روش‌های رگرسیونی برآورد ظرفیت نگهداری آب تاج‏ پوشش و ضریب تاج‏ بارش مستقیم در تودة دست‌کاشت کاج تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

مطالعة حاضر با هدف برآورد ظرفیت نگهداری آب تاج‏ پوشش (S)، نرخ تبخیر به شدت بارندگی () و ضریب تاج ‏بارش مستقیم (p) با استفاده از روش‌های رگرسیونی (Minimum، Gash و Morton، Mean) در تودة 44 سالة کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) واقع در پارک جنگلی چیتگر با اقلیم نیمه‌ خشک انجام گرفت. مقدار بارندگی (GR) در هر رخداد به ‌وسیلة 10 باران‌سنج دستی در نزدیک‌ترین محیط باز و تاج‏بارش (TF) به‌وسیلة 50 باران‌سنج که به‌ طور تصادفی در زیر تاج ‏پوشش توده نصب شده بودند، در دورة یکساله ( از تاریخ 01/06/1391 تا 01/06/1392) اندازه‌گیری شد. باران‌ربایی (I) از تفاوت TF و GR در هر بارش به‌دست آمد. در مجموع 50 رخداد GR با عمق تجمعی 5/262 میلی‌متر اندازه‌ گیری و مقادیر TF تجمعی و درصد تاج‏بارش در هر رخداد (TF:GR) به‏ترتیب 5/69 درصد و 2/53 درصد برآورد شد. بهترین رابطة برازش‌داده‌شده بین درصد تاج‏بارش در هر رخداد (TF:GR) و GR در کل دورة پژوهش به‏صورت مثبت و لگاریتمی با ضریب تبیین (2R) 630/0 به‌دست آمد] 494/35 +  ln (GR)598/16 [TF:GR =. همچنین این روابط برای دوره‌های خشک (اردیبهشت تا دهم آبان و مرطوب به‏صورت مثبت و خطی به ترتیب با ضرایب 2R 988/0 و 966/0 محاسبه شد. مقدار ضریب p، 19/0 و مقدار متوسط Sبا کمک سه روش مذکور، 23/1 میلی‌متر و ضریب  نیز 10/0 محاسبه شد. از آنجا که اندازه‌گیری اجزای GR، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک زمان‌بر و هزینه‌بر است و اندازه‌گیری‌ها به‏ صورت دستی با حضور در عرصه انجام می‌گیرد، روش‌های رگرسیونی برآورد I و اجزای آن مانند S و ضرایب p و  می‌توانند کاربرد زیادی داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation of the canopy storage capacity and free throughfall coefficient by a Pinus eldarica afforestation using the regression-based methods

چکیده [English]

The study aims to estimate the canopy storage capacity (S) and the ratio of mean evaporation rate from the wet canopy to the mean rainfall intensity (), and the free throughfall coefficient (p) of Pinus eldarica (44 years-old-age) afforestation using three regression-based methods (Minimum, Gash and Morton and Mean methods) in the Chitgar Forest Park, near Tehran, with a semiarid climate zone. To measure gross rainfall (GR), 10 rain gauges were fixed in an open space nearby to the stand and throuhgfall (TF) was measured during a year using the 50 rain gauges randomly placed underneath the canopy cover. Rainfall interception (I) was computed as the difference between GR and TF. Fifty rain storms were recorded with a cumulative depth of 262.5 mm. The TF and (TF:GR)% were recorded 69.5% and 53.2% of the rainfall event on the cumulative-based, and event-based (each GR), respectively. Positive logarithmic correlations were observed between (TF: GR)% and GR during the study period (TF:GR = 16.598 ln GR + 35.494; R2 = 0.630). For dry (from May to November) and wet periods these values corresponded to 0.988 and 0966 by positive linear correlations. The mean value of S,, and p were estimated 1.23 mm, 0.10, and 0.19, respectively. Since measurements of the amount of GR and I are expensive and time-consuming in semiarid and arid regions, and attended measurements in the field are currently carried out, thereto, regression models for estimating I and its components, e.g., S, p, and  coefficients can successfully been applied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Needle-leaved
  • Rainfall interception
  • Semiarid climate zone
  • Throughfall