https://www.ijf-isaforestry.ir/ مجله جنگل ایران fa daily 1 Mon, 15 Jan 2024 00:00:00 +0330 Mon, 15 Jan 2024 00:00:00 +0330 https://www.ijf-isaforestry.ir/article_187611.html مقدمه: داده‌های لایدار هوایی به دلیل جمع‌آوری ابر نقاط سه‌بعدی با دقت و قدرت تفکیک مکانی بالا، به‌طور گسترده‌ای برای توصیف ساختار سه‌بعدی درختان جنگل استفاده‌شده است. تشخیص تک‌درخت با استفاده از داده‌های لایدار، روشی کارآمد ‌برای استخراج مشخصه‌های ساختاری جنگل همچون ارتفاع درختان، قطر برابرسینه و زی‌توده روی زمین می‌باشد که تخمین دقیق این مشخصه‌ها دارای اهمیتی کلیدی در مدیریت منابع جنگل است. مواد و روش‌ها: تاکنون روش‌های متفاوتی جهت تشخیص تک‌درختان توسعه داده‌شده است که دارای محدودیت‌ها و قابلیت‌های مختلفی بوده و عملکرد متفاوتی را نسبت به گونه‌های مختلف درختان و اشکوب درختان در لایه‌های ارتفاعی مختلف از خود نشان می‌دهند. بنابراین در این تحقیق اقدام به ارزیابی عملکرد شش الگوریتم تشخیص تک‌درخت شامل دو روش رسترمبنا (R1, R2)، دو روش ابرنقطه مبنا (P1, P2) و دو روش ترکیبی (H1, H2) با استفاده از داده‌های لایدار هوایی شد. با توجه به دسترسی محدود به داده‌های لایدار و زمینی از جنگل‌های ایران، به‌منظور ارزیابی روش‌های فوق‌الذکر، در این مقاله از مجموعه داده‌ معیار تشخیص تک‌درخت از پروژه تحقیقاتی NEWFOR استفاده می‌شود که از جنگل‌های مختلف منطقه آلپ با گونه‌های مختلف درختان جمع‌آوری‌شده است. یافته‌ها: نتایج این تحقیق نشان داد که اشکوب درختان در لایه‌های ارتفاعی مختلف، تأثیر عمده‌ای بر صحت تشخیص تک‌درخت دارد و تأثیر آن بیشتر از گونه‌های مختلف درختان جنگل است. بالاترین نرخ تشخیص مربوط به روش‌های ترکیبی در جنگل‌های سوزنی‌برگ یک‌اشکوبه با مقدار 91/0 و کمترین نرخ تشخیص مربوط به روش‌های رسترمبنا در جنگل‌های آمیخته چنداشکوبه با مقدار 45/0 می‌باشد. مقادیر نرخ تشخیص روش‌های موردمطالعه در بالاترین اشکوب (بیشتر از 20 متر)، از 66% تا 91% و در اشکوب زیرین (5-2 متر) از 13% تا 52% متغیر است. نتیجه‌گیری: اگرچه درختان اشکوب زیرین را نمی‌توان با صحت معادل درختان اشکوب بالایی استخراج کرد، اما نتایج این تحقیق نشان داد که روش ترکیبی قطعه‌بندی حوضه آبخیز کنترل‌شده با نشانگر و خوشه‌بندی K-means (H2) توانسته است علاوه بر تشخیص 91 درصد درختان در بالاترین اشکوب، بیشترین تعداد درختان را با نرخ تشخیص 52 درصد در اشکوب زیرین (5-2 متر) تشخیص بدهد. این روش دارای بالاترین مقادیر نرخ تشخیص، دقت تشخیص و صحت کلی به ترتیب با مقادیر 83/0، 91/0 و 87/0، کمترین میزان خطاهای commission و omission به ترتیب با مقادیر 03/9 درصد و 36/17 درصد و همچنین بهترین دقت مسطحاتی و ارتفاعی به ترتیب با مقادیر 33/1 متر و 87/0 متر بوده است. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_212576.html Understanding forest structure, biodiversity, and local disturbance patterns is critical for effective community forest management, yet such integrated assessments remain limited. This study evaluates forest structure, plant biodiversity, and the spatial distribution of local disturbances in three community forests (Banelpokhari, Okhardhara, and Suntalidada) located in Godawari Municipality, Nepal. Using a systematic random sampling design, 90 circular plots were established to measure trees (500 m²), poles (100 m²), saplings (25 m²), and seedlings (10 m²). Biodiversity indices (Shannon–Wiener, evenness, richness, Importance Value Index) were computed, and Sentinel-2A imagery (2017 and 2022) was analyzed using NDVI to assess land cover changes. Results show that Pinus roxburghii was the dominant species across all forests, with the highest IVI (281.25) in Okhardhara CF. Suntalidada CF exhibited the greatest Shannon–Wiener diversity (H' = 3.52), evenness (0.96), and species richness (25). Forest structure revealed the highest stem density in the 0–10 cm diameter and 0–5 m height classes, and the lowest in >40 cm and >20.1 m classes. Key disturbances included road development, encroachment, soil erosion, and illegal logging. From 2017 to 2022, dense forest cover decreased by 9% (Banelpokhari), 19% (Okhardhara), and 11% (Suntalidada), with concurrent increases in sparse vegetation and infrastructure. These findings underscore the need for targeted conservation interventions, adaptive management, and collaborative approaches to mitigate anthropogenic pressures and sustain biodiversity in community-managed forests. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_231273.html The importance of the Hyrcanian forests, along with the growing wave of environmental concerns about their protection, as well as certain political orientations, led to the Iran’s Sixth Development Plan law banning any timber utilization of forest trees. This ban, which became known as the Forest Breathing Plan, has been viewed by many forest experts as a disregard for the multiple functions of forests, a weakening of Principle 45 of the Constitution, destruction of national wealth and Anfal, layoffs of workers, forest rangers, and chainsaw technicians, leaving them in the abyss of inaction and unemployment, and sometimes creating or strengthening a sense of revenge against the forests and the Natural Resources and Watershed Organization, manifesting in aiding, accessary or stewardship in the crime of timber smuggling. In contrast, the main arguments of those in favor of the Breathing Plan focused on banning forest harvesting, citing the need to protect the Hyrcanian forests as a biosphere reserve, avoiding encroachment on forests by relying on supplying the required wood through imports and tree plantations, allocating budget for forest protection by Parliament, and similar matters. Either way the cessation of wood harvesting from forest trees has led to a shortage of wood production, increased demand from the wood industry, and rising prices. As a result of local poverty and the greed of some smugglers, the forests have become vulnerable to timber smuggling. This situation undermines the establishment of environmental justice between those who commit smuggling for subsistence purposes compared to professional smugglers. The present study attempts to examine the perspectives of forest guards of the Rostam-Abad Natural Resources Unit in dealing with timber smuggling, using open and semi-structured focus group interview techniques. The interview was recorded and transcribed in Word software and analyzed with NVivo software. From the perspective of the Forest Security Unit, the most important reason for resorting to smuggling is the high profits from selling smuggled timber. Also, the lack of organizational transportation vehicles and the lack of legal protection against smugglers are among the most important challenges for the guards. In their opinion, spreading a culture of respect to environment, seeking help from local people, making a sense of belonging to the forest in forest dwellers, and being aware of the heavy fines for timber smuggling are the most important social and cultural solutions to combat this crime. Additionally, the main policy to combat timber smuggling is stated to be inter-sectoral cooperation between organizations. According to interviewees, the performance of the Natural Resources Organization in combating timber smuggling is considered successful and acceptable, especially after the increase in the number of security companies since 2018. Finally, the research concludes that revising the implementation of the Breathing Plan and the cessation of forest timber utilization, amending laws related to tree felling and formulation of new and positive policies to combat timber smuggling, are among the most important solutions in the southern forests of Guilan province. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243803.html The cost of maintaining forest roads is an important factor in forest management and is related to pavement deterioration and the identification of factors affecting the pavement. The aim of this study was to evaluate the deterioration of forest road pavements over a four-year period in watershed 25 of Shenroud in Guilan Province. For this purpose, 213 sample plots were selected through systematic random sampling and measured. In each sample plot, the pavement deterioration index was measured based on seven indicators: deteriorated cross-section, deteriorated drainage, dust production, corrugation, potholes, ruts, and soil mass loss. Friedman test, analysis of variance, and Duncan’s test were used to analyze the data. The results showed that over time, deterioration caused by cross-section, roadside drainage, dust production, corrugation, and soil mass loss increased, and there was a statistically significant difference between the beginning and the end of the study period. The mean depth (from 4.57 to 4.77 cm), area (from 4.44 to 4.50 cm²), and number of potholes (from 1.23 to 2.20), as well as the mean depth (from 1.95 to 2.00 cm), area (from 1.22 to 1.24 cm²), and number of ruts (from 0.43 to 0.45), showed an increasing trend. The statistical results showed that there was a significant difference between the number of potholes in different years, while there was no significant difference among pothole area and depth or rut area, depth, and number across the different study periods. The results of Duncan’s mean comparison test also showed that there was a significant difference between the average number of potholes created at the end of the study period (2023) and at the beginning of the period (2020). In general, the results of this study show the importance of carrying out continuous maintenance operations and the need to use evaluation indicators in planning forest road pavement maintenance. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_231425.html Accurate forest biomass estimation, productivity, yield regulation, and carbon stock rely on precise volume prediction at both the individual tree and stand levels. This study, titled “Comparison of Standing and After-Felled Volume of Timber in Teak Plantation in the Sagarnath Forest Development Project, Nepal,” was conducted in the Sagarnath Forest Development Project (SFDP) in Sarlahi District. The primary objective of this research was to calculate the disparity in timber volume before and after harvesting in a teak forest. The 2D felling site provided 150 sample trees for data collection. Before felling, the diameter at breast height (DBH) of standing trees was measured using a diameter tape, tree height was measured with a range finder, and tree quality class was determined based on community forest inventory guidelines. After felling, the total length of the log, girth at the mid-length of the log, and the length and diameter of hollowness and the depth of the buttress were measured using a measuring tape. To compute timber volume before felling, the formula defined in the Community Forest Resource Inventory Guideline, 2061 was utilized, while the quarter-girth formula was employed to calculate timber volume after felling. The findings indicated an overestimation of 696.80 cubic feet of timber before harvesting. A 95% confidence interval F-test demonstrated a significant difference in timber volume before and after felling. There was a loss of 14.58 cu. ft of timber volume due to hollowness in the tree, and 83.10 cu. ft of timber was lost due to buttresses. Likewise, a difference in volume was observed based on quality class due to inaccurate classification. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243806.html The Arasbaran forest is one of the genetic hotspots of the biosphere due to its high species diversity, and the white oak species plays a special role in the composition and diversity of the biological elements of Arasbaran forests. In this regard, it is necessary and important to evaluate the genetic diversity of the identified seed production area of white oak. In this research, the genetic diversity within and between seven different white oak populations, including 49 different trees, was investigated using the SCoT molecular marker. A total of 129 alleles were observed for these markers, and 100% of the produced alleles were polymorphic. The number of alleles varied from 16 to 29, with marker SCoT41 having the highest number at 29 alleles and marker SCoT7 having the lowest number at 16 alleles. Analysis of molecular variance (AMOVA) showed that 90% of the observed genetic diversity was distributed within populations, while 10% occurred among populations, suggesting that genetic variability within populations was more significant than that among populations. Based on the UPGMA dendrogram, individuals were partitioned into six distinct clades, and according to the UPGMA and PCA patterns, geographical proximity has not played an important role in the formation of the genetic structure of these populations. This research has provided initial insight into the genetic diversity within and between different populations of the Arasbaran white oak species. As a result, it is suggested that, by studying other markers, useful information for conservation and management measures for this valuable species can be obtained. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243808.html Wildfires present a major threat to the ecologically valuable forests of the Zawita District in northern Iraq, where anthropogenic activities (human-caused) and limited firefighting capability create additional threats. While there is an actual fire station (F1) in the district, its coverage is limited. Thus, this study sought to test whether the addition of a new fire station (F2) in the center of the district would improve suppression efficiency. Using GIS-based network analysis software (ArcGIS 10.8), we modeled road accessibility and travel time to 33 forest zones based on assumptions regarding asphalt and forest road conditions. Travel times for firefighting trucks were calculated for both F1 and F2 conditions under a critical response time of 15–20 min. We developed a third-degree polynomial regression model and validated the relationship between response time and burnt area, with excellent fit (R² = 0.9999 calibration; R² = 0.9984 validation). Predicting burnt areas for both F1 and F2 scenarios for all forest zones enabled quantifying their relative effectiveness. F1 covered 72% (305 km²) of the study area over the 20-minute time frame, while F2 covered 70% (293 km²). While F1 had one more zone in the critical time frame compared to F2 (27 vs. 26), our regression model shows that F2 produced quicker responses in the key central zones, which led to a net reduction of 288000 m2 of burnt area in the district. The polynomial model demonstrated that brief delays in response time had an exponential effect on fire damage, emphasizing the need for better and strategically placed stations. The suggested model incorporates both stations (F1 + F2) to achieve the best trade-off in overall geography and improved accessibility from a central location. This recommendation corresponds to increased capacity for wildfire suppression, less loss of forests, and serves as a precedent for disaster planning in similar ecologically sensitive, resource-poor areas. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243810.html Zagros forests play a significant role in carbon sequestration; however, the contribution of rare species such as Anagyris foetida L. (Ghareh Ghaj)—with unique traits such as thick leaves and summer dormancy—has been less studied. This research developed, for the first time, species-specific allometric models for this endangered tree to provide a non-destructive estimation of leaf carbon storage and LAI1. The study was conducted in the pure habitat of the species within the Sardasir Chaleh basin (Gilan-e-Gharb). Using systematic line sampling, 30 healthy trees were selected, and biometric parameters (height, crown diameter, and crown area) were measured. Leaf samples were collected from three crown sections and analyzed in the laboratory to determine dry biomass (gravimetric method), organic carbon percentage (combustion in a furnace), and leaf area (leaf area meter). LAI and SLA2 were calculated and scaled up to the forest stand level using the "Mean Tree" method and a density of 253 trees per hectare. Allometric relationships were analyzed using linear, logarithmic, and power regression models. Results showed that mean LCS3, CO₂ uptake, and leaf dry biomass per hectare were 468.13 kg of carbon, 1718.03 kg, and 975.27 kg, respectively. The average LAI at the individual-tree and per-hectare levels was 1.6 and 0.302, respectively. Statistical analyses revealed a strong and significant correlation between crown area and both leaf biomass and LCS, with the linear model based on crown area providing the best fit for predicting LCS (R² = 0.719). In contrast, LAI was only significantly correlated with leaf dry biomass. Overall, the results indicate that, despite its prolonged dormancy period, this species contributes considerably to leaf carbon storage in Zagros forests due to its relatively high density and distinct crown architecture. The simple, crown area-based models presented offer a practical and cost-effective tool for carbon monitoring, ecosystem service valuation, and the development of conservation strategies for this endangered species and similar Mediterranean ecosystems, representing a significant step toward sustainable forest management. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243812.html Introduction: Forests cover about 30% of the Earth’s land surface, but in Iraq they are limited, mainly confined to the northern region, totaling around 1.26 million hectares, or 2.9% of the country’s land area. Forests in this region include coniferous and broad-leaved types. Coniferous forests are dominated by pines, which make up approximately 80% of the stand. Calabrian pine (Pinus brutia), native to the Duhok governorate in northern Iraq, covers an area of approximately 50,000 ha in Zawita, Atrush, and Belkaf. This study deals with the regression of crown width on diameter at breast height to be used in the development of a competition index. Crown width is important for forest dynamics, biodiversity, carbon sequestration, and overall ecosystem health.Materials and Methods: Field data were collected from three distinct locations within Duhok Province, Kurdistan, Iraq. In total, 480 trees were sampled from both open-grown and stand-grown trees. A total of 160 trees were selected from each location (80 open-grown trees, which were free from all competition, and 80 stand-grown trees, where there was inter-tree competition regarding resource access). Of these, 50 trees were used for calibration, while 30 trees were used for validation, resulting in a balanced and robust dataset for analysis. Using Statgraphics Centurion 19 software, separate regressions of Crown Width (CW) against Diameter at Breast Height (DBH) were developed for both tree types. Six groups of allometric regression equations were evaluated using criteria that included the coefficient of determination (R²), bias, mean absolute error (MAE), Ohtomo’s unbiased test, and additional proposed metrics.Results: Crown width was regressed on diameter at breast height using different types of functions; among them, linear, nonlinear, and logarithmic models with different forms of dependent variables were used. Upon statistical analysis of the developed models, the linear model of the form, Cw = b₁ + b₂ DBH, was selected as the most appropriate one that fit the study data in both tree types across all locations. As a result, there was no major difference between the regression slopes for open-grown trees and those for trees growing within a stand. In addition, this study presented a new method for calculating the competition index.Conclusion: From the analysis of the samples collected, certain key conclusions can be drawn. First, in all the study sites, the relationships between crown width and diameter at breast height (DBH) did not show any statistically significant differences between open-grown and stand-grown trees. This indicates a relatively low stand density, resulting in minimal competition for resources among stand-grown trees. Second, given the improvement of overall forest structure and productivity, it is advisable that replanting strategies should fill the existing canopy gaps in all sites, since this will make better use of available resources, promote the long-term health of forests, and maintain biodiversity. Lastly, the present study confirmed a strong linear relationship between crown width and DBH for Calabrian pine in Iraq. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_218806.html مقدمه: برآورد موجودی حجمی صنوبرکاری‌ها نقش مهمی در شناخت وضعیت موجود و مدیریت پایدار این منابع به‌منظور برنامه‌ریزی تولید و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی برای توسعۀ زراعت چوب دارد. ضریب شکل تنه یکی از مهم‌ترین مشخصه‌های تعیین حجم دقیق درختان است. هدف از این پژوهش تعیین ضریب شکل واقعی تنه برای گونه کبوده (.Populus alba L) در استان چهارمحال و بختیاری و مقایسه آن با ضریب شکل‌های طبیعی و مصنوعی است. مواد و روش‌ها: برای اجرای این تحقیق، ابتدا با عملیات میدانی، توده‌های عمده صنوبرکاری‌ در سطح استان چهارمحال و بختیاری شناسایی شدند. سپس در 10 توده مختلف صنوبرکاری با گونه کبوده در مجموع 67 اصله درخت به روش نمونه‌‌برداری طبقه‌ای– تصادفی (Stratified random sampling) براساس طبقات قطری درختان انتخاب شدند. پس از انتخاب درختان نمونه، قطر برابرسینه و ارتفاع کل آنها اندازه‌گیری و از محل بُن تنه هر درخت نمونه، محل قطعات دومتری و قطر در 0.1 ارتفاع درخت با استفاده از دستگاه لیزری لایکا مدل D810 مشخص و سپس قطر آن ارتفاع با استفاده از همین دستگاه به صورت سرپا اندازه‌گیری شد. در مرحله بعد حجم کل واقعی تنه هر درخت از مجموع حجم بینه‌های 2 متری با استفاده از رابطه اسمالیان به‌دست آمد تا در محاسبه انواع ضریب شکل تنه استفاده شود. به منظور بررسی وجود تفاوت معنی‌دار بین ضریب شکل واقعی تنه با دو ضریب شکل دیگر (طبیعی و مصنوعی) از آزمون t جفتی استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که ضریب شکل‌های واقعی، طبیعی و مصنوعی تنه صنوبر کبوده در این استان به‌ترتیب 0.44، 0.47 و 0.39 بود. همچنین نتایج آزمون t جفتی نشان داد که تفاوت معنی‌داری در سطح اطمینان 99 درصد بین ضریب شکل‌های مصنوعی و طبیعی با واقعی وجود داشت. همچنین براساس ضریب قدکشیدگی محاسبه شده، صنوبرکاری‌های مورد مطالعه در تمامی طبقات قطری حالت ناپایدار داشتند.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که ضریب شکل‌های طبیعی و مصنوعی نمی‌توانند جایگزین ضریب شکل واقعی برای گونه کبوده در این استان باشند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند اطلاعات مبنایی باارزشی برای استفاده در تعیین حجم دقیق سرپا و قابل فروش هر پایه صنوبر، برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در زمینۀ توسعه زراعت چوب و توسعه صنایع مرتبط در استان چهارمحال و بختیاری باشد. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_224723.html مقدمه و هدف: با توجه به تغییرات اقلیمی و افزایش خشکی، جنگل‌ هیرکانی با تهدیدات جدی روبرو است که رشد و پویایی گونه‌های بومی این بوم‌سازگان منحصر به‌فرد را با چالش مواجه می‌سازد. گونه توسکا ییلاقی (Alnus subcordata C.A.Mey.)، یکی از گونه‌های کلیدی در جنگل‌کاری و احیای اراضی مخروبه، به‏دلیل ویژگی‌های زیست‌محیطی و نیاز شدید به منابع آبی، به‏طور ویژه‌ای تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد. از آنجا که این گونۀ پیشاهنگ رطوبت پسند، نقش مهمی در تثبیت نیتروژن و حفظ پایداری جنگل‌های هیرکانی ایفا می‌کند، مطالعه تأثیر تنش خشکی بر حضور و پراکنش آن، نیز از نظر حفاظت تنوع‏زیستی و مدیریت جنگل‌کاری، ضرورت دارد. بر اساس منابع موجود، تاکنون پژوهشی در ارتباط با اثر تنش خشکی روی پراکنش گونه توسکا انجام نشده است. بنابراین، هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی اثر تنش خشکی بر پراکنش گونه توسکا در کل سطح جنگل‌ هیرکانی بود.مواد و روش‌ها: این پژوهش در کل سطح تحت پوشش جنگل‌های هیرکانی انجام شد. برای این منظور از پایگاه داده‌های آماربرداری جنگل‌های شمال کشور که شامل اطلاعات ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهت، قطر و نوع گونه و ارتفاع درختان موجود برای 2700 قطعه نمونه استفاده شد. داده‌های هواشناسی شامل مقدار بارش و دما از پروژه POWER مربوط به سازمان ملی هوانوردی و فضایی ایالات متحده آمریکا (NASA Power) تهیه شد. به‌منظور محاسبه ضریب خشکی از بسته نرم‌افزاری medfate در نرم‌افزار R استفاده شد. در این پژوهش، علاوه بر اطلاعات داده‌های آماربرداری، سایر متغیرهای محیطی شامل میانگین بارندگی سالانه، میانگین دمای سالانه، فاصله از دره، شاخص موقعیت توپوگرافی، انحنای توپوگرافی، شاخص رطوبت توپوگرافی و تنش خشکی برای هر قطعه‌نمونه تهیه شده و برای مدل‏سازی رویشگاه مناسب توسکا استفاده شد. پراکنش توسکا در جنگل هیرکانی با استفاده از سه مدل جنگل تصادفی، ماشین بردار پشتیبان و مدل خطی تعمیم‏یافته پیش‌بینی شد. الگوریتم‌های مدل‌سازی و اهمیت نسبی متغیرها در بسته caret در نرم‌افزار R پیاده‌سازی و محاسبه شدند. برای ارزیابی عملکرد مدل‌ها از روش اعتبارسنجی متقابل استفاده شد. سپس از آماره سطح زیر منحنی برای ارزیابی عملکرد هر مدل استفاده شد.یافته‌ها: مقدار سطح زیر منحنی برای مدل جنگل تصادفی (73/0) بیشتر از مدل‌های ماشین بردار پشتیبان (67/0) و مدل خطی تعمیم یافته (65/0) بود. ارتفاع از سطح دریا و تنش خشکی به‏ترتیب مهمترین عوامل برای پیش‌بینی حضور گونه توسکا با استفاده از مدل‌ جنگل تصادفی بودند. همچنین، بر اساس نتایج مدل‌های ماشین بردار پشتیبان و مدل خطی تعمیم‏یافته، متغیر بارش مهمترین عامل در پیش‌بینی حضور گونه توسکا شناسایی شد. نتایج بررسی واکنش گونه توسکا نسبت به متغیر ارتفاع از سطح دریا و شاخص تابش خورشیدی با استفاده از مدل جنگل تصادفی نشان داد که با افزایش هر دو متغیر احتمال حضور توسکا افزایش می‌یابد، در حالی‌که با افزایش مقدار تنش خشکی، احتمال حضور گونه توسکا کاهش می‌یابد. نقشه‌های پهنه‌بندی احتمال حضور توسکا نشان داد که این گونه حضور بیشتری در مناطق غربی و مرکزی جنگل هیرکانی دارد، درحالی‌که در بخش‌های شرقی جنگل هیرکانی احتمال حضور بسیار کمتر بود.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که تنش خشکی یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده پراکنش گونه توسکا در جنگل‌های هیرکانی است؛ چرا که این گونه از جمله گونه‏های رطوبت‌پسند جنگل هیرکانی است. کاهش بارندگی و افزایش دما به‌دلیل تغییر اقلیم، تنش خشکی را در منطقه افزایش خواهد داد و به‏طور مستقیم باعث محدود شدن رشد و تکثیر توسکا می‌شود. به‏طور کلی، پیشنهاد می‌شود که از جنگل‏کاری با گونه توسکا در مناطقی که به‌واسطه تنش خشکی آسیب‌پذیر هستند، خودداری شود و به‏جای آن گونه‌های مقاوم‌تر به شرایط کم‌آبی مورد استفاده قرار گیرند تا ساختار و عملکردبوم‏سامانه‏های جنگل بهتر حفظ شود. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_227249.html امروزه توصیف کمی ساختار جنگل به عنوان یکی از مناسب‌ترین ابزار در مدیریت نوین جنگل درنظر گرفته می شود. بنابراین برای مدیریت صحیح اکوسیستم های جنگلی، داشتن اطلاعات کافی در رابطه با ساختار گونه‌های درختی ضروری است. این پژوهش در چارچوب طرح جامع سنجش و پایش جنگل‌های زاگرس که با روش پایش مکان‌محور (Place-base monitoring) طراحی شده است، به ارزیابی ساختار دو توده سرآب‌تاوه (Sarabtaveh) در دامنه شمالی و پریکدان (Parikadan) در دامنه جنوبی در جنگل‌های شهرستان بویراحمد از استان کهگیلویه و بویراحمد می‌پردازد. در هریک از رویشگاه‌ها، قطعه‌نمونه یک‌هکتاری مربعی‌شکل به‌صورت تصادفی پیاده و متغیرهای کمی پایه‌های درختی اندازه‌گیری شد. براساس نتایج، در هر دو رویشگاه فرم غالب درختان توده، جست‌گروه یا شاخه‌زاد بودند. الگوی پراکنش مکانی برای گونه غالب در هر دو منطقه یعنی بلوط ایرانی، کپه ای به‌دست آمد. مقدار شاخص آمیختگی در توده پریکدان (0/23) و در توده سرآب‌تاوه (0/14) محاسبه شد که بیانگر تنوع گونه‌ای بیشتر در توده پریکدان نسبت به رویشگاه سرآب‌تاوه می باشد. البته شاخص آمیختگی هر دو رویشگاه کم بوده و با توجه به اینکه گونه بلوط تشکیل دهنده اصلی مناطق مورد بررسی می‌باشد، این مسئله قابل توجیه است. مقدار شاخص کلارک-ایوانز برای رویشگاه های پریکدان و سرآب‌تاوه به‌ترتیب 0/61، 1/13 به‌دست آمد. شاخص تمایز قطری برای رویشگاه های پریکدان و سرآب‌تاوه نیز به‌ترتیب 0/33، 0/32 بدست آمد. که نشان دهنده‌ی عدم اختلاف بین درختان از نظر متوسط قطر برابر سینه و همچنین همگن بودن درختان از نظر قطری می باشد. اندازه گیری و محاسبه شاخص زاویه یکنواخت، شاخص های چیرگی قطر، سطح تاج پوشش، شاخص فاصله همسایگی، شاخص تنوع ساختاری و غیره از دیگر نتایج تحقیق پیش رو می باشد. نتایج حاصل از این شاخص‌ها مبنایی برای مقایسه با سایر جنگل‌های مشابه و تعیین میزان انحرافات ناشی از فرآیندهای طبیعی و دخالت‌های انسانی خواهد بود. این مقایسه به تدوین یک الگوی مدیریت و شیوه جنگل‌شناسی مناسب در جنگل‌های منطقه کمک می‌کند. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_231426.html Since time immemorial plants have been used as a source of food & medicine. At present, the traditional knowledge on medicinal plants and its practices are at the risk of extinction. Therefore, this study aimed to list out medicinal plants used by indigenous people to treat human diseases, explore the ethnobotanical knowledge and its parts used & assess its knowledge level with respect to demographic characteristics. Questionnaire survey (n=68), key informant interviews (KII=8), focus group discussion (FGD=4) & Field visits were adopted for the primary data collection. Cluster sampling technique was applied & entire respondent were interviewed using semi-structured set of questionnaires. Chi square test for independence was used to find out significant differences. Altogether 99 medicinal plant species belonging to 60 families & 88 genera were documented for the treatment of various ailments. Highest number of plant species belonged to family Poaceae with 5 number of plants respectively followed by families Asteraceae and Zingiberaceae with 4 plant species each. From this research, it was found that herb (56%) as most dominant form followed by trees (16%), climber (12%), shrub (9%), grass (6%), stoloniferous (1%), fruit (17%) as most utilized part of the medicinal plants followed by root, leaf, whole part. Corm is the least used plant part by 1%. Allium sativum was found to be a species with high use value (UV=1.3) followed by Rubus ellipticus whose UV was found to be 1.23. Our findings reveal significant differences (p < 0.001) in the number of plants described across gender and age groups, while no significant variation (p > 0.05) was observed among different ethnic groups. These results highlight the critical need for programs focused on documenting and cultivating medicinal plants. Actively involving local communities as both participants and educators is essential to the effective conservation and sustainable use of these resources, ensuring the preservation and transmission of invaluable indigenous knowledge to future generations. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_240658.html مقدمه: به حرکت درآوردن چرخ‌های توسعه پایدار در عرصه‌های محیط‌زیستی از جمله جنگل‌های مانگرو نیازمند مدیریت اجتماع‌محور است. هدف از این پژوهش، بررسی پیشران‌های مؤثر بر مشارکت جوامع محلی در طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو می‌باشد.مواد و روش: محدوده این تحقیق، سه روستای سهیلی، طبل و هفت‌رنگو در جزیره قشم است. جامعه آماری شامل مشاغل صیادی، گردشگری و کار در اسکله بودن که 211 نفر از آن‌ها به‌صورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. پرسشنامه، ابزار سنجش تحقیق حاضر بود. پرسش‌ها به‌صورت طیف پنج گزینه‌ای لیکرت از خیلی‌کم (1) تا خیلی‌زیاد (5) بودند. روایی پرسش‌نامه با استفاده از اساتید دانشگاه و کارشناس فنی اداره کل منابع‌طبیعی هرمزگان تأیید شد. مقدار آلفای کرونباخ به‌منظور برآورد پایایی پرسشنامه برای "تمایل به مشارکت"، "عوامل اقتصادی"، "اجتماعی"، "زیست‌محیطی"، "دانش زیست‌محیطی" و "ارزش زیست‌محیطی درک‌شده" به ترتیب 92/0، 90/0، 86/0، 92/0، 85/0 و 89/0 محاسبه گردید. به‌منظور تحلیل داده‌های پژوهش از نرم‌افزار SPSS نسخه 25 استفاده شد. در بخش آمار توصیفی از میانگین و انحراف معیار استفاده گردید. برای بررسی عوامل تعیین‌کننده تمایل به مشارکت در طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو از رگرسیون گام به گام بهره گرفته شد. سپس برای بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته از مدل علّی تحلیل‌مسیر استفاده شد.نتایج: شرکت‌کنندگان میانگین امتیاز تمایل به مشارکت مرتبط با طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو را 18/3 (انحراف معیار= 067/1) گزارش کردند. همچنین، نتایج نشان داد که عامل اقتصادی، قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده تمایل به مشارکت جامعه در طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو بود (000/0p= و 444/0β = ). ارزش زیست‌محیطی درک‌شده، دومین عامل برای پیش‌بینی تمایل به مشارکت (000/0p= و 388/0β = ) و عوامل اجتماعی سومین عامل پیش‌بینی‌کننده برای متغیر وابسته بود (000/0p= و 381/0β = ) . بر طبق مدل علّی تحقیق، بیشترین اثر مستقیم بر تمایل به مشارکت مربوط به شاخص "اقتصادی" و بیشترین اثر غیرمستقیم و بیشترین اثرکل مربوط به شاخص "ارزش زیست‌محیطی درک‌شده" بود.بحث: در بین متغیرهای مورد بررسی، شاخص اقتصادی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مشارکت و بیشترین اثر مستقیم را هم بر تمایل به مشارکت افراد در طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو داشت. به دلیل انتظارات جوامع محلی از تأثیرگذاری اقتصادی این طرح‌ها بر معیشت آن‌ها و به‌منظور کارآمدی طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو باید بُعد اقتصادی طرح بیشتر مورد توجه برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیرنده‌ها قرار بگیرد. بنابراین، با برنامه‌ریزی منسجم و نظارت مستمر بر اجرای طرح جنگلداری اجتماعی مانگرو می‌توان بستر را برای بهبود وضعیت اقتصادی و درنتیجه آن تمایل به مشارکت بیشتر جوامع محلی فرآهم کرد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش، جنگلداری اجتماعی مانگرو با تأکید بر اجتماعی بودن آن زمانی مفهوم واقعی خود را یدک می‌کشد که افراد محلی بطور فعالانه و در راستای توسعه پایدار گام بردارند. دستیابی به توسعه پایدار با حرکت در کانال اقتصادی و اقتصادمحور کردن طرح‌ها امکان‌پذیر است. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_241784.html مقدمه: برای حفظ و احیای رویشگاه‌های طبیعی قبل از هر کاری باید اطلاعات کافی از اثر گونه‌های گیاهی تشکیل‌دهنده بر عوامل محیطی و نیازهای رویشگاهی آنها در اختیار داشت. شناسایی عناصر تشکیل‌دهنده جنگل، اصولی‌ترین راه مدیریت بهینه آنها است، زیرا مواد غذایی و فعالیت‌های ریزجانداران خاک به‌ویژه در بوم‌سازگان‌های خشک و نیمه‌خشک در زیر تاج پوشش‌ها تجمع یافتند. این اثرات با اندازه و وسعت تاج ارتباط دارند و موجب تغییر در ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک می‌شوند. تاکنون در مورد ویژگی‌های مختلف خاک در زیر و بیرون تاج گونه‌های بومی و ارزشمند کنار (.Ziziphus spina-christi (L.) Desf) و رملیک (Ziziphus nummularia (Burm.f.) Wight & Arn.) و نیز تعیین شاخص کیفیت خاک آنها در این رویشگاه‌ها، پژوهشی صورت نگرفته است. بنابراین هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی اثر تاج‌پوشش آنها بر ویژگی‌های مختلف خاک است تا با شناخت و آگاهی بیشتر تأثیرشان بر خاک و علل ایجاد تغییرات در رویشگاهشان، یک دیدگاه کلی در اختیار مدیران عرصه‌های منابع طبیعی قرار گیرد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش از خاک سطحی زیر تاج (در فاصله میان تنه تا لبه انتهایی تاج) و بیرون‌ تاج (شاهد) (در محلی که گیاه وجود نداشته باشد) توده‌های طبیعی کنار در لاور دشتی و رملیک در پشت‌پر دشتستان در استان بوشهر در جهت شرق درختان، 15 نمونه خاک از عمق صفر تا 15 سانتی‌متری به‌طور تصادفی برداشت شد. برای به‌دست آوردن یک نمونه خاک ترکیبی از زیر و بیرون تاج درختان کنار و رملیک، نمونه‌های خاک برداشت‌شده از زیر و بیرون تاج هر سه درخت (به‌طور تصادفی) به‌خوبی با یکدیگر مخلوط و به یک نمونه ترکیبی تبدیل شد تا در نهایت پنج نمونه ترکیبی خاک از زیر تاج و پنج نمونه ترکیبی خاک از بیرون تاج درختان کنار و رملیک به‌دست آمد. با استفاده از روش‌های استاندارد، ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک در نمونه‌های جمع‌آوری‌شده اندازه‌گیری شدند. سپس با آزمون شاپیرو- ویلک نرمال‌بودن برخی متغیرها تأیید و مقایسه موقعیت‌های زیر و بیرون تاج داده‌های نرمال دو گونه کنار و رملیک با آزمون تی-مستقل و داده‌های غیرنرمال با آزمون ناپارامتری من‌ویتنی‌یو انجام شد. شاخص کیفیت خاک بر اساس سه گام تعیین حداقل داده‌ها،‌ امتیاز دادن به هر یک از داده‌های مورد استفاده و ادغام و میانگین امتیازها به‌دست آمد و مانند روش بالا تجزیه و تحلیل شد.یافته‌ها: در زیر تاج کنار، مقادیر منگنز و روی کل به‌ترتیب با 3/9±8/202 و 46/1±2/49 (میلی‌گرم در کیلوگرم)، تنفس پایه میکروبی 09/0±08/2 (میلی‌گرم دی‌اکسید کربن در هر گرم خاک خشک در 24 ساعت) و برانگیخته میکروبی 35/6±02/59 (میلی‌گرم دی‌اکسید کربن در 100 گرم خاک خشک در ساعت) و در زیر تاج درختان رملیک رطوبت اشباع 71/0±2/41 (درصد)، کربن آلی 12/0±26/2 (درصد)، نیتروژن کل 012/0±22/0 (درصد) و کربن زی‌توده میکروبی 36/0±98/2 (میلی‌گرم کربن زی‌توده در 100 گرم خاک خشک) و در بیرون تاج رملیک مقدار سدیم کل 54/59±4670 (میلی‌گرم در کیلوگرم) به‌طور معنی‌داری بیشتر بودند. در زیر تاج هر دو گونه به‌ترتیب اسیدیته با 04/0±38/7 و 06/0±64/7، فسفر کل 24/21±6/959 و 3/8±783 (میلی‌گرم در کیلوگرم)، پتانسیل نیتریفیکاسیون 64/17±87/376 و 93/59±23/633 (میکروگرم نیتروژن نیتریتی آزاد شده در هر گرم خاک خشک در 5 ساعت) و شاخص کیفیت خاک 04/0±74/8 و 15/0±8/8 به‌طور معنی‌داری بیشتر بودند.نتیجه‌گیری: تبادل عناصر غذایی، فعالیت‌های زیستی و شاخص کیفیت خاک، در زیر تاج درختان کنار و رملیک بیشتر بود. بنابراین نوع گونه و تاج‌پوشش درختان می‌تواند آثار متفاوتی بر ویژگی‌های مختلف خاک داشته باشد و به‌منظور بهبود آنها ضروری است، پوشش گیاهی منطقه حفظ و در صورت نیاز با گونه‌های بومی احیا شود. همچنین با پایش مداوم خاک در بازه‌های زمانی مختلف، در آینده پیش‌بینی می‌شود که امکان ارزیابی دقیق‌تری از تغییرات ایجاد شده در خاک رویشگاه-های آنها به‌وجود آید و اطلاعات ارزشمندی جمع‌آوری شود. https://www.ijf-isaforestry.ir/article_243931.html مقدمه: جنگل‌های غرب ایران ازجمله اکوسیستم‌های طبیعی هستند که براثر دخالت عوامل غیر طبیعی و انسانی، تجدیدحیات آنها دچار اختلال شده‌است چرای دام یکی از مهم‌ترین عوامل تخریب پوشش گیاهی و تغییر در ویژگی‌های ریخت‌شناسی گیاهان به‌شمار می‌رود. این تنش زیستی می‌تواند از طریق آسیب به اندام‌های فتوسنتزی، کاهش رشد و تغییر ساختار برگ، توان رقابتی گیاه را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش با هدف بررسی اثر چرای دام بر صفات آناتومیکی روزنه و کرک برگ گونه درختچه‌ای بادام کوهی (Prunus argentea (Lam.) Rehder)انجام شد. با توجه به کمبود اطلاعات و بررسی‌های آزمایشگاهی درباره ویژگی‌های ریزساختاری برگ گونه مورد نظر به شرایط محیطی، نتایج مطالعه حاضر نشان خواهد داد که چرای دام با تغییر در ساختار میکروسکوپی برگ، الگوهای متفاوتی از پاسخ‌های تطبیقی را ایجاد می‌کند که می‌تواند بازتابی از راهبردهای متفاوت این گونه‌ در مواجهه با تنش باشد.. همچنین، میتوان پی برد که کدام ویژگی برگ تغییرپذیری بیشتری در اثر تاثیر تنش چرا خواهد داشت. نتایج حاصله می‌تواند به مدیریت بهتر جنگل‌ها و حفظ درختانی که ارزش غذایی بالایی نیز دارند کمک نماید.مواد و روشها: در هر یک از دو منطقه مورد مطالعه در اطراف شهر ایلام (دره ارغوان و چغاسبز) از گونه درختی بادام کوهی که در معرض چرای مداوم دام در طی سال قرار داشتند، سه پایه به‌صورت تصادفی (در مجموع شش پایه) انتخاب شدند. نمونه‌برداری از شاخه‌های پایینی (در معرض چرای دام) و شاخه‌های بالایی (خارج از دسترس دام) همان پایه‌ها انجام گرفت. نمونه‌برداری از برگها در هر پایه در جهت شیب غالب منطقه بود. به‌طور کلی، از هر گونه و در هر منطقه، شش نمونه (سه پایه × دو سطح ارتفاعی شاخه) جمع‌آوری شد. از هر پایه درخت ۱۰ برگ از شاخه‌های پایینی (در معرض چرای دام) و ۱۰ برگ از شاخه‌های بالایی (خارج از دسترس دام) به صورت تصادفی جمع‌آوری شدند. جهت مشاهده بهتر روزنه‌ها و کرکها، رنگدانه‌های فتوسنتزی از سطح زیرین برگها حذف شدند و در نهایت بعد از رنگ‌آمیزی و تهیه مقاطع میکروسکوپی، با استفاده از دوربین مجهز به نرم افزار، 11 ویژگی‌ آناتومیکی مربوط به روزنه، کرک و تراکم رگبرگ اندازه‌گیری شدند. این اندازه‌گیری‌ها جهت صحت سنجی و برای اطمینان از دقت با تکرار بالا انجام شد.نتایج : نتایج نشان داد که چرای دام تغییرات معنی‌داری در اغلب ویژگی‌ها برگ ایجاد کرد، به‌طوری که میانگین طول و عرض روزنه، طول منفذ روزنه، تراکم روزنه، شاخص منفذ روزنه در شرایط چراشده به‌طور معنی‌داری کاسته شده، در حالی که ابعاد کرک (طول، عرض و تراکم) در شرایط چرا شده افزایش قابل‌توجهی نشان داد. تحلیل مؤلفه‌های اصلی نشان داد که صفاتی نظیر تراکم روزنه و شاخص منفذ روزنه بیشترین نقش را در تفکیک نمونه‌های چرا نشده داشتند، درحالی‌که تراکم رگبرگ و عرض کرک در شرایط چراشده نقش بیشتری داشتند. همچنین، پلاستیسیته قوی‌تری در ویژگی‌های کرک برگ گونه بادام کوهی مشاهد شد.نتیجه‌گیری: به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که چرای دام بر تمام ویژگی‌های آناتومیکی روزنه و کرک برگ تاثیر معنی‌دار داشته که سبب تغییر در اندازه و تعداد ویژگی‌های مورد مطالعه ‌شد. پلاستیسیته بالای صفات مورد مطالعه به وبژه کرکها نمایانگر سازگاری زیاد گیاه در مقابل تنش وارد شده و تعییر در شرایط محیطی است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که تغییر در ویژگی‌های آناتومیکی برگ بر کارایی و عملکرد گیاه تاثیر گذاشته و از میزان تولید آن خواهد کاست.