انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Assesing the capability of polymer stabilizer in forest road stabilization (Case study: Kheyrud forest) بررسی قابلیت تثبیت جاده‌های جنگلی با استفاده از مواد پلیمری (مطالعة موردی: جنگل خیرود) 1 10 6046 FA Journal Article 2014 08 18 Some soils cause many problems to the road because of their undesirable mechanical properties. Several methods have been proposed for improving the mechanical properties of soil and in this study the ability of a polymeric was tested. As the soil of study area is fine-grained texture, with high clay content and plasticity, it's necessary to improve the mechanical properties and stabilize the soil before road construction. Therefore, various laboratory tests including grain size distribution, Atterberg limits, soil compaction and California Bearing Ratio (CBR) were performed on control and treated samples. The results showed that the material decreased the liquid limit and plasticity index and increased the optimum moisture, maximum dry density and bearing capacity. However, the improvements in soil properties, especially increasing the bearing capacity, were not as high as claimed by producer company. بسیاری از زیان‌های عمدة ساخت جاده در جنگل با خصوصیات خاک تشکیل ‌دهندة بستر جاده ارتباط مستقیم دارد. برخی خاک‌ها به‌دلیل مشخصات فنی نامطلوب، مشکلاتی را در جاده‌سازی ایجاد می‌کنند. روش‌های مختلفی برای بهبود و اصلاح خاک‌های مشکل‌دار پیشنهاد شده است. در این پژوهش قابلیت یک نوع مادة پلیمری در این زمینه آزمون شد. از آنجا که بافت خاک مسیر جاده در سری نم‌خانة جنگل آموزشی‌‌‌- پژوهشی خیرود، ریزدانه با درصد رس و خمیرایی بالاست، برای ساخت جاده بر روی آن باید خواص مکانیکی را تغییر داد و خاک را تثبیت کرد. به‌همین منظور آزمایش‌های متنوع شامل شناسایی، حدود آتربرگ، تراکم وCBR بر روی نمونه‌های خاک تیمار‌شده با درصد پیشنهادی از طرف سازندگان این ماده و نمونه‌‌های خاک شاهد انجام گرفت. نتایج نشان داد مادة پلیمری سبب کاهش حدود روانی و خمیری و شاخص خمیری شده ‌است. همچنین تیمار مورد نظر موجب کاهش رطوبت بهینه و افزایش حداکثر دانسیتة خشک و ظرفیت باربری می‌شود. البته میزان بهبود خصوصیات خاک و به‌ویژه ظرفیت باربری در حد ادعاشده توسط شرکت تولیدکننده نیست و سبب بهبود کلاسة خاک از نظر ظرفیت باربری نمی‌شود. بنابراین این ماده هنوز نمی‌تواند جایگزینی مناسب برای کاهش ضخامت شن‌ریزی باشد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6046_73a427badebe0e32caa2e1fc7530b7f3.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Comparison of non-linear height and diameter functions for oriental beech (Fagus orientalis Lipsky.) in a mixed and uneven-aged Caspian forest (Case Study: Tarbiat Modares University forest research station) مقایسة توابع غیرخطی ارتفاع و قطر برابرسینه برای گونة راش شرقی در یک جنگل‌ ناهمسال آمیختة خزری (مطالعة موردی: جنگل آموزشی و پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس) 11 22 6047 FA Journal Article 2014 08 18 Height - diameter equations are often used to estimate tree height, when tree diameter is the only measured variable. Considering that tree diameter measuring is often easier and inexpensive than tree height, height-diameter functions are generally used to estimate tree height. In this study, nineteen non-linear height-diameter equations were fitted using data of Fagus orientalis Lipsky in the Experimental and Educational Forest of Tarbiat Modares University. The data were split into two groups: 315 individual trees for model calibration and 290 for validation. Root Mean Square Error, adjusted R2, Akaike Information Criterion and Mean Difference criteria, as well as biological evaluation were applied to select the most appropriate model. Moreover, validation datasets were divided into 5-cm DBH classes and Mean Difference was computed for each model in each class. The results showed that the used models could explain a variation amount of 0.70 – 0.76. Weibull, Schnute, and Richards appeared to be suitable models with regard to mathematical and biological features. We recommend the Richards model as the best model to predict beech height trees for its better performance than the others in the Experimental and Educational Forest of Tarbiat Modares University. معادلات ارتفاع و قطر برابرسینه اغلب برای برآورد ارتفاع درختان، زمانی که فقط قطر درختان اندازه‌گیری می‌شوند به‌کار می‌روند. از آنجا که اندازه‌گیری قطر درخت ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است و خطای اندازه‌گیری کمتری نسبت به ارتفاع درخت دارد، از این معادلات برای پیش‌بینی ارتفاع درخت استفاده می‏شود. در مطالعة حاضر نوزده مدل غیرخطی ارتفاع و قطر برای داده‌های گونة راش (Fagus orientalis Lipsky) در جنگل آموزشی و پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس برازش داده شدند. داده‌ها به دو دسته تقسیم شدند. 315 پایه درخت برای مدلسازی و 290 پایه برای اعتبار‌سنجی استفاده شد. برای انتخاب مناسب‌ترین مدل از معیارهای مجذور میانگین مربعات خطا، ضریب تبیین تعدیل‌یافته، معیار اطلاعاتی آکائیک و میانگین خطا و بررسی بیولوژیک مدل استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل‏های مورد استفاده توانسته‌اند 70 تا 76 درصد تغییرات را توجیه کنند. به‌منظور بررسی بیشتر، داده‌های اعتبارسنجی به کلاسه‌های قطری 5 سانتی‌متری تقسیم و میانگین خطا یا اریبی برای هر مدل در هر کلاسه محاسبه شد و نمودار مربوط ترسیم شد. با در نظر گرفتن جنبه‌های ریاضی و بیولوژیک مدل‌ها، مدل‌های Weibul، Schnute و Richards عملکرد قابل‌قبول‌تری دارند که از بین آنها مدل Richards با توجه به کارایی بهتر در مقایسه با دو مدل دیگر، به‌عنوان مدل نهایی برای پیش‌بینی ارتفاع درخت راش در منطقة تحقیق پیشنهاد می‏شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6047_98baeb82b676b662e12a7af8ad9212f6.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Changes of macro and micro elements concentration in shoots and soil of Quercus castaneifolia seedling grown in flooding conditions بررسی برخی تغییرات عناصر پرمصرف و کم‌مصرف در شاخساره و خاک نهال‌های گلدانی بلندمازو (Quercus castaneifolia C.A.Meyer) تحت شرایط غرقابی 23 34 6048 FA Journal Article 2014 08 18 The aim of this study was to investigate the variation in concentration of macro- and micro- nutrients in soil and shoots of Quercus castaneifolia seedlings growing in flooded and non-flooded conditions. For this purpose, one-year old seedlings of this species were subjected for 120 days to three different conditions: (i) well-drained control (ii) permanent flooding and (iii) periodic flooding in an experiment as a completely randomized design. The results showed that flooding reduced the ratio of Organic carbon, Total Nitrogen and available Potassium in the soil. Potassium concentration in permanent flooding was reduced to 49% in comparison to control treatment. Also, in the permanent flooding, availability of Fe and Mn increased to 42% and 51% with respect to controls, respectively. Under flooding conditions, nutrient accumulation decreased in leaves of stressed seedlings. In addition, the reduction in N, Ca and Mg in permanently flooded seedlings was greater than those in seedlings growing under periodic flooding. The Zn concentration in leaves diminished as a result of the permanent flooding. In both flooding regimes, Mn concentration in leaves with respect to controls increased 2.5 times, whereas Fe concentration increased 2.5 and 3.5 times, respectively. There was found a positive significant correlation between most of nutrient concentrations of soil and leaf. In conclusion, macro-nutrients in soil and shoot of seedlings under flooding stress were reduced whereas micro-nutrients increased. Taking into account that some macro-nutrient concentrations in soil and leaf of seedlings grown in periodic flooding were greater than those in permanent flooding, it is concluded that for growth of Q. castaneifolia seedlings, periodic flooding is more favorable environment than permanent flooding. هدف این پژوهش بررسی برخی تغییرات عناصر پرمصرف و کم‌مصرف در شاخساره و خاک نهال‌های گلدانی بلندمازو رشدیافته در شرایط غرقابی است. بدین منظور نهال‌های گلدانی در طرحی کاملاً تصادفی در رژیم های غرقابی دائم و دوره‌ای و تیمار شاهد به‌مدت 120 روز بررسی شدند. نتایج نشان داد که غرقابی سبب کاهش درصد کربن آلی، نیتروژن کل و پتاسیم قابل جذب خاک شد، طوری‌که در تیمار غرقابی دائم نسبت به شاهد غلظت پتاسیم قابل جذب 49 درصد کاهش و غلظت آهن و منگنز در دسترس خاک به‌ترتیب 42 و 51 درصد افزایش یافت. در رژیم‌های غرقابی تجمع عناصر غذایی در برگ نهال‌‌ها کاهش یافت و این کاهش برای نیتروژن، کلسیم و منیزیم در محیط غرقابی دائم بیشتر از محیط غرقابی دوره‌ای بود. غلظت روی در محیط غرقابی دائم کاهش یافت. در هر دو رژیم غرقابی دائم و دوره‌ای، در مقایسه با تیمار شاهد غلظت منگنز در برگ نهال‌ها حدود 5/2 برابر و غلظت آهن به ترتیب 5/2 و 5/3 برابر شد. بین اغلب عناصر خاک و برگ همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود داشت. در مجموع، عناصر پرمصرف در شاخساره‌ و خاک نهال‌های غرقابی کاهش پیدا کرد اما عناصر کم‌مصرف افزایش یافت. نظر به‌اینکه برخی عناصر پر‌مصرف در خاک و برگ نهال‌های رشدیافته در محیط غرقابی دوره‌ای بیشتر از محیط غرقابی دائم بوده است این انتظار وجود دارد که وضعیت رویش نهال بلند‌مازو در محیط غرقابی دوره‌ای مطلوب‌تر از محیط غرقابی دائم شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6048_6646b06b90bd13dabc11ddba01270d23.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 The relationship between fuel moisture content and leaf spectral reflectance of Quercus brantii in Chahartagh Reserve forest, Chaharmahal Va Bakhtiari province رابطة مقدار رطوبت سوختی برگ گونه بلوط ایرانی (Quercus brantii) با داده‌های طیفی در ذخیره‌گاه جنگلی چهارطاق استان چهارمحال و بختیاری 35 48 6049 FA Journal Article 2014 08 18 To assess the physiological states, the stress impact and ultimately the overall health condition of living plants, measuring moisture content is a well-known choice. Alteration in plant water is more likely occurs not only after prolonged drought and fire prone forests, but also in more sparse and weaken stands. Hyperspectral remote sensing techniques try to provide means to quantify the leaf moisture content with low cost, high-speed, online and up-to-date information. In this study the relationship between spectral reflectance of Quercus brantii leaves and fuel moisture content, equivalent water thickness and specific leaf weight was estimated. The sampling was done on 40 randomly selected oak trees in southern and western aspects in central Zagros range. To acquire spectral reflectance the leaves were scanned through wavelengths 350 to 2500 nm, using a ASD Fieldspec® field spectrometer. For each tree, leaves were picked up from four canopy directions. Then the leaf wet and dry weights as well as their masses were determined. Water Index (WI) spectral was most significantly correlated to fuel moisture content (P<0/001, r=0/22). In addition, WI and Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) showed high correlation coefficient with both fuel moisture content and specific leaf weight. None of the spectral indices could establish significant relationship with equivalent water thickness. On the other hand, there was also no significant difference between fuel moisture content, water equivalent thicknesses, and specific leaf weight with spectral indices in four of the tree crown direction. Nevertheless, there was significant difference between leaf equivalent water thickness and indices NDVI, NDSI [1108, 1242] and NDSI [1108, 1457] in both western and southern aspects. رطوبت گیاه، از عامل‌های مهم در تعیین وضع فیزیولوژیکی گیاه، شرایط سلامت، تعیین وضع استرس گیاه، ارزیابی خشکسالی و احتمال بروز آتش‌سوزی در جوامع جنگلی، به‌خصوص جنگل‌های با تاج‌پوشش باز است. نتیجه تحقیق‏های سنجش از دوری درصدد نشان دادن امکان برآورد متغیرهای گیاهی با هزینه کمتر، سرعت بیشتر و اطلاعات بهنگام، نسبت به روش‌های زمینی بوده است. در این تحقیق رابطۀ مقدار رطوبت سوختی، ضخامت آب معادل و وزن ویژه برگ گونه بلوط ایرانی (Quercus brantii) با شاخص‌های طیفی بررسی شد. به این‌منظور 40 درخت بلوط به‌طور تصادفی در دو دامنۀ جنوبی و غربی انتخاب و از هر چهار جهت اصلی تاج درخت‌ها توده‌ای برگ برای اندازه‏گیری طیفی برداشت شد. اطلاعات طیفی برگ‌ها در محدودۀ طول موج 350 تا 2500 نانومتر با استفاده از دستگاه طیف‌سنج زمینی ثبت شد. سپس 30 برگ از بین تودۀ برگ برای اندازه‌گیری متغیر‌های گیاهی (سطح، وزن تر و خشک برگ‌ها) جدا شد. بنابر نتایج، شاخص رطوبت (WI) بیشترین ضریب همبستگی معنی‌دار (22/0=r ،P<0/001) را با مقدار رطوبت سوختی دارد. همچنین، دو شاخص WI و تفاوت گیاهی نرمال‌شده (NDVI) روابط معنی‌داری با مقدار رطوبت سوختی و وزن ویژه برگ نشان دادند. هیچ‌کدام از شاخص‌های طیفی رابطۀ معنی‏داری با ضخامت آب معادل نداشتند. به‌عبارت دیگر هیچکدام از شاخص‌ها در این تحقیق، ارتباط معنی‌داری را با متغیر‌های مورد بررسی در جهت‌های مختلف تاج نشان ندادند. درحالی‌که این تفاوت در دامنۀ جغرافیایی غربی و جنوبی بین ضخامت آب معادل برگ و شاخص‌های NDVI ، ]1242و 1108[ NDSI و ]1457و 1108[ NDSI معنی‌دار بوده است.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6049_fe45e3227f3805b1314414203c4e5206.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Investigating the amount of reinforcement of Alnus subcordata root in order to use in bioengineering بررسی میزان مسلح‌سازی ریشة توسکا به‌منظور کاربرد در زیست‌مهندسی 49 58 6050 FA Journal Article 2014 08 18 The root of vegetation is known to increase the hill-slope stability by reinforcing soil shear strength. The amount of reinforcement depends on density and tensile strength of roots therefore this study assessed these biotechnical properties. The profile trenching methods was used to obtain root area ratio (RAR) and number and diameter of roots in each depth were measured. Standard Insrton was used to determine the tensile strength of roots. The results indicated that the root density and number of root were decreased with increasing depth. Tensile strength is decreased with diameter of roots following power function with an average of 16.29 MPa. Using the results of biotechnical characteristics and Wu model, the reinforcement effect was calculated and minimum and maximum of reinforcement were 0.55 KPa and 110.76 KPa, respectively. The results presented in this paper can be used for hill-slope stability with bioengineering method. ریشة گیاهان با افزایش مقاومت برشی و مسلح‌سازی خاک، موجب افزایش پایداری دامنه‌ها می‌شود. میزان مسلح‏سازی یک گونه، به ویژگی‌های زیست‌فنی از قبیل تراکم و مقاومت کششی ریشه‌ها بستگی دارد که این مطالعه به بررسی این ویژگی‌ها پرداخته است. به‌منظور تعیین نسبت سطح ریشه به خاک، از روش دیوارة پروفیل استفاده شد و تعداد و قطر همة ریشه‌ها در هر افق اندازه‌گیری شد. برای اندازه‌گیری مقاومت کششی ریشه‌ها از دستگاه اینسترون استاندارد استفاده شد. نتایج نشان داد که با افزایش عمق خاک، تعداد ریشه‌ها کاهش می‌یابد. روند تغییرات مقاومت کششی ریشه‌ها با افزایش قطر به‌صورت تابع توانی کاهشی و میانگین آن، 29/16 مگاپاسکال بود. با استفاده از نتایج حاصل از خصوصیات زیست‌فنی و مدل Wu، مقدار مسلح‌سازی برآورد شد که کمینه و بیشینه آن به‌ترتیب 55/0 و 76/110 کیلوپاسکال بود. از نتایج حاصل، می‌توان در محاسبات مربوط به تثبیت دامنه‌ها به‌روش زیست‌مهندسی بهره گرفت.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6050_6687cb56cc090abcaedefca26a8e6606.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Separation of Brant`s oak (Quercus brantii) populations using macro-morphologic leaf indices جداسازی جمعیت‌های برودار (Quercus brantii) با استفاده از شاخص‌های کلان‌شکلی برگ 59 74 6051 FA Journal Article 2014 08 18 Leaf samples were collected from 37 populations of Brant`s oak (Quercus brantii) high forests across Zagros in five provinces of Iran. The samples were subsequently labeled based on their maternal trees’ communities and populations, and the crown position, which leaves were located. For each leaf, lamina length to width and lamina to petiole length ratios as well as the number of veins and marginal teeth, a new invented leaf index called “serration index” and the angle between the outmost marginal tooth direction and leaf blade edge were measured. A fully nested ANOVA analysis showed that a steady pattern of decline exists in all leaf indices from community (high differences) to crown position (no difference). Sharp differences detected based on the leaf indices related to marginal teeth and veins. Using the leaf indices following clustering the populations, the results showed an up to 50% variation between southern and northern Brant`s oak populations. Considering two factors of heritability and phenotypic plasticity through proper research methodology, the results suggest a revising in botanical classification of the Brant`s oak taxa based on the samples collected in agreement with latitude as well as altitude alterations. در این تحقیق ٣٧ جمعیت درختان برودار (Quercus brantii) در استان‌های کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان و چهارمحال و بختیاری انتخاب شدند. سپس نمونه‌های برگ از جهات مختلف تاج درختان تک‌تنه (با ریخت دانه‌زاد) برداشت شدند. ابعاد نسبی و شاخص‌های مختلفی از برگ شامل نسبت طول به عرض پهنک برگ، نسبت طول پهنک به طول دمبرگ، تعداد دندانه‌ها، تعداد رگبرگ‌ها، زاویة بیرونی‌ترین دندانة پهنک برگ، و نیز شاخص ابداعی جدیدی به نام شاخص دندانه‌ای محاسبه شدند. نتایج تحلیل واریانس آشیانه‌ای، مؤید الگوی یکسان تغییر شکل برگ‌های گونة برودار در دامنة‌ مطالعات این تحقیق از تفاوت‌ بیشتر در گروه‌های بزرگ‌تر (اجتماعات مختلف) به‌سمت تفاوت کمتر در گروه‌های کوچک‌تر (جمعیت درخت و محل ‌قرارگیری برگ داخل تاج) است. خوشه‌بندی جمعیت‌ها با استفاده از شاخص‌های برگی، نشان داد که اجتماع بلوط زاگرس جنوبی، کاملاً از سه اجتماع دیگر این گونه متمایز است (درصد تفاوت تا 50 درصد) و شاخص‌های متمایزکننده به‌خصوص شاخص تعداد و شکل دندانه‌های حاشیة برگ، عامل اصلی این تمایز هستند. روش تحقیق و استفاده از شاخص‌های برگی مناسب به‌کاررفته در این تحقیق، با در نظر داشتن دو عامل شکل‌پذیری فنوتیپی و ارث‌پذیری، نیاز به بازنگری دوباره در رده‌بندی کمپلکس این گونه با درنظر گرفتن تئوری جدایی جغرافیایی را مطرح می‌کند. عامل اصلی این جدایی به‌جز تغییرات عرض جغرافیایی (بیش از ٨٠ درصد توضیح‌‌داده‌شده توسط شاخص دندانه‌ای)، تغییرات ارتفاع از سطح دریاست.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6051_1d0932d7f57ce74d9d9931a2c6db8a06.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Variations of understory vegetation composition and diversity in pure and mixed beech stands (Case Study: Kheyrud Forest- Noshahr) تغییرات ترکیب و تنوع گونه‌ای گیاهان زیراشکوب در توده‌های خالص و آمیختة راش شرقی (مطالعة موردی: جنگل خیرود- نوشهر) 75 86 6052 FA Journal Article 2014 08 18 This study aims at comparing the understory vegetation composition and diversity in pure and mixed beech stands in the Hyrcanian forests. Nine pure beech and 15 mixed beech stands were selected. In each stand, 400 square meter (20×20 m) sample plots were established to determine the cover and abundance of all understory plants using Braun-Blanquet scale. As a biotic environmental parameter, beech tree-layer proportion of each sample plot was determined. At the center of each releve, two soil samples were taken from 0-10 and10-30 cm depths to analyze pH, organic matter, lime, available phosphorous, total nitrogen and exchangeable potassium. For measuring plant diversity within each sample,species richness, Evenness, Shannon and Simpson diversity indices were calculated. Non-metric multidimensional scaling (NMS) was applied to assess the rate and direction of changes on the understory vegetation in the different stands and t-test was used to test the differences in the species diversity indices between pure and mixed beech stands. The NMS result showed that the understory vegetation differed in pure and mixed beech stands and were categorized in distinct groups. The main variation gradient was firstly associated with beech proportion in the tree layer and then related to organic matter and total nitrogen in the first soil depth. All diversity indices and understory species frequency were higher in mixed beech stands than pure ones. Frequency of many species such as Carex divulsa,Calystegia sylvestris and Brachypodium sylvaticum decreased while increasing the proportion of beech in the tree layer. However, shade tolerant species such as Cardamine bulbifera and Mercurialis perennis were observed with higher frequency in pure beech stands than mixed ones. هدف از این تحقیق، مقایسة ترکیب و تنوع گونه‌ای علفی در توده‌های خالص و آمیختة راش در جنگل خیرود نوشهر است. 9 تودة خالص و 15 تودة آمیخته راش انتخاب شدند. در هر توده یک قطعه نمونه 400 متر مربعی (20×20متر) برای تعیین نوع و فراوانی- پوشش گونه‌های زیراشکوب با استفاده از جدول ترکیبی برآون- بلانکه پیاده شد. همچنین در هر پلات، نسبت راش در لایة درختی به‌عنوان یک پارامتر محیطی محاسبه شد. در مرکز قطعات نمونه از دو عمق 10-0 و 30-10 سانتی‌متری افق معدنی نمونه‌های خاک برداشت شد و متغیرهای اسیدیتة خاک، درصد مواد آلی، آهک، درصد نیتروژن کل، فسفر قابل جذب و پتاسیم تبادلی اندازه‌گیری شدند. به منظور ارزیابی تنوع گونه‌ای در قطعات نمونه، از شاخص‌های غنای گونه‌ای، تنوع گونه‌ای شانون، یکنواختی شانون و تنوع گونه‌ای سیمپسون استفاده شد. از روش رسته‌بندی مقیاس‌بندی چندبعدی غیرمتریک برای بررسی گرادیان تغییرات پوشش زیراشکوب در توده‌های مختلف، و از آزمون آماری t-studentبرای معنی‌دار بودن اختلاف بین میانگین شاخص‌های تنوع گونه‌ای در توده‌های خالص و آمیختة راش استفاده‌ شد. نتایج آنالیز رسته‌بندی مقیاس‌بندی چندبعدی غیرمتریک نشان داد پوشش زیراشکوب تودة خالص با تودة آمیخته راش تفاوت دارد و در گروه‌های مجزا قرار می‌گیرند. گرادیان عمدة این تغییرات در درجة اول، نسبت راش در اشکوب درختی و سپس مقدار مواد آلی و نیتروژن در عمق اول (افق سطحی) خاک هستند. همة شاخص‌های تنوع گونه‌ای و فراوانی بسیاری از گونه‌های زیراشکوب در توده‌های آمیخته نسبت به توده خالص راش بیشتر است. درصد فراوانی بسیاری از گونه‌ها مانند Carex divulsa، Calystegia sylvestrisو Brachypodium sylvaticumبا افزایش نسبت راش در اشکوب درختی کاهش یافته است، اما گونه‌های سایه‌پسند مانند Cardamine bulbifera، Mercurialis perennis در تودة خالص راش با درصد فراوانی بیشتری نسبت به تودة آمیخته مشاهده شده‌اند.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6052_d2a10b0bd670e442b1d3caa3fbf9e695.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Evaluation of the Sparse Gash interception model in a Pinus eldarica plantation located in a semi-arid climate zone ارزیابی مدل Gash Sparse در برآورد باران‌ربایی تودة کاج تهران (Pinus eldarica) در منطقة نیمه‌خشک 87 98 6053 FA Journal Article 2014 08 18 Research of the rainfall intercepted by trees is crucial in the management of water resources of afforestation in arid and semi-arid regions. The goal of this study was to evaluate the Sparse Gash model for estimation of rainfall interception (I) in a mature Pinus eldarica afforestation located in the Chitgar Forest Park in a semi-arid climate zone. Measurements of gross precipitation (PG) and throughfall (TF) were recorded on an event basis from 2009, September to 2010, April. I was calculated as the difference between PG and TF. Estimation of I was made by the Sparse Gash model, a powerful tool for estimating I, which uses canopy water storage capacity (S), free throghfall (p), and the ratio between evaporation rate from the wet canopy to the mean rainfall intensity (). For the measurement period, PG totaled 164.8 mm during 30 rainfall events and rainfall interception loss totaled 61.2 mm. The model predicted I to be 62.19 mm for all the storms analyzed. This only differed from the measured I (61.2 mm) by 0.99 mm. A linear significant relationship (r2 = 0.8772) was found between estimated I by the model and the measured I. Root mean square error (RMSE) of the estimation was 0.49 mm in a storm scale corresponds to 23.7% error. We concluded that the Sparse Gash model successfully predicted I for P. eldarica afforested regions of the semi-arid climate zone of Iran where a field measurement of rainfall interception is time-consuming and laborious. آگاهی از اندازة باران‌ربایی توسط تاج‌پوشش درختان در مدیریت منابع آبی جنگلکاری‌های مناطق خشک و نیمه‏خشک حائز اهمیت است. هدف از اجرای تحقیق حاضر، ارزیابی مدل Sparse Gash در برآورد باران‌ربایی جنگلکاری توده خالص کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) در پارک جنگلی چیتگر در منطقة نیمه‌خشک، بود. اندازه‌گیری بارندگی کل در هر بارش (PG) و تاج‌بارش (TF) از مهر 1388 تا اردیبهشت 1389 انجام گرفت. باران‏ربایی از تفاوت بین بارندگی کل در هر بارش و تاج‌بارش محاسبه شد. برآورد باران‌ربایی با استفاده از مدل Sparse Gash، که مدلی کارآمد برای برآورد باران‌ربایی است و در آن از داده‌های در دسترس‌تر‌ی مانند ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش (S)، تاج‌بارش مستقیم (p) و نسبت تبخیر در زمان بارندگی به شدت باران () استفاده می‌شود، انجام گرفت. در طول دورة بررسی، در مجموع 8/164 میلی‌متر بارندگی طی 30 بارش اندازه‌گیری شد که 2/61 میلی‌متر آن به باران‌ربایی اختصاص یافت. نتایج نشان داد مقدار باران‌ربایی برآوردشده با مدل Sparse Gash (19/62 میلی‌متر) نسبت به باران‌ربایی اندازه‌گیری‌شده در توده، 99/0 میلی‌متر تفاوت دارد. رابطه‌ای خطی قوی بین باران‌ربایی برآوردشده با مدل Sparse Gash و باران‌ربایی اندازه‌گیری‌شده در توده به‌دست آمد (8772/0=R2). ریشه میانگین مربعات خطای (RMSE) باران‌ربایی برآوردشده با استفاده از مدل، 49/0 میلی‌متر در هر بارش محاسبه شد که 7/23 درصد خطا را در برآورد باران‌ربایی طی هر بارش نشان داد. ارزیابی مدل Sparse Gash در برآورد باران‌ربایی تودة جنگلکاری شدة کاج تهران واقع در منطقة مورد بررسی نتایج قابل قبولی را نشان داد بطوری که می‌توان از آن در مناطقی از جنگلکاری کاج تهران با تاج‌پوشش مشابه با منطقة تحقیق حاضر که اندازه‌گیری باران‌ربایی مشکل و زمان‌بر است، استفاده کرد.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6053_4e55139e019a58e0084f194f758ffdea.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Assessment of soil recovery and establishment of natural regeneration 20 years after stopping from ground-based skidding ارزیابی روند بازیابی خاک و استقرار تجدید حیات طبیعی در مسیر چوبکشی پس از گذشت 20 سال از اجرای چوبکشی زمینی 99 112 6054 FA Journal Article 2014 08 18 Ground-based skidding operations are known as an important source of damages to the residual stands and surface soil of forests. This research aims at studying the soil compaction and establishment of natural regeneration in an abandoned skid trail 20-year after cessation of timber harvest operations. For this purpose, an abandoned skid trail about 1 Km in length was chosen by field inspection at Neka-Zalemrud forest catchments. Before sampling, the skid trail was divided into three traffic intensities (low, medium and high) based on distance to log-landing. Two slope categories were then delineated for each traffic intensity. Treatments include three traffic intensities and two slope classes with three replicates for each category. Three sample plots (4×10 m) out of five ones were randomly selected for taking soil samples. The effect of soil compaction on all established regenerations was studied in same plots. Results showed that with increasing the traffic intensity and slope gradients, soil bulk density did not decrease compared to controlled areas. Soil bulk density values remained by about 6.12, 41.38 and 40.38 and 37.75, 17.34, and 45.91% for slope class 0-20% and over 20% within three traffic intensity including low, medium and high, respectively. Furthermore, results confirmed that the most tolerant and intolerant species to the compaction were beech and maple and alder in high traffic intensity, 20- year since stopping timber operations, respectively. To minimize the negative impacts of skidding operations on forest soils, permanent skid trail is required and ground-based skidding operations should be limited to areas where slope gradients do not exceed 20%. عملیات چوبکشی زمینی به‌عنوان مهم‌ترین عامل آسیب زدن به تودة سرپا و خاک عرصة جنگلی شناخته شده است. مطالعة حاضر به بررسی کوبیدگی خاک و تجدیدحیات استقراریافته در یک مسیر چوبکشی که حدود 20 سال پیش، عملیات چوبکشی زمینی در آن متوقف شده بود می‌پردازد. بدین منظور پس از مطالعات صحرایی، یک مسیر چوبکشی رهاشده به طول یک کیلومتر در جنگل‌های حوزة نکا ظالمرود انتخاب شد. برای بررسی روند تغییرات وزن مخصوص ظاهری در طول مسیر چوبکشی، بر اساس فاصله از دپو، سه طبقة ترافیک (کم، متوسط و شدید) و در هر طبقة ترافیک دو طبقة شیب (0 تا 20 و بیشتر از 20 درصد) جدا شد. سپس در هر تیمار پنج قطعه نمونه با ابعاد 10×4 متر مستقر و سه قطعه نمونه به‌طور تصادفی برای برداشت نمونه‌های خاک انتخاب شد. تأثیر کوبیدگی خاک بر تجدیدحیات استقرار یافته، در داخل قطعات نمونه که نمونه‌های خاک در آن برداشت شد، بررسی شد و تمام نهال‌های موجود در آن شمارش شد. نتایج نشان داد که در مسیرهای پر ترافیک با شیب طولی بیشتر از 20 درصد، وزن مخصوص ظاهری در مقایسه با ناحیة شاهد به‌طور معنی‌داری کاهش پیدا نکرده،. به‌طوری‌که این عامل در شیب زیر 20 و بالای 20 درصد در سه طبقة ترافیک کم، متوسط و شدید به‌ترتیب 12/6، 83/41 و 38/40 درصد و 75/37، 34/17 و 90/45 درصد هنوز باقی مانده بود. این مطالعه نشان داد که گونة راش مقاوم‌ترین، و گونه‌های افرا و توسکا حساس‌ترین گونه‌ها در برابر کوبیدگی در تردد شدید پس از گذشت 20 سال هستند. به‌منظور کاهش آثار کوبیدگی در جنگل، دائمی نمودن مسیرهای چوبکشی و پرهیز از ترددهای نابجا در عرصه‌های جنگلی به‌ویژه در شیب‌های بیشتر از 20 درصد توصیه می‌شود.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6054_417fbbf2e9d5a28a855a11894b2e795a.pdf

انجمن علمی جنگلبانی ایران مجله جنگل ایران 2008-6113 6 1 2014 06 01 Firewood consumption by rural households in upland of the Caspian forests in the northern Iran and related factors (Case study: Upland villages in southern parts of Kheyrud Forest) بررسی مصرف هیزم خانوارهای روستایی در مناطق جنگلی ییلاقی شمال ایران و عوامل مرتبط با آن (مطالعه‌ی موردی روستاهای ییلاقی ارتفاعات جنوبی جنگل آموزشی – پژوهشی خیرود) 113 125 6055 FA Journal Article 2014 08 18 The use of fuelwood has long been the main source of energy for forest dwellers. Although in recent years, it has been diminished due to the ease of access to fossil fuels. Although like many other developing countries, the use of wood is common in community adjacent or in the forest area of Iran, studies to provide a complete insight of the most important aspects of firewood consumption in these communities haven’t been conducted. Therefore, this study has been done using the methods of exploration and field research with unstructured, semi-structured and structured interviews and non-participatory observation. Most important dimensions of fuelwood usage in the forest community, such as the amount of dependence of communities with firewood, supplying of firewood, firewood consumption rates and factors affecting the use of firewood were investigated. The area of case study is forest dependent villages in Southern part of Kheyrod forest in Noshahr, Mazandaran province, Iran, including Barkan, Kolyak and Kohne-deh. The amount of firewood consumption in the village Barkan, Kolyak and Kohne-deh were 1.87, 1.96 and 2.17 cubic meters per household per month, respectively. Also total annual consumption of households in the village Barkan, Kolyak and Kohne-deh were 448.8, 369.6 and 179.8 cubic meters, respectively. According to forests area in customary units of the villages, 1.74 cubic meters of firewood were yearly harvested in average. Also there are corellations between amount of feuelwood consumption in households and family assets, as a proxy for income, distance to forested area, forest density, and the availability of alternative energy sources such as kerosene and liquefied natural gas. Further investigation is required to elaborate various aspects of subsistence wood consuming in the Caspian forests. استفاده از چوب هیزمی از دیرباز، مهم‌ترین منبع تأمین انرژی جوامع انسانی جنگل‌نشین بوده است. در سالیان اخیر با توجه به سهولت دسترسی به سوخت‌های فسیلی، استفاده از هیزم کاهش یافته است، اما همانند بسیاری از دیگر کشورهای در حال توسعه، همچنان استفاده از آن در جوامع جنگل‌نشین کشور رایج است، درحالی‌که پژوهش‌های کاملی برای ارائه تصویری از مهم‌ترین جنبه‌های استفاده از چوب سوخت در این جوامع به انجام نرسیده است. به‏همین منظور با بهره‌گیری از روش تحقیق اکتشافی و پژوهش میدانی که مصاحبه‌های سازمان‌نیافته، نیمه‌سازمان‏یافته و سازمان یافته و مشاهدة غیرمشارکتی آشکار ارکان اصلی آن را تشکیل می‌دهند، به مسایلی از قبیل میزان وابستگی جوامع مرتبط با جنگل به هیزم، نحوة تأمین هیزم، مقدار هیزم مصرفی و عوامل تاثیرگذار بر مقدار استفاده از هیزم پرداخته شده است. این مطالعه در روستاهای جنگلی ارتفاعات جنوبی جنگل آموزشی - پژوهشی خیرود در شهرستان نوشهر شامل برکن، کلیک و کهنه‌ده انجام گرفته است. براساس یافته‌های تحقیق، مصرف سوخت هیزمی در روستای برکن 87/1 مترمکعب، در روستای کلیک 96/1 متر مکعب و در روستای کهنه‌ده 17/2 متر مکعب در ماه به ازای هر خانوار است. مقدار مصرف کل سالانة خانوارهای روستای برکن 8/448 مترمکعب، روستای کلیک 6/369 متر مکعب و روستای کهنه‌ده 8/179 متر مکعب است. با توجه به مساحت جنگل‌های سامان عرفی روستاها سالانه به‌طور متوسط حدود 74/1 مترمکعب در هکتار هیزم توسط روستاییان از جنگل برداشت می‌شود. همچنین بین مقدار مصرف چوب هیزمی در جوامع مرتبط با جنگل با مقدار دارایی‌های خانوار به عنوان شاخصی از میزان درآمد، میزان دوری و نزدیکی به پوشش جنگلی، تراکم پوشش جنگلی و حد دسترسی به منابع انرژی جایگزین همانند نفت سفید و گاز مایع روابطی وجود دارد که شناسایی دقیق آنها نیازمند تحقیقات بیشتر است.

https://www.ijf-isaforestry.ir/article_6055_5cd7edbe7a1a668fdc63c138002cc43a.pdf