاچۀ ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0002-5956-4420 Journal Article 2021 11 14 Various measures are considered to stabilize the erodible beds such as planting. Environmental variables in the canopy cover of plants, including soil temperature and moisture, are readily indicators of planting projects success evaluation. Therefore, this study was planned to evaluate the success of Tamarix (Tamarix ramosissima Ledeb.) plantation in modulating modifying soil temperature and moisture indices in the dried-up beds of Lake Urmia. To this endFor this purpose, 15 stands of seven-year-old Tamarix shrubs were randomly systematically selected and their heights and canopy area were measured. Additionally, in four cardinal directions, the top-soil temperature and humidity were also measured in the inside and outside of the under of canopy zones (120 points in total) following the prevailing erosive winds. Afterward, tThe results were then statistically analyzed. Two-way analysis of variance showed significant differences (p<0.01) for soil temperature and humidity among the sampling points (inside and outside of the microclimate zones) and significant differences (p<0.01) for soil temperature among the cardinal directions of sampling. The mean temperature and moisture content of the soil surface in the inside and outside of the Tamarix shrubs canopy were 23.77 and 34.78 °C, and 2.95 and 1.82%, respectively. So that, a significant decrease (p<0.01; 45%) in the soil temperature and a significant increase (p<0.01; 62%) in the soil moisture content were recorded in the inside of the canopy zones in comparison to the outside zones. The findings showed that the selection of Tamarix shrubs with larger canopy and planting with higher density should be considered to improve the environmental conditions in erosion-prone deserts management programs. اقدامات متعددی مانند نهالکاری برای تثبیت بسترهای فرسایش‌پذیر صورت می‌گیرد. متغیرهای محیطی محدودۀ تاج‌پوشش نهال‌ها مانند دما و رطوبت خاک از شاخص‌های زودیافت ارزیابی موفقیت نهالکاری‌ها هستند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی موفقیت درختچه‌های گز دست‌کاشت بسترهای خشک‌شدۀ دریاچۀ ارومیه در تعدیل شاخص‌های دما و رطوبت خاک انجام گرفت. بدین منظور، پانزده پایه گز هفت‌ساله به‌صورت تصادفی سیستماتیک انتخاب و ارتفاع پایه‌های گز و مساحت تاج‌پوشش پایه‌ها اندازه‌گیری شد. دما و رطوبت لایۀ سطحی خاک نیز در چهار جهت جغرافیایی منطبق بر بادهای غالب فرساینده در داخل و خارج از محدودۀ زیر تاج‌پوشش پایه‌ها (در مجموع 120 نقطه) اندازه‌گیری شد و تحلیل‌های آماری انجام گرفت. تجزیۀ واریانس دوطرفه حاکی از وجود تغییرات معنی‌دار (01/0>p) دما و رطوبت خاک بین نقاط نمونه‌برداری و تغییرات معنی‌دار (01/0>p) دمای خاک در جهت‌های جغرافیایی نمونه‌برداری بود. میانگین دما و رطوبت وزنی سطح خاک در داخل و خارج از محدودۀ زیر تاج‌پوشش پایه‌ها به‌ترتیب 77/23 و 78/34 درجۀ سلسیوس و 95/2 و 82/1 درصد بود، به‌گونه‌ای که کاهش معنی‌دار (01/0>p) و 46 درصدی دمای خاک و افزایش معنی‌دار (01/0>p) 62 درصدی رطوبت وزنی خاک در محدودۀ زیر تاج‌پوشش پایه‌ها نسبت به خارج از محدوده ثبت شد. براساس یافته‌ها، باید به انتخاب درختچه‌های گز با تاج‌پوشش بزرگ‌تر و کاشت متراکم‌تر با هدف بهبود شرایط محیطی در برنامه‌های مدیریت مناطق بیابانی و حساس به فرسایش توجه شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_156843_e02d50436965d3041c4141863c7571d2.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Comparison of structural complexity index (SCI) in the developmental stages of Hyrcanian mixed beech forests مقایسۀ شاخص پیچیدگی ساختار (SCI) در مراحل تحولی جنگل‌های آمیختۀ راش هیرکانی 389 405 163083 10.22034/ijf.2022.327756.1845 FA کیومرث سفیدی استاد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل 0000-0001-7115-5059 Journal Article 2022 02 06 The structural complexity of forest stands is one of the most important characteristics of natural forests. Changes in the forest stand structure through the development of stands cause complexity in the stand structure. We conducted this research to quantitative analysis of structural complexity in the three stages of stand development in the Hyrcanian forests. Three one-hectare study areas were selected within developmental stages (Totally 12 hectares) and after forest inventory, the structure complexity index was calculated for each stage. We employed ten variables including stem per hectare, mean of diameter at breast height (DBH), coefficient of variation of DBH, diameter Gini coefficient, number of trees with a diameter larger than 100 cm at breast height, the ratio of the number of trees in different stories, the faction of canopy gaps, amount and volume of dead woods and tree size variation to calculate this index. The mean and median complexity index was 65.46 and 66.15. the highest value obtained in the terminal (transition) stage was equal to 84.17 and the lowest was 49.3 in the initial stage. The structure complexity significantly was higher in the terminal stage, meanwhile based on the Tukey test, the difference between the initial (58.85±3.33) and optimal stage (61.39±4.23) was not significant. Considering the role of diversity and complexity of forests structure on forest ecological functions like maintaining biological diversity, it is necessary to consider complexity in all interventions and forest tending operations. Also, we proposed the forest complexity enhancement besides maintaining biodiversity should consider as the most important goal of forest management plans. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جنگل‌های طبیعی، پیچیدگی ساختار توده‌های جنگلی است. در طی فرایند تحول، تغییر در ساختار توده به پیچیدگی ساختار جنگل می‌انجامد. این پژوهش به‌منظور برآورد شاخص پیچیدگی ساختار در توده‌های راش در مراحل سه‌گانۀ تحولی راش شرقی انجام گرفت. سه قطعۀ یک هکتاری در مراحل سه‌گانۀ تحولی راش (در مجموع 12 هکتار) انتخاب و پس از اندازه‌گیری ویژگی‌های ساختاری، شاخص چندمتغیرۀ پیچیدگی در هر یک از مراحل تعیین شد. برای برآورد شاخص از 10 متغیر منفرد شامل تعداد درختان در واحد سطح، میانگین قطر، ضریب تغییرات قطر، ضریب جینی قطر، تعداد درختان قطورتر از 100 سانتی‌متر، نسبت تعداد درختان در اشکوب‌ها، نسبت روشنه، تعداد و حجم خشک‌دارها و تغییرات اندازه‌ای درختان استفاده شد. میانگین و میانه شاخص پیچیدگی به‌ترتیب 46/65 و 15/66 به‌دست آمد که بیشترین مقدار آن در مرحلۀ نهایی برابر با 17/84 و کمترین مقدار آن برابر با 3/49 درصد در مرحلۀ اولیه محاسبه شد. شاخص پیچیدگی در مرحلۀ نهایی به‌شکل معنی‌داری بیشتر از دو مرحلۀ دیگر بود، با این‌حال براساس آزمون توکی اختلاف معنی‌داری بین میانگین شاخص در دو مرحلۀ تحولی اولیه (23/4± 39/61) و میانی (33/3± 85/58) مشاهده نشد. با توجه به تأثیر تنوع و پیچیدگی ساختار جنگل در کارکردهای اکولوژیک جنگل‌ها مانند حفظ تنوع زیستی، پرورشی تغییرات باید در همۀ دخالت‌ها و عملیات‌ پیچیدگی ساختار مدنظر قرار گیرد. افزون‌بر حفاظت از تنوع زیستی، افزایش پیچیدگی ساختار توده‌های جنگلی را نیز باید از مهم‌ترین اهداف طرح‌های مدیریت جنگل لحاظ کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_163083_6be2a50119294b7e785d6601afb6876c.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Diversity and population structure of ectomycorrhizal fungi in forest habitats of summer truffle (Tuber aestivum Vittad.( تنوع و ساختار جمعیت قارچ‌های اکتومیکوریز در رویشگاه جنگلی ترافل سیاه تابستانه (.Tuber aestivum Vittad) 407 424 154201 10.22034/ijf.2022.333059.1860 FA سیده معصومه زمانی ااستادیار، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران فرزانه کازرانی استادیار، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران حجت اله ربانی نسب استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران 0000-0001-6833-5606 صدیقه غنایی مربی، گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران ریحانه غلامی قوام‌آباد پژوهشگر، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2022 03 15 Cultivation of the summer truffle, Tuber aestivum Vittad., has become as a new agricultural activity that for rural economies is often considerably more beneficial than conventional agriculture and also promotes reforestation, as well as land use sustainability. Considering examples from Italy, Hungary, Spain and France, truffle cultivation induces the economic and social development of small and rural communities. Because there is no tradition of creating truffle gardens in Iran, knowledge of environmental factors regulating the formation of T. aestivum fruiting bodies is limited. Since the establishment of truffle plantations in the world, several studies have been conducted to improve their productivity and stability. Success in the continuation of truffle plantations depends clearly on the mycorrhizal status of the host trees over the years, from inoculated seedlings to truffle producing trees. Therefore, monitoring the status of ectomycorrhizal fungi in the natural habitats of truffles and increasing knowledge about ectomycorrhizal communities of T. aestivum host species is crucial to ensure the successful production of summer truffles in truffle orchards. In this study, the presence of T. aestivum ectomycorrhizae on roots of oak (Quercus castaneifolia) and its abundance in natural habitats of truffle fungi in three selected sites in Golestan province was investigated and the diversity and structure of other ectomycorrhizal fungi were evaluated. In selecting the studied sites, differences in altitude, dominant geographical direction and plant species in the regions were considered. The results showed that although the species composition was up to 70% similar between sites, but the number of fungal species, diversity and species richness of fungi were different among sites with different host plants and the site with only oak. کشت ترافل سیاه تابستانه، Tuber aestivum را می‌توان از فعالیت‌های جدید کشاورزی دانست که به‌ویژه برای اقتصاد روستایی سودمندتر از کشاورزی متعارف است و در کنار آن احیای جنگل‌ها و همچنین پایداری کاربری اراضی را ترویج می‌دهد. براساس نمونه‌هایی از فرانسه، ایتالیا، مجارستان و اسپانیا، کشت ترافل توسعۀ اقتصادی و اجتماعی جوامع کوچک و روستایی را القا می‌کند. ازآنجا که متأسفانه سنت ایجاد باغ‌های ترافل در ایران وجود ندارد، دانش ما دربارۀ عوامل محیطی القاکنندۀ تشکیل اندام‌های بارده T. aestivum محدود است. از زمان تأسیس اولین مزارع قارچ ترافل در جهان، پژوهش‌های متعددی برای ارتقای بهره‌وری و پایداری آنها انجام گرفته است. موفقیت در تداوم کشت قارچ‌های ترافل به‌طور مشخص به وضعیت میکوریزایی درختان میزبان در طول سال‌ها، از نهال‌های تلقیح‌شده تا درختان تولیدکنندۀ ترافل بستگی دارد. بنابراین پایش وضعیت قارچ‌های اکتومیکوریز در رویشگاه‌های طبیعی قارچ‌های ترافل و افزایش دانش در مورد جوامع اکتومیکوریزایی گونه‌های میزبان T. aestivum برای اطمینان از تولید موفق ترافل سیاه تابستانه در باغ‌های ترافل بسیار مهم است. در این تحقیق حضور اکتومیکوریز T. aestivum روی ریشۀ بلوط بلندمازو (Quercus castaneifolia) و فراوانی آن در رویشگاه‌های طبیعی قارچ‌های ترافل در سه سایت منتخب واقع در استان گلستان بررسی شد و تنوع و ساختار دیگر قارچ‌های اکتومیکوریز همراه آن ارزیابی شد. در انتخاب سایت‌ها تفاوت در حدود ارتفاعی، جهت جغرافیایی غالب و گیاهان موجود در مناطق در نظر گرفته شد. نتایج تحقیق نشان داد که اگرچه ترکیب گونه‌ها بیش از 50 درصد میان سایت‌ها مشابه بود، اما تعداد، تنوع و غنای گونه‌های قارچی در میان سایت‌های با پوشش گیاهی مختلف با سایت یکنواخت و دارای فقط یک میزبان (بلوط) متفاوت بود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_154201_4e0143aecd4db4216d51a80283c28231.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Identification and modeling of effective factors on runoff and sediment production from operated forest stands شناسایی و مدل‌سازی عوامل مؤثر در تولید رواناب و رسوب از توده‌های بهره‌برداری‌شدۀ جنگلی 425 443 167625 10.22034/ijf.2022.317309.1823 FA پژمان دلیر دانشجوی دکتری، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران رامین نقدی استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران 0000-0002-6671-0369 وحید غلامی دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران ساناز جعفری هفتخوانی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2022 01 04 In this study, we investigated the effects of forest operation on runoff and sediment using small-scale plots. The runoff and sediment samples were collected from 36 sample plots with dimensions of one by two meters in different areas of the operation. We used the Multi-Layer Perceptron (MLP) for modeling, with 65% of the data for training, 10% for validation, and 25% for testing. We evaluated the accuracy of the model using the coefficient of determination (R²), root mean square error (RMSE), and mean absolute error (MAE), and compared our results with optimized models obtained through trial and error. We collected information and produced runoff and sediment maps using GIS. Our results showed that the most important factors affecting runoff production were soil bulk density, rainfall intensity, slope, rainfall values, percentage of grass cover, and canopy cover percentage. For sediment, the most important factors were rainfall intensity, soil bulk density, slope percentage, and surface cover percentage. The MSE and R values for runoff modeling were 0.009 and 0.9 in the training stage and 0.01 and 0.82 in the test stage, respectively. For sediment modeling, the MSE and R values were 0.01 and 0.86 in the training stage and 4.3 and 0.8 in the test stage, respectively. Our results showed that neural networks have high capability in modeling runoff and sediment in forest lands. We also conducted an overlap analysis to measure the accuracy, precision, and efficiency of the results and methods presented in our study. Therefore, the proposed model can be used to combine ANN and GIS in the simulation and modeling of runoff and sediment in forest areas." در این پژوهش تأثیر بهره‌برداری بر رواناب و رسوب با استفاده از پلات‌هایی با مقیاس کوچک بررسی شد. نمونۀ رواناب و رسوب از 36 پلات به ابعاد 1 در 2 متر تهیه شد. پلات‌ها در قسمت‌های مختلف عرصۀ بهره‌برداری و منطقۀ شاهد احداث شد. به‌منظور مدل‌سازی از شبکۀ پرسپترون چندلایه MLP (Multi Layer Perceptron) استفاده شد. 65 درصد داده‌ها برای آموزش و 10 درصد برای صحت‌سنجی و 25 درصد داده‌ها به آزمون اختصاص داده شد. برای ارزیابی صحت مدل و همچنین مقایسۀ آن با مدل‌های بهینه‌سازی‌شده با روش آزمون و خطا، از معیارهای آماری ضریب تبیین (Rsqr)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین خطای مطلق (MAE) استفاده شد. از GIS در همۀ مراحل جمع‌آوری اطلاعات استفاده شد. مقادیر رواناب و رسوب شبیه‌سازی‌شده به‌وسیلۀ ANN با استفاده از GIS در تولید نقشه استفاده شد. نتایج نشان داد که مهم‌ترین عوامل در تولید رواناب، جرم مخصوص خاک، شدت بارش، شیب، مقدار بارش، درصد پوشش علفی و درصد پوشش تاجی و برای رسوب به‌ترتیب، شدت بارش، جرم مخصوص خاک، درصد شیب و درصد پوشش علفی است. مقادیر MSE و R حاصل از مدل‌سازی رواناب در مرحلۀ آموزش به‌ترتیب 009/0 و 9/0 و در مرحلۀ آزمون 01/0 و 82/0 بود. مقادیر MSE و R حاصل از مدل‌سازی رسوب در مرحلۀ آموزش 01/0 و 86/0 و در مرحلۀ آزمون 3/4 و 8/0 بود. نتایج نشان داد که شبکۀ عصبی قابلیت مناسبی در مدل‌سازی رواناب و رسوب در اراضی جنگلی دارد. آنالیز همپوشانی مقادیر اندازه‌گیری‌شده و نقشۀ مقادیر رسوب و رواناب نیز بر صحت، کارایی نتایج و روش ارائه‌شده دلالت دارد. بنابراین می‌توان از مدل ارائه‌شده با تلفیق ANN و GIS در شبیه‌سازی و مدل‌سازی رواناب و رسوب در مناطق جنگلی استفاده کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_167625_ae295e5e3d4d7a57b5a3b184fa32a1d5.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 The comparison of pure beech stands using SCI index in the Hyrcanian forests of Iran (Mazandaran province) مقایسۀ توده‌های خالص راش با استفاده از شاخص پیچیدگی ساختار (SCI) در جنگل‌های هیرکانی مازندران 445 456 167626 10.22034/ijf.2022.328423.1847 FA رضا اخوان دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0003-3420-7301 مجید حسنی کارشناس ارشد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0001-7596-7329 محمد حسین صادق زاده حلاج کارشناس ارشد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2022 02 06 Comprehensive description and quantification of stand structure are needed for managing or maintaining forests as complex systems. The Structural Complexity Index (SCI) is a suitable criterion for quantifying the structural heterogeneity of forest stands, which can be used to compare the structural heterogeneity of stands. In this study, we used this index to quantify the structural heterogeneity of three pure beech stands in the Hyrcanian forests of Iran. Forest inventory was performed using a fixed grid of 150×200 m dimension and sample plots of 1000 m2 in watersheds of 46, 49, and 66a in Mazandaran province, where two stands were managed, and one was unmanaged. Using the spatial coordinates and diameters of trees in 90 measured sample plots in the three stands, we calculated the SCI index for each sample plot as well as its average for each stand. The results showed that the rate of this index in these three stands fluctuated between 2.7 to 11.7. However, its average in each region is approximately 6, without any statistically significant difference between them. The results also showed that the amount of this index was positively correlated with the variables of basal area and standing volume of the stands. The SCI index in protected forests with high ecological quality can be used as a reference or baseline for assessing the suitability of management techniques to maintain or enhance the structural heterogeneity of stands. مدیریت و حفاظت جنگل‌ها به‌منزلۀ سیستم‌های پیچیده، نیازمند تشریح جامع ساختار توده و کمّی‌سازی آن است. شاخص پیچیدگی ساختار (SCI1) معیار مناسبی برای کمّی‌سازی ناهمگنی ساختار توده‌های جنگلی است که می‌توان از آن برای مقایسۀ توده‌ها از نظر اندازه ناهمگنی ساختاری استفاده کرد. در این بررسی به‌منظور کمّی‌سازی ناهمگنی ساختار توده‌های خالص راش در جنگل‌های هیرکانی ایران از این شاخص استفاده شد. آماربرداری با استفاده از یک شبکه ثابت به ابعاد 200×150 متر و با استفاده از قطعات نمونۀ 10 آری در سه تودۀ خالص راش در حوضه‌های آبخیز 46، 49 و 66 الف در استان مازندران انجام گرفت که دو تودۀ مدیریت‌شده و یک تودۀ مدیریت‌نشده بود. سپس با استفاده از اطلاعات مختصات مکانی و قطر درختانِ 90 قطعه نمونۀ برداشت‌شده در سه تودۀ یادشده، شاخص SCI برای هر قطعه نمونه محاسبه و میانگین آن برای هر منطقه مشخص شد. نتایج نشان داد که حد بالا و پایین این شاخص در سه منطقۀ تحت بررسی به‌ترتیب 7/2 و 7/11 است، ولی میانگین آن در هر منطقه در حدود 6 است که تفاوت آماری معنی‌داری نیز با هم ندارند. همچنین نتایج نشان داد که مقدار این شاخص با متغیرهای رویه زمینی و حجم سرپای توده‌ها همبستگی معنی‌دار دارد، به‌طوری که با افزایش این دو متغیر بر مقدار آن افزوده می‌شود. از شاخص SCI می‌توان در جنگل‌های حفاظتی و با کیفیت اکولوژیکی مطلوب به‌منزلۀ مرجع یا معیاری برای ارزیابی مناسب بودن روش‌های مدیریتی برای حفظ یا افزایش ناهمگنی ساختاری توده‌ها استفاده کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_167626_7fc4e07e5399594c62d6e2c4db4901f3.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Comparison effect of prescribed heat on some chemical properties of soil under Persian oak (Quercus brantii Lindl.) in laboratory conditions مقایسۀ اثر حرارت تجویزی بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک زیراشکوب بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در شرایط آزمایشگاهی 457 471 167627 10.22034/ijf.2022.330327.1852 FA دریا احمدی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج وحید حسینی استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه کردستان و مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی دکتر هدایت غضنفری، سنندج کیومرث محمدی سمانی استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه کردستان و مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی دکتر هدایت غضنفری، سنندج Journal Article 2022 02 21 Fire is one of the most important natural disturbances in forest ecosystems, and it has significant effects on soil properties depending on its severity and duration. The aim of this study was to compare the properties of forest soil beneath Iranian oak (Quercus brantii Lindl.) on northern and southern slopes that were heated under laboratory conditions. To collect soil samples, northern and southern slopes were selected in the forest area of Baneh. A transect was established on the counter lines of both slopes. On each transect, the closest tree to the transect was selected, and the next seven trees were chosen at 30-meter intervals. In total, sixteen soil samples were taken from a depth of 0-5 cm. The soil samples were divided into four parts in the laboratory (unburned soil and three treatments heated at 200, 400, and 600°C). The amount of organic carbon did not change at 200°C but decreased after that. The amount of nitrogen increased at a temperature of 200°C and then decreased to 0.05 and 0.02 at 600°C in the soil of the northern and southern slopes, respectively. The pH and phosphorus levels decreased initially and then increased. The electrical conductivity was 1093 and 838 μS/cm at 600°C in the soil of the northern and southern slopes, respectively. The amount of magnesium increased in treatments of 200 and 400°C but decreased in treatments of 600°C. The amount of phosphorus, potassium, calcium, and electrical conductivity in the soil of the southern slope was 75%, 32%, 32%, and 100% higher than that of the northern slope at 600°C treatment, respectively. In conclusion, it can be inferred that the soil properties of southern aspects can be more affected than those of northern aspects by heat of fire with moderate to high severity. آتش‌سوزی از مهم‌ترین آشفتگی‌های طبیعی در اکوسیستم‌های جنگلی است که با توجه به شدت و مدت زمان، اثرهای چشمگیری بر خصوصیات خاک دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ ویژگی‌های خاک جنگلی دامنه‌های شمالی و جنوبی زیراشکوب بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) حرارت‌داده‌‌شده در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوری نمونه‌های خاک، دو دامنۀ شمالی و جنوبی از نواحی جنگلی شهرستان بانه انتخاب شد. ابتدا خط نمونه‌برداری روی خطوط تراز پیاده شد. با حرکت روی ترانسِکت، نزدیک‌ترین درخت بلوط انتخاب و به فواصل 30 متری هفت درخت بعدی انتخاب شد. 16 نمونه خاک از عمق 5-0 سانتی‌متری برداشت شد. با انتقال نمونه‌های خاک به آزمایشگاه، چهار تیمار (خاک نسوخته و سه تیمار حرارت داده‌شده در دماهای 200، 400 و 600 درجۀ سانتی‌گراد) تهیه شد. مقدار کربن آلی در دمای 200 درجۀ سانتی‌گراد تقریباً ثابت بود و از این دما به بعد کاهش یافت. مقدار نیتروژن در دمای 200 درجۀ سانتی‌گراد افزایش و از این دما به بعد کاهش پیدا کرد و در خاک دامنه‌های شمالی و جنوبی به‌ترتیب به 05/0 و 02/0 درصد در دمای 600 درجۀ سانتی‌گراد رسید. مقدار pH و فسفر با افزایش دما ابتدا کاهش و سپس افزایش یافت. هدایت الکتریکی در خاک دامنه‌های شمالی و جنوبی به‌ترتیب به 1093 و 838 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در دمای 600 درجۀ سانتی‌گراد رسید. مقدار منیزیم نیز در دماهای کم افزایش یافت، اما در دمای 600 درجۀ سانتی‌گراد کاهش پیدا کرد. مقدار فسفر، پتاسیم، کلسیم و هدایت الکتریکی در خاک دامنۀ جنوبی در دمای 600 درجۀ سانتی‌گراد به‌ترتیب 75، 32، 32 و 100 درصد بیشتر از دامنۀ شمالی بود. به‌طور کلی می‌توان گفت که در صورت رخداد آتش‌سوزی با شدت متوسط تا شدید در عرصه‌های طبیعی، ویژگی‌های خاک در دامنه جنوبی تأثیر بیشتری می‌گیرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_167627_c9c2e41d95d8e7340e88cb54eae9e612.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 14 4 2023 02 20 Efficiency of nonlinear mixed-effects model in determining height-diameter equations of velvet maple and ironwood trees کارایی مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته در تعیین معادلات قطر- ارتفاع درختان افرا پلت و انجیلی 473 485 167628 10.22034/ijf.2022.319698.1835 FA پروانه قادری کارشناسی ارشد مدیریت جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. جهانگیر محمدی نویسنده مسئول، استادیار دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. شعبان شتایی جویباری استاد دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. 0000-0002-3868-8475 رامین رحمانی دانشیار دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. نرگس کریمی نژاد استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2021 12 20 The aim of this study was to develop a mixed-effects model and compare it with nonlinear models for estimating the heights of velvet maple and ironwood trees in the uneven-aged, mixed Shast-kalateh forests of Gorgan. We applied a systematic sampling method to collect field data within a 150×200 m network, comprising of 308 circular sample plots, and measured the height, diameter at breast height (DBH), and tree species in each plot. Model fitting was done in two stages: In the first stage, we used a fixed-effect approach to select candidate models, where height was the dependent variable and DBH was the independent variable. In the second stage, the dominant height, mean DBH, basal area, basal area of trees larger than the desired tree, tree density, and volume of trees were refitted using a mixed-effect approach. We used adjusted coefficient of determination and root mean square error to assess the models. The results of fitting nonlinear models for velvet maple species showed that the Curtis and Michailief models with R2 values of 0.74 and the lowest RMSE values of 3.43 and 3.24, respectively, were the best models. For ironwood trees, the Nassland and Michailoff models with R2 values of 0.42 and the RMSE values of 2.92 and 2.91 m were selected as the best models. The results of fitting the nonlinear mixed-effect model showed that compared to the nonlinear models, the R2 values for velvet maple and ironwood species increased by 20% and 23%, respectively, and the RMSE improved to 1.75 m for velvet maple and 0.45 m for ironwood. هدف این پژوهش، بررسی مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته در برآورد ارتفاع درختان افرا پلت (Acer velutinum Bioss) و انجیلی (Parrotia persica (DC.) C.A.M.) و مقایسۀ آن با مدل‌های غیرخطی در توده‌های نامنظم آمیخته در سری یک و دو جنگل شصت‌کلاتۀ گرگان بوده است. در این تحقیق 308 قطعه‌ نمونۀ دایره‌ای به مساحت 1/0 هکتار پیاده و مشخصه‌های نوع گونه، قطر برابرسینه و ارتفاع درختان اندازه‌گیری شد. ابتدا با استفاده از 20 مدل غیرخطی قطر-ارتفاع، رابطۀ ارتفاع و قطر برابرسینه بررسی و سپس با در نظر گرفتن مشخصه‌های قطر سطح مقطع متوسط، سطح مقطع در هکتار، سطح مقطع درختان بزرگ‌تر از درخت مورد نظر، تعداد درختان در هکتار و حجم در هکتار با استفاده از مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته، ارتفاع درختان برآورد شد. نتایج برازش مدل‌های غیرخطی برای گونۀ افرا پلت نشان داد که مدل‌های Curtis و Michailoff دارای بیشترین ضریب تبیین 74/0 و کمترین جذر میانگین مربعات خطا 43/3 و 24/3 متر بودند. برای گونۀ انجیلی نیز مدل‌های Naslund و Michailoff با ضریب تبیین 42/0 برای هر دو مدل و جذر میانگین مربعات خطای 92/2 و 91/2 متر به‌عنوان بهترین مدل‌ها انتخاب شدند. نتایج برازش مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته نشان داد که در مقایسه با مدل‌های غیرخطی، مقدار ضریب تبیین برای گونۀ افرا پلت و انجیلی به‌ترتیب 20 و 23 درصد، افزایش و مقدار جذر میانگین مربعات خطا نیز برای افرا پلت و انجیلی به‌ترتیب 75/1 و 45/0 متر کاهش یافت.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_167628_2664d179e3fc74e4fc4d0113e0f34bb9.pdf