انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Appraisal of Carbon Sequestration Capacity of Soil and Underground Biomass in Mixed stands of Beech and Hornbeam (A case study: Lirasar Forest- Tonekabon) برآورد ظرفیت ترسیب کربن خاک و زی‌تودۀ زیرزمینی در تودۀ آمیختۀ راش و ممرز (مطالعۀ موردی: جنگل لیره‌سر تنکابن) 141 154 179199 10.22034/ijf.2022.337770.1865 FA حسین داجلری دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران قوام الدین زاهدی امیری استاد فقید، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران احسان عبدی دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-3382-7683 محسن جوانمیری دانش‌آموختۀ دکتری علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران محمد عسگری دانشجوی فقید دکتری علوم زیستی جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2022 04 24 Forest ecosystems are one of the principal sources of carbon storage. The Lirehsar forest in Tonekabon was studied to assess the carbon sequestration capacity of underground biomass, soil, and roots of beech and hornbeam mixed stands. Thirty samples of uprooted beech and hornbeam trees were unintentionally selected. Soil sampling was carried out at three depths (0-10, 10-30, 30-50 cm), and root diameter sampling was conducted in six classes (50 mm) from distinct parts of the root. Soil samples were passed through a 2 mm sieve, and root samples were dried and pulverized with a grinder. The carbon storage value in beech and hornbeam roots was 8404 kg.ha-1 and 6235 kg.ha-1, respectively. The total amount of carbon deposited in soil mineral layers from 0-10 cm to 30-50 cm depth on beech and hornbeam was calculated 121 and 161 t.ha, respectively. Furthermore, the study results on soil carbon sequestration in beech and hornbeam revealed that the amount of soil carbon sequestration in all layers was 56.9, 72.5, and 62.3 t.ha for hornbeam, while its value for beech in all layers was 42, 43.6, and 35.7 t.ha. The independent t-test results showed no significant difference between carbon stored in diverse root diameters in beech and hornbeam. Findings showed that the amount of soil carbon sequestration on hornbeam was higher than on beech in all layers, revealing the influence of species diversity on soil carbon sequestration. It is expected that a variety of different tree species can be employed for reforestation in suitable areas as a result of the species diversity effect on carbon storage and carbon sequestration compared to pure beech species. It is supposed that hornbeam is a mitigated species for decomposition of soil elements and carbon sequestration in forest soil due to the developed distribution of the studied species in Hyrcanian forests. بوم‌سازگان‌های جنگلی از بزرگ‌ترین منابع ذخیرۀ کربن هستند. به‌منظور برآورد ظرفیت ترسیب کربن زی‌تودۀ زیرزمینی، خاک و ریشه در تودۀ راش و ممرز در جنگل لیره‌سر در تنکابن، 30 نمونه از هر یک از دو گونۀ راش و ممرز ریشه‌کن شده از زیر تنه و به‌طور تصادفی انتخاب شد. نمونه‌برداری خاک در سه عمق 10-0، 30-10، 50-30 سانتی‌متری و نمونه‌برداری ریشه در شش طبقة قطری کمتر از یک، 5-1، 10-5، 20-10، 50-20 و بالاتر از 50 میلی‌متری از قسمت‌های مختلف ریشه انجام شد. نمونه‌های خاک از الک 2 میلی‌متری عبور داده شد و نمونه‌های ریشه خشک و با دستگاه آسیاب‌کن پودر شدند. مقدار ذخیرۀ کربن در ریشه‌های گونة راش 8404 کیلوگرم در هکتار و در ریشه ممرز 6235 کیلوگرم در هکتار و مقدار کلی کربن ترسیب‌شده در لایه‌های معدنی خاک از عمق 10-0 تا عمق 50-30 سانتی‌متر مربوط به راش 121 و ممرز 161 تن در هکتار محاسبه شدند. نتایج حاصل از ترسیب کربن خاک در دو گونۀ راش و ممرز نشان داد که مقدار ترسیب کربن خاک در گونۀ ممرز در همۀ لایه‌ها به‌ترتیب 3/62، 5/72 و 9/56 و در گونۀ راش به‌ترتیب 42، 6/43 و 7/35 تن در هکتار است. نتایج آزمون تی مستقل نیز نشان داد که بین کربن ذخیره‌شده در قطرهای مختلف ریشۀ راش اختلاف معنی‌داری با ممرز وجود ندارد. مقدار ترسیب کربن خاک در گونۀ ممرز در همۀ لایه‌ها بیشتر از راش است که تأثیر تنوع گونه‌ای بر مقدار ترسیب کربن خاک را نشان می‌دهد. با توجه به تأثیر آمیختگی گونه‌ها بر ذخیره و ترسیب کربن در مقایسه با گونۀ خالص راش، انتظار می‌رود که در جنگلکاری در مناطق مستعد، از ترکیب گونه‌های مختلف درختی استفاده شود. همچنین با توجه به پراکنش گستردۀ راش و ممرز در جنگل‌های هیرکانی، به‌نظر می‌رسد که گونۀ ممرز تعدیل‌کننده در تجزیۀ عناصر و ترسیب کربن در خاک باشد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179199_54e5d4ebd8772a5282d9e718f0ce0df7.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Spatial pattern and structural characteristics of Fagus orientalis forests in the optimal developmental stage (Case study: Kheyroud forest, Nowshahr) الگوی مکانی و مشخصه‌های ساختاری جنگل‌های راش شرقی در مرحلۀ تحولی بلوغ (مطالعۀ موردی: بخش گرازبن، جنگل خیرود) 155 165 179197 10.22034/ijf.2022.327387.1844 FA الهه علی بابایی عمران دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج وحید اعتماد دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج خسرو ثاقب طالبی دانشیار گروه جنگل‌شناسی، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، تهران 0000-0001-6831-7125 منوچهر نمیرانیان استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج Journal Article 2022 01 31 Understanding the structure of a forest is crucial for detecting forest dynamics, describing ecosystem stability, and designing effective management plans and protection and restoration measures. This study primarily aims to investigate the spatial pattern and structural characteristics of beech forests in the optimal developmental stage using variable area sample plots. In compartment 327 of the Grozban district of Kheyrood forest, eleven variable area sample plots with geometric shapes, exhibiting characteristics of the optimal developmental stage, were selected. The location, diameter, and height of all trees larger than 7.5 cm were measured in each sample plot. The results revealed that the largest contribution of trees among the investigated sample plots was related to mid-diameter and low-diameter classes. The Clark and Evans index and uniform angle results indicated a regular distribution of trees in all studied sample plots. The mingling index averaged 0.19 across all sample plots, suggesting low mixing and a minimal tendency of beech trees to blend with other species. The average diameter and height differentiation index were calculated as 0.31 and 0.30, respectively, indicating an average difference between neighboring trees. Overall, the use of indices based on the nearest neighbor with variable area sample plots and geometric shapes demonstrated that these indices effectively quantify the structural characteristics of forest stands in the optimal developmental stage. Consequently, it is recommended to conduct similar research in other developmental stages. شناخت ساختار جنگل برای تشخیص پویایی توده، تشریح پایداری اکوسیستم، طراحی طرح‌های مدیریتی مناسب و اقدامات حفاظتی و احیایی مفید است. پژوهش حاضر با هدف اصلی بررسی الگوی مکانی و مشخصه‌های ساختاری جنگل‌های راش (Fagus Orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولی بلوغ با استفاده از قطعات نمونه با مساحت متغیر به انجام رسید. به این منظور با جنگل‌گردشی در پارسل 327 بخش گرازبن جنگل خیرود، یازده قطعه با مساحت و شکل هندسی متغیر که دارای ویژگی‌های مرحلۀ تحولی بلوغ بودند، انتخاب و موقعیت مکانی، قطر و ارتفاع همۀ درختان بزرگ‌تر از 5/7 سانتی‌متر در هر قطعه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین سهم درختان در میان قطعات بررسی‌شده مربوط به طبقات قطری میان‌قطر و قطور بود. همچنین نتایج حاصل از شاخص کلارک و ایوانز و زاویۀ یکنواخت نشان‌دهندۀ پراکنش منظم درختان در همۀ قطعات بررسی‌شده بود. شاخص آمیختگی نیز به‌طور متوسط در همۀ قطعات 19/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ آمیختگی کم و تمایل اندک درختان راش به قرار گرفتن در کنار گونه‌های دیگر بود. میانگین شاخص تمایز قطری و ارتفاعی به‌ترتیب 31/0 و 30/0 محاسبه شد که بیانگر اختلاف متوسط درختان همسایه نسبت به یکدیگر بود. به‌طور کلی، استفاده از شاخص‌های مبتنی بر نزدیک‌ترین همسایه با قطعاتی با مساحت و شکل هندسی متغیر نشان داد که این شاخص‌ها از توانایی زیادی در کمی کردن مشخصه‌های ساختاری توده‌های جنگل در مرحلۀ تحولی بلوغ برخوردارند. در نتیجه پیشنهاد می‌شود که تحقیقات مشابهی در دیگر مراحل تحولی صورت پذیرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179197_415488ef868f3a3f7ddba3cb4800ad02.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Spatial pattern and intra-specific competition of beech trees in the development stage of volume accumulation in Hyrcanian forest (Case study: Kheyroud forest, Nowshahr) الگوی مکانی و رقابت درون‌گونه‌ای درختان راش (Fagus orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولی انباشت حجم در جنگل‌های هیرکانی (مطالعۀ موردی: جنگل خیرود، نوشهر) 167 178 179196 10.22034/ijf.2022.317497.1828 FA مرتضی مریدی فارغ‌التحصیل دکتری، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری اصغر فلاح استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری محمدرضا پورمجیدیان دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری کیومرث سفیدی استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل 0000-0001-7115-5059 Journal Article 2021 12 26 Spatial patterns of tree species can provide valuable insights into forest dynamics, including processes such as forest establishment, tree growth, species competition, and mortality. This study aimed to investigate the structure, spatial pattern, and interactions of beech trees during the volume accumulation stage of forest evolution in the climax stage of succession. Three one-hectare sample plots with characteristics representative of this stage were selected, and tree characteristics, including species type, DBH, and location, were measured and recorded for all living trees. The results of the uniform angle index indicated a regular pattern among neighboring trees. The average mingling index was 0.08, suggesting intense intra-species competition and a low tendency for beech trees to be located near other species. The mean diameter and height differentiation indices were 0.36 and 0.28, respectively, indicating an average difference between neighboring trees. According to the results of the univariate L11 function, in sample plots one, two, and three, trees exhibited a regular pattern up to distances of 7, 4, and 6 meters between trees, respectively. At greater distances, trees were located within the Monte Carlo range. Based on the results of the L12 bivariate function, in all three sample plots, small diameter trees had a negative interaction with medium and large diameter trees up to a distance of at least 5 meters. Any intervention based on silvicultural programs should take into account the preservation of the structural features of stands at this stage of beech evolution. الگوی مکانی گونه‌های درختی می‌تواند اطلاعات زیادی در مورد فرایندهای پویایی جنگل و فعل و انفعالات بین و درون‌گونه‌ای، از جمله استقرار جنگل، رشد درختان، رقابت گونه‌ها و مرگ‌ومیر گیاهان ارائه دهد. این پژوهش با هدف اصلی بررسی الگوی مکانی و ارتباط متقابل درختان راش (Fagus orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولی انباشت حجم، در روند تحول جنگل‌های راش هیرکانی در مرحلۀ نهایی توالی انجام گرفت. به این منظور سه قطعه نمونۀ یک هکتاری انتخاب شد و آماربرداری صد درصد از مشخصه‌های درختان از جمله نوع گونه و قطر برابرسینه انجام گرفت و موقعیت مکانی تمام درختان ثبت شد. نتایج حاصل از شاخص زاویۀ یکنواخت نشان‌دهندۀ الگوی منظم درختان همسایه بود. شاخص آمیختگی به‌طور متوسط 08/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ رقابت شدید درون‌گونه‌ای و تمایل کم درختان راش به قرار گرفتن در کنار گونه‌های دیگر بود. میانگین شاخص تمایز قطری و ارتفاعی به‌ترتیب 36/0 و 28/0 محاسبه شد که بیانگر اختلاف متوسط درختان همسایه نسبت به هم بود. براساس نتایج تابع تک‌متغیرۀ L11، در قطعات 1، 2 و 4 به‌ترتیب درختان تا فاصلۀ بین درختی 7، 4 و 6 متر، درختان الگوی منظم داشتند و در بقیۀ فواصل در داخل محدودۀ مونت‌کارلو قرار گرفتند. براساس نتایج تابع دومتغیرۀ L12، در هر سه قطعه نمونه درختان کم‌قطر با درختان میان‌قطر و قطور حداقل تا فاصلۀ 5 متر، اثر متقابل منفی داشتند. هر گونه دخالت براساس برنامه‌های پرورش جنگل مستلزم توجه کافی به حفظ ویژگی‌های ساختاری توده در این مرحله از تحول توده‌های راش است.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179196_cbe835c13dc67e47aa665e9458bb37e9.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Response of wild Pistachio seedlings to inoculation with microorganisms under two moisture levels in greenhouse پاسخ نهال بنه به تلقیح با میکروارگانیسم‌ها در دو سطح رطوبتی در گلخانه 179 194 179204 10.22034/ijf.2022.319753.1834 FA نگین آرمند دانشجوی دکتری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج انوشیروان شیروانی دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0001-9953-3779 محمد متینی زاده دانشیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران 0000-0003-2452-6819 مریم تیموری استادیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Journal Article 2021 12 15 Wild Pistachio (Pistacia atlantica var. mutica Rech. f.) is an important tree species in the forests of Iran that has faced many challenges in its natural restoration. This study investigated the interaction effects of Funneliformis mosseae, MycoRoot biofertilizer, and Pseudomonas fluorescens on Pistacia atlantica seedlings under two water treatments: 100% field capacity as a non-stress treatment and 50% field capacity as a drought stress treatment. Decreased soil moisture reduced the growth (root collar diameter, shoot and root fresh weight, shoot dry weight) of Pistacia atlantica seedlings. The interaction of mycorrhizal fungi and phosphate-solubilizing bacteria on seedling growth, as well as chlorophyll, carotenoid, and leaf proline content, was significant at the 5% level. The highest stem height was observed in the combined treatment of Funneliformis mosseae and Pseudomonas fluorescens (24.54 cm) under non-stress conditions, while the shortest belonged to the control treatment (8.8 cm) under drought stress conditions. Proline content in seedlings inoculated with Funneliformis mosseae in the presence of Pseudomonas fluorescens was higher (8.87 μmol/g) than other treatments, and this treatment was more effective in reducing drought stress symptoms than other treatments. Under non-stress conditions, the presence of Pseudomonas fluorescens alone did not play a significant role in improving seedling growth, but its positive effects on growth appeared when interacting with mycorrhizal fungi and during drought. Although this research observed that mycorrhizal and bacterial seedlings had better growth than control seedlings and that microorganisms had the same effect as irrigation on some growth characteristics, it is necessary to conduct similar additional experiments in nurseries and natural habitats on P. atlantica seedlings using different irrigation levels to confirm these results. بنه (Pistacia atlantica var. mutica Rech. f.) یکی از گونه‌های درختی مهم در جنگل‌های ایران محسوب می‌شود که در سال‌های اخیر با چالش‌های زیادی برای احیای طبیعی خود مواجه شده است. در این پژوهش اثر متقابل قارچ Funneliformis mosseae، کود زیستی مایکوروت و باکتری Pseudomonas fluorescens روی نهال بنه در دو تیمار رطوبتی 100 درصد ظرفیت زراعی به‌عنوان تیمار بدون تنش و 50 درصد ظرفیت زراعی به‌عنوان تیمار تنش خشکی بررسی شد. براساس نتایج، کاهش رطوبت خاک موجب کاهش رشد (قطر، وزنِ تر و خشک اندام هوایی و وزنِ تر ریشه) نهال بنه شد. برهمکنش قارچ‌های میکوریزی و باکتری حل‌کنندۀ فسفات روی رشد نهال و همچنین محتوای کلروفیل، کاروتنوئید و پرولین برگ در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. بیشترین ارتفاع ساقه به تیمار ترکیبی Funneliformis mosseae و Pseudomonas fluorescens (54/24 سانتی‌متر) در تیمار بدون تنش و کمترین ارتفاع به تیمار شاهد (8/8 سانتی‌متر) در شرایط تنش خشکی تعلق داشت. محتوای پرولین در نهال‌های تلقیح‌شده با قارچ Funneliformis mosseae در حضور باکتری بیشتر از تیمارهای دیگر بود (87/8 میکرومول بر گرم) و این تیمار در کاهش علائم تنش خشکی نسبت به تیمارهای دیگر مؤثرتر واقع شد. در شرایط بدون تنش، حضور باکتری Pseudomonas fluorescens به‌تنهایی موجب بهبود رشد نهال‌ها نشد؛ اما در تعامل با قارچ میکوریزی و همچنین در زمان کاهش رطوبت خاک اثرهای مثبت آن بر رشد نمایان شد. در این پژوهش مشاهده شد که نهال‌های میکوریزی و باکتریایی نسبت به نهال‌های شاهد از رشد بهتری برخوردار بودند و میکروارگانیسم‌ها اثری مشابه آبیاری بر برخی مشخصه‌های رویشی داشتند، اما به‌منظور تأیید نتایج حاضر، آزمایش‌های تکمیلی مشابه در نهالستان و رویشگاه طبیعی روی نهال بنه با اعمال سطوح آبیاری مختلف ضروری به نظر می‌رسد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179204_21670e07842ca7388309363f2c0d6c4a.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Surveying and study on the biometric variables of poplar plantations in Guilan province مساحی و بررسی متغیرهای زیست‌سنجی صنوبرکاری‌های استان گیلان 195 210 179202 10.22034/ijf.2022.326113.1842 FA فاطمه احمدلو استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران روشنک دهقان کارشناس، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران و دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران آزاده صالحی استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران سعیده اسکندری استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0002-0099-600X Journal Article 2022 01 25 In order to plan and make managerial decisions for the development of wood farming in Guilan province, parameters such as area, distribution, and biometric variables of poplar trees were measured separately for each county. To conduct this research, the field of poplar plantations was located using the Global Positioning System (GPS) and measured with 100% inventory method. In each poplar plantation section, for every 2000 square meters, nine middle trees were measured for the biometric variables. The correlation between the characteristics of area and increment of trees with climatic indicators and soil was also plotted. According to the findings of this project, the total area of poplar plantations in Guilan province was 12,179 ha in 2018, with the highest belonging to Sowme`eh Sara county with 6,944 ha, comprising 11.8% of the county area. This county ranked first in poplar tree cultivation with the highest number and volume of trees. The area of poplar plantation was the lowest in Astara, Amlash, and Fouman counties. The highest mean age of trees was obtained in Rudbar and Tavalesh, while the lowest mean age and number of trees were obtained in Fouman county. The characteristics of the total number of trees, volume, and area of poplar plantation showed the highest correlation coefficient with climatic indicators and total nitrogen. The findings of this research can provide valuable basic information for monitoring the area of poplar plantations, planning and management decisions, and identifying areas suitable to poplar plantations for wood farming in Guilan province and the country. به‌منظور برنامه‌ریزی و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی برای توسعۀ زراعت چوب در استان گیلان، مشخصه‌های سطح، پراکنش و متغیرهای زیست‌سنجی درختان صنوبر این استان به تفکیک هر شهرستان اندازه‌گیری شد. برای اجرای این تحقیق، ابتدا از طریق عملیات میدانی، عرصۀ صنوبرکاری‌ها با استفاده از سیستم موقعیت‌یاب جهانی (GPS) به‌صورت صددرصد برداشت شد. سپس در هر قطعه صنوبرکاری به‌ازای هر مساحت 2000 متر مربعی، نُه پایه درخت میانی برای متغیرهای زیست‌سنجی اندازه‌گیری شد. نمودار همبستگی مشخصه‌های سطح و رویش درختان با شاخص‌های اقلیمی و خاک نیز تعیین شد. براساس یافته‌های پژوهش، سطح کل صنوبرکاری‌های استان گیلان 12179 هکتار در سال 1398 و بیشترین آن مربوط به شهرستان صومعه‌سرا با 6944 هکتار است که شامل 8/11 درصد سطح شهرستان می‌شود. این شهرستان با بیشترین تعداد و حجم در رتبۀ اول کشت درختان صنوبر قرار دارد. سه شهرستان آستارا، املش و فومن کمترین سطح صنوبرکاری را در استان دارند. بیشترین میانگین سنی درختان در شهرستان‌های رودبار و طوالش و کمترین میانگین سنی و تعداد درختان در شهرستان فومن به‌دست آمد. مشخصه‌های تعداد کل درختان، حجم و سطح صنوبرکاری بیشترین ضریب همبستگی را با شاخص‌های اقلیمی و متغیر نیتروژن کل نشان دادند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند اطلاعات مبنایی باارزشی برای استفاده در پایش سطح صنوبرکاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و شناخت مناطق مستعد صنوبرکاری در زمینۀ زراعت چوب در استان گیلان و کشور باشد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179202_064863547d13d1e8de58cbf965612ae7.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Improvement of growth -physiological traits of hazelnuts provenances inoculated with growth promoting bacteria under field conditions بهبود صفات رویشی- فیزیولوژیک پروونانس‌های فندق مایه‌زنی‌شده با باکتری‌های محرک رشد، در شرایط عرصه 211 225 179205 10.22034/ijf.2022.344665.1872 FA یونس رستمی کیا استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران 0000-0003-2007-1247 احمد رحمانی دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران مریم تیموری استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2022 05 30 The slow growth of hazelnut seedlings, particularly during the initial years of afforestation, hampers the rehabilitation and development programs of hazelnut forests. In this context, biological fertilizers, especially plant growth-promoting bacteria, can be an effective strategy to enhance the growth and physiological traits of hazelnut seedlings. In May 2017, new hazelnut potted seedlings from two seed sources - Fandoglou (Ardabil Fandoglou forest) and Makesh (Aghvalar Guilan forest) - were propagated in an Ardabil hazelnut nursery. These seedlings were inoculated separately and in combination with Pseudomonas putida DSM291, Bacillus subtilis FzB24, and Enterobacter cloacae E1. In November 2017, the one-year-old hazelnut seedlings were transferred to agricultural lands bordering the Fandoglou forest. The seedlings were planted in rain-fed conditions following a randomized complete block design with three replications of 12 based on two factors: fertilization and seed origin. After four years, it was observed that inoculated seedlings from both origins outperformed non-inoculated ones in all investigated traits. The largest parameters of the studied variables were attributed to the Fandoglou-origin seedlings inoculated with a combination of three bacteria. These seedlings showed a survival rate of 49.7%, collar diameter growth of 51.1%, height growth of 60.4%, and dry mass increases in roots (85.6%), stems (75.1%), and leaves (68.2%). Additionally, photosynthesis increased by 49.9%, stomatal conductance by 58.04%, water consumption efficiency by 121.7%, and chlorophyll content by 46% compared to non-fertilized Fandoglou-origin seedlings. In conclusion, considering the role of the studied growth-promoting bacteria (especially the combined treatment) in enhancing the growth characteristics and physiology of hazelnut provenances, inoculating hazelnut seedlings with bacteria in nurseries can be a beneficial strategy for successful field transplantation. کندی رشد نهال‌های فندق به‌ویژه در سال‌های نخست جنگلکاری، اجرای برنامه‌های احیا و توسعۀ جنگل فندقلو را با تأخیر مواجه می‌کند. در این زمینه، کاربرد کودهای زیستی به‌ویژه باکتری‌های افزایندۀ رشد گیاه می‌تواند راهبرد مؤثری در بهبود صفات رویشی و فیزیولوژیک نهال فندق محسوب شود. بدین منظور در اوایل اردیبهشت 1396 در نهالستان فندقلوی اردبیل، خاک اطراف ریشۀ نونهال‌های گلدانی فندق، تولیدشده از دو مبدأ فندقلو (جنگل فندقلوی اردبیل) و مکش (جنگل آق‌اولر گیلان)، با باکتری‌های DSM291 Pseudomonas putida،FzB24 Bacillus subtilis و E1 Enterobacter cloacae به‌صورت مجزا و ترکیبی مایه‌زنی شدند. سپس در آبان 1397، نهال‌های یکسالۀ فندق به اراضی زراعی حاشیۀ جنگل فندقلو منتقل شده و با توجه به دو فاکتور یادشده (مایه‌زنی، مبدأ بذر) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار دوازده‌تایی در شرایط دیم کشت شدند. نتایج پس از چهار سال نشان داد که نهال‌های تلقیح‌شدۀ هر دو مبدأ، از لحاظ همۀ صفات بررسی‌شده اندازۀ بزرگ‌تری از نهال‌های تلقیح‌نشده داشتند. بزرگ‌ترین اندازۀ متغیرهای بررسی‌شده به نهال‌های مبدأ فندقلو با مایه‌زنی ترکیبی سه باکتری اختصاص داشت، به‌طوری که در این نهال‌ها زنده‌مانی 7/49، رویش قطر یقه 1/51، رویش ارتفاع 4/60، زی‌تودۀ خشک ریشه، ساقه و برگ به‌ترتیب 6/85، 1/75 و 2/68، فتوسنتز 9/49، هدایت روزنه‌ای 04/58، کارایی مصرف آب 7/121 و محتوای کلروفیل 8/46 درصد نسبت به نهال‌های مایه‌زنی‌نشدۀ مبدأ فندقلو افزایش داشت. در کل نظر به اثر باکتری‌های محرک رشد تحت بررسی (به‌ویژه تیمار ترکیبی) در بهبود صفات رشد و فیزیولوژی پروونانس‌های فندق، تلقیح با باکتری نهال‌های فندق در نهالستان اقدامی مفید برای توفیق نهالکاری‌های آن در عرصه خواهد بود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179205_6ded26bc15d174de52efc32e41dbfb39.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Species diversity and richness of the superfamily Chalcidoidea associated with the asexual generations of the oak gallwasps species on Quercus infectoria Oliv. in West-Azarbaijan province تنوع و غنای گونه‌ای زنبورهای بالاخانوادۀ Chalcidoidea مرتبط با نسل غیرجنسی زنبورهای گال‌زای بلوط دارمازو (.Quercus infectoria Oliv) در استان آذربایجان‌ غربی 227 242 179206 10.22034/ijf.2022.328053.1846 FA علی خداکریمی مغانجوقی دانش‌آموختۀ کارشناسی ‌ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه محمد رضا زرگران استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه حسین لطفعلی‌زاده دانشیار گروه گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان ‌شرقی، تبریز جواد اسحاقی راد استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه Journal Article 2022 02 06 Oak gallwasps (Family: Cynipidae) are among the most important insects associated with oak trees. To identify the parasitoid communities of gall wasps on Quercus infectoria Oliv., galls were sampled in October 2018 due to the collection of asexual generations of oak gall wasps. Sampling was carried out at two altitudes (1300-1500 and 1500-1700 m) in the Pidaranan and Mirabad areas in 2018. Parasitoid species were identified, and their abundance, species diversity, and richness indices were calculated using Ecological Methodology ver. 3.0 software. The means of the treatments were compared between altitude slopes using an independent student t-test with SPSS ver. 21 software. Results showed that 20 species of gall wasps and 10 species of parasitoid wasps belonging to five families of the order Hymenoptera were collected and identified. Of the 20 species of oak galls, 15 had parasitoids. The two species Andricus coriarius Hartig and Andricus coriariformis Melika et al. had the highest number of parasitoid wasps. Among the parasitoid wasps, the most frequent species was Aulogymnus gallarum L., which was introduced as the main parasitoid in at least 10 gall wasp species with high population density. The mean values of parasitoid species diversity and evenness indices for gall wasp species on Q. infectoria in different regions and altitude slopes were not significantly different from each other. زنبورهای گال‌زای بلوط در خانوادۀ Cynipidae از مهم‌ترین حشرات وابسته به درختان بلوط هستند. به‌منظور جمع‌آوری و شناسایی جوامع پارازیتوییدهای زنبورهای گال‌زا روی بلوط دارمازو Quercus infectoria Oliv. نمونه‌برداری از گال‌ها با توجه به جمع‌آوری نسل غیرجنسی زنبورهای گال‌زای بلوط در مهر 1396 و در دو دامنۀ ارتفاعی (1500-1300 و 1700‌-1500 متر از سطح دریا) در مناطق پردانان و میرآباد انجام گرفت. حشرات خارج‌شده از گال‌ها شناسایی و سپس شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای آنها با استفاده از نرم‌افزار Ecological Methodology 3/0 محاسبه شد. میانگین تیمارهای اندازه‌گیری‌شده بین دامنه‌های ارتفاعی با آزمون تی استیودنت مستقل در نرم‌افزار SPSS 21 مقایسه شد. براساس نتایج از دو منطقۀ تحت بررسی بیست گونه زنبور گال‌زای بلوط و ده گونه زنبور پارازیتویید متعلق به پنج خانواده از راستۀ بال‌غشاییان شناسایی شد. از بیست گونه زنبور گال‌زای بلوط جمع‌آوری‌شده، فقط پانزده گونه دارای پارازیتویید بودند. دو گونه زنبور گال‌زای Andricus coriarius Hartig وAndricus coriariformis Melika et al. دارای بیشترین تعداد زنبور پارازیتویید بودند. در بین زنبورهای پارازیتویید شناسایی‌شده نیز بیشترین فراوانی مربوط به گونۀ Aulogymnus gallarum Linnaeus بود که دست‌کم در ده گونه زنبور گال‌زای بلوط اصلی‌ترین پارازیتویید بود و با فراوانی زیاد مشاهده شد. مقادیر میانگین شاخص‌های تنوع و یکنواختی گونه‌ای پارازیتوییدهای زنبورهای گال‌زای بلوط دارمازو در مناطق و همچنین در دامنه‌های ارتفاعی متفاوت، از اختلاف معنی‌داری برخوردار نبودند.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179206_75795d29a22ab66ed28b36b340b074fa.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 15 2 2023 08 23 Growth performance and defense response of Fraxinus excelsior L. seedlings to drought stress عملکرد رشد و پاسخ دفاعی نهال‌های گونۀ ون به تنش خشکی 243 258 179208 10.22034/ijf.2023.345523.1874 FA مکرم روان بخش مربی پژوهشی، گروه پژوهشی محیط زیست طبیعی، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی، رشت، ایران؛ دانش‌آموخته دکتری،گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن بابک باباخانی استادیار،گروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم زیستی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران محمود قاسم نژاد استاد، گروه باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2022 06 13 Drought is predicted to increase drastically in the coming decades, making it crucial to understand the adaptive responses of tree species to such conditions. This study evaluates the effect of drought stress on the morphological, physiological, and biochemical parameters of Fraxinus excelsior, a native species from the Hyrcanian forest. The experiment was conducted using a completely randomized design, where one-year-old seedlings were subjected to four water stress conditions: 25% (severe stress), 50% (moderate stress), 75% (mild stress), and 100% field capacity (no stress). Results showed that drought reduced the growth rate and biomass of seedlings. Compared to the control treatment, the rate of decline in seedling height, biomass, leaf area, and specific leaf area index was 47.6%, 43.2%, 77.1%, and 38.1%, respectively, in the severe stress treatment. The root-to-shoot ratio increased by 44.8%. As water stress increased, the content of chlorophyll, chlorophyll a, chlorophyll b, and carotenoids showed a slight and insignificant decrease. The relative water content of seedlings decreased by 34.20% and 23.18% in severe and moderate stress treatments compared to the control treatment. Proline and malondialdehyde increased by 93.8% and 165.06%, respectively, in the severe stress treatment. Superoxide dismutase enzyme activity increased by 5%, while peroxidase enzyme activity increased by 273% and 240% in mild and moderate stress treatments, respectively. The data from this study suggests that F. excelsior seedlings cope with drought through avoidance and tolerance strategies such as reducing growth and biomass, increasing root-to-shoot ratio, retaining photosynthetic pigments and osmotic potential, and increasing enzymatic activities up to 50% FC. This species is recommended for afforestation and reforestation in drought-prone areas. مطابق پیش‌بینی‌ها، خشکی در دهه‌های آینده احتمالاٌ به‌شدت افزایش خواهد یافت، بنابراین درک پاسخ‌های سازشی گونه‌های درختی که با این شرایط روبه‌رو می‌شوند اهمیت ویژه‌ای دارد. در این تحقیق تأثیر تنش خشکی بر پارامترهای ریخت‌شناسی، فیزیولوژی و بیوشیمیایی گونۀ جنگلی ون(Fraxinus excelsior L.) از گونه‌های بومی هیرکانی ارزیابی شده است. آزمایش در قالب طرح کاملاٌ تصادفی روی نهال‌های یکساله و چهار سطح تنش خشکی 25 درصد (تنش شدید)، 50 درصد (تنش متوسط)، 75 درصد (تنش خفیف) و 100 درصد ظرفیت زراعی (بدون تنش) انجام گرفت. نتایج نشان داد که خشکی، رشد و زی‌تودۀ نهال‌ها را کاهش داد. میزان افت در تیمار تنش شدید نسبت به تیمار شاهد در صفت ارتفاع نهال‌ها، زی‌تودۀ کل، سطح برگ و شاخص سطح ویژۀ برگ به‌ترتیب 6/47، 2/43، 1/77 و 1/38 درصد بود، ولی نسبت ریشه به اندام هوایی 8/44 درصد افزایش نشان داد. با افزایش شدت تنش میزان کلروفیل ‌کل، کلروفیل a، کلروفیل b و میزان کاروتنوئید کاهش جزئی و غیرمعنی‌داری نشان داد. محتوای نسبی آب نهال‌ها، افت 20/34 و 18/23 درصدی در تنش شدید و متوسط نسبت به تیمار شاهد داشتند. افزایش پرولین و مالون‌ دی‌آلدئید در تیمار تنش شدید نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب 8/93 و 06/165 درصد بود. در تیمار تنش خفیف و متوسط افزایش فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز 5 درصد و فعالیت آنزیم پراکسیداز به‌ترتیب 273 و 240 درصد مشاهده شد. داده‌های این تحقیق نشان می‌دهد که نهال‌های ون به کمک راهبرد اجتناب و تحمل خشکی مانند کاهش رشد و زی‌توده، افزایش نسبت ریشه به اندام هوایی، حفظ رنگیزه‌های فتوسنتزی و افزایش فعالیت‌های آنزیمی تا سطح تیمار 50 درصد ظرفیت زراعی توانایی سازش با شرایط کمبود آب را دارند و استفاده از این گونه برای جنگلکاری و احیای جنگل‌ها در مناطق در معرض خشکی توصیه می‌شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_179208_e82b4f2a62c8bacc0e11718c369183fe.pdf