برآورد تابع تقاضای خطی تقریباً ایده‌آل چوب سوخت در مناطق روستایی جنگل‌های شمال ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

کمبود اطلاعات در مورد شیوۀ مصرف انرژی از زی‌تودۀ (زیست‌ توده) گیاهان و متغیرهای تاثیرگذار در مصرف آن سبب عدم قطعیت در مدل‌های سیاستگذاری برای انرژی و حفاظت از محیط ‌زیست است. در حدود نیمی از جمعیت جهان که اغلب در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند، برای تأمین نیاز انرژی خود به منابع انرژی جامد همانند زی‌تودۀ گیاهی و زغال وابسته‌ اند. با توجه به اینکه کشور ما دارای ذخایر غنی سوخت‌های فسیلی است، انتظار می‌رود استفاده از سایر منابع انرژی همانند هیزم رایج نباشد، اما به‌ دلیل نقص در سیستم توزیع سوخت‌های فسیلی، فقر روستایی و زندگی وابسته به منابع طبیعی تجدید‌شونده، استفاده از چوب جنگل‌ها به‌ عنوان منبع انرژی کمابیش رایج است. تقاضای جامعه برای چوب به‌ عنوان منبع انرژی از تصمیمات روزمرۀ خانوارها سرچشمه می‌گیرد که خود متأثر از بودجۀ خانوار، هزینۀ زمان، دسترسی نسبی به چوب و سایر حامل‌های انرژی، قیمت هر کدام از منابع انرژی، و سایر عوامل اجتماعی و فرهنگی است. هدف کلی این مقاله، تخمین تابع تقاضای چوب جنگلی به‌‌ عنوان سوخت در مناطق روستایی استان‌های شمالی کشور (گیلان، مازندران و گلستان) است. در این نوشتار از الگوی سیستم تقاضای تقریباً ایده‌آل خطی پویا و داده‌های فصلی بودجۀ خانوار سال‌های 1389-1370 استفاده شده است. هزینۀ چوب هیزمی، نفت سفید، گازوییل و گاز طبیعی از سایر کالاهای بخش مسکن، سوخت و روشنایی در هزینۀ خانوار جدا شده و جداگانه در مدل لحاظ شد. نتایج نشان داد که کشش قیمتی تقاضا در تمامی گروه‌های کالایی منفی است. کالاهای نفت سفید و گازوئیل جانشین چوب و گاز مکمل آن است. همچنین در این مناطق، حساسیت زیادی به تغییرات شاخص قیمت خوراک، مسکن و گازوئیل وجود دارد، به گونه‌ای که کشش قیمتی این سه گروه به‌ ترتیب 22/1-، 03/1- و 36/1- است. براساس نتایج به‌ دست آمده کشش قیمتی خودی هیزم برابر با 29/0- و کشش درآمدی این کالا نیز برابر 34/1 است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Elasticity estimation of fuelwood demand in rural areas of the Caspian forest, northern Iran, based on Almost Ideal Demand System

چکیده [English]

Relatively little information concerning energy derived from biomass and potential influenced variables causes uncertainty in models for energy policy and environmental conservation. About half of the world's populations, who often live in developing countries, are depending on solid sources of energy such as biomass and coal. Given Iran’s rich reserves of fossil fuels, it is not expected using solid fuels such as firewood. However, due to the deficiency in distribution system, rural poverty and subsistence economy, wood burning is common more or less. The demand for wood as a source of household energy comes from everyday decisions which Influenced by the household budget, relative time spending, prices of other energy sources, as well as social and cultural factors. The aim of this paper is to estimate the demand of hardwood as fuel in rural area of Caspian forest, northern Iran. Almost Ideal Demand System (AIDS) model and data from household budget survey (1991-2010) has been used to estimate the demand of firewood. Prices of fuelwood, kerosene, gasoline, and natural gas have been derived and separately considered in the model. The results showd that price elasticity of demand is negative in all commodities. Kerosene and gasoline are substitute and gas is complementary goods for fuelwood. Also price index of food, house, and gasoline were elastic, their price elasticity were -1.22, -1.03, and -1.36, respectively. According to the results, firewood own price elasticity was -0.29 and Income elasticity was 1.34. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Almost Ideal Demand System
  • Aston index
  • Firewood
  • Hyrcanian forests
  • Income Elasticity
  • Price Elasticity