تحلیل عاملی استرس شغلی محافظان جنگل: مطالعۀ موردی استان گلستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، گرگان، ایران

3 رئیس اداره ترویج و مشارکت‌های مردمی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، گرگان، ایران

چکیده

بخشی از مأموریت حفاظت از جنگل‌ها توسط یگان ویژه‌ای در ادارات منابع طبیعی اجرا می‌شود که همزمان زیر نظر نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کنند. تحقیق حاضر با روش توصیفی- پیمایشی انجام گرفت. جمعیت تحت مطالعه شامل 220 نفر از مأموران یگان حفاظت استان گلستان بودند که از آن میان، 132 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده بررسی شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه بود که روایی آن با روش روایی صوری و مراجعه به استادان دانشگاه و کارشناسان ادارۀ کل منابع طبیعی و کارکنان یگان حفاظت استان گلستان تأیید شد. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با نرم‌افزار SPSS16 و روش تحلیل عاملی تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که استرس شغلی مأموران حفاظت از جنگل‌ها بیش از متوسط است. برمبنای نتایج تحلیل عاملی، استرس شغلی این مأموران از 11 عامل نشأت می‌گیرد که از بین آنها، «چالش‌های سازمانی»، «مخاطرات کاری» و «قوانین و روابط» به‌ترتیب با تبیین واریانس 96/15، 38/6 و 17/6، مهم‌ترین نقش را در شدت استرس شغلی آنان دارند. با توجه میزان به‌نسبت زیاد استرس شغلی مأموران حفاظت از جنگل‌ها، باید برای کاهش آن اقدامات جدی انجام گیرد. رعایت تناسب ویژگی‌های فردی با مشاغل مرتبط با حفاظت از جنگل‌ها، ارتقای دانش مأموران حفاظتی دربارۀ قوانین و روش‌های حل تضاد با جوامع محلی، پرداخت حقوق کافی و به‌موقع، فراهم آوردن تجهیزات مورد نیاز نیروهای حفاظتی، کاستن از وسعت منطقۀ تحت حفاظت و آموزش راهکارهای فردی مقابله با استرس از پیشنهاد‌های تحقیق حاضر برای کاهش استرس شغلی مأموران حفاظت از جنگل‌هاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factor Analysis of Forest Guards' Job Stress: Case Study of Golestan Province

نویسندگان [English]

  • Ahmad Abedi Sarvestani 1
  • Mohammad Reza Shahraki 2
  • Yazmorad Kouse-Gharavi 3
1 Associate Prof., Dept. of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agricultural Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, I. R. Iran
2 MSc Student, Dept. of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agricultural Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, I. R. Iran
3 Head of Extension and People Participation Office, Golestan Province Directorate General of Natural Resources and Watershed Management, Gorgan, I. R. Iran
چکیده [English]

Part of the forest protection mission is carried out by a special unit in the Natural Resources Offices, which is currently operating under the supervision of the IRI's police. The present study was conducted using the descriptive-survey method. The study population consisted of 220 forest guard officers in Golestan province, which 132 of them were studied by stratified random sampling method. The data gathering tool was a questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed by face validity and referring to university professors and experts from the Natural Resources Department and officers of the Protection Unit of Golestan province. Collected data were analyzed by SPSS16 software through factor analysis. The results showed that the occupational stress of the forest guard officers is more than a moderate level. The occupational stress of the forest guard officers comes from 11 factors, among which "organizational challenges," "work hazards" and "laws and relationships," with an explained variance of 15.96, 6.38 and 6.17 respectively, have the most critical role occupational stress. Given the relatively high level of job stress of forest conservation officers, serious action needs to be taken to reduce it. Ensuring the suitability of individual characteristics with forest conservation jobs, upgrading conservation officers' knowledge of laws and procedures to resolve conflicts with local communities, paying adequate and timely salaries, providing the necessary equipment, reduce the extent of the area under the protection and training of individual strategies for coping with stress is the suggestions of the present study to reduce job stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • organizational challenges
  • Conservation
  • Natural resources