تأثیر گونۀ کهور بومی Prosopis cineraria (L.) Druce و غیربومی Prosopis juliflora (SW.) DC بر برخی از خصوصیات شیمیایی خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت و برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس.

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان

3 هیات علمی دانشگاه آزاد بندرعباس

چکیده

هدف این تحقیق، بررسی اثرهای دو گونۀ کهور ایرانی Prosopis cineraria (L.) Druce و کهور پاکستانی P. juliflora (SW.) DCبر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک و مقایسۀ آنها با فضای باز در جنگل‌های آمیختۀ جنوب ایران است. پس از انتخاب 15 درخت از کهور ایرانی و کهور پاکستانی در جنگل‌های آمیختۀ شهرستان سیریک، استان هرمزگان، در بهار 1397، یک نمونۀ ترکیبی خاک از چهار جهت (عمق 10 سانتی‌متری) از زیر تاج هر درخت (15 نمونه) و فضای باز (15 نمونه) به‌صورت کاملاً تصادفی برداشت شد و برای تعیین اسیدیته، درصد رطوبت، مادۀ آلی، هدایت الکتریکی، کلسیم، سدیم، منیزیم و پتاسیم تبادلی به آزمایشگاه انتقال یافت. نتایج نشان داد که همۀ خصوصیات خاک (به‌جز اسیدیته) در زیر تاج درختان به‌طور معنی‌داری بیشتر از فضای باز است. در زیر تاج کهور ایرانی، منیزیم، مادۀ آلی و رطوبت اشباع با مقادیر 23/72 میلی‌گرم در لیتر، 32/1 و 00/15 درصد بیشترین مقدار را داشتند. پتاسیم، سدیم و کلسیم در زیر تاج کهور غیربومی با مقادیر 7/239، 93/174 و 75/206 میلی‌گرم در لیتر بیشترین مقدار را داشت. هدایت الکتریکی (33/2 دسی‌زیمنس بر متر) و اسیدیته (10/7) در زیر تاج کهور غیربومی به‌ترتیب افزایش و کاهش معنی‌داری نسبت به فضای باز داشت. بر طبق نتایج می‌توان گفت که دو گونۀ بومی و غیربومی کهور بر خصوصیات شیمیایی خاک اثرهای مثبتی (به‌جز اسیدیته و شوری) دارند. با توجه به تأثیر چشمگیرتر کهور ایرانی بر خصوصیات کلیدی رطوبت و مادۀ آلی و افزایش هدایت الکتریکی در زیرکهور پاکستانی در اکوسیستم حساس و شکننده جنوب کشور، جنگلکاری در اراضی جنگلی با گونۀ بومی بر گونۀ غیربومی برتری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of Prosopis cineraria (L.) Druce and Prosopis juliflora (SW.) DC on some chemical characteristics of soil

نویسندگان [English]

  • asghar bijani 1
  • Maryam moslehi 2
  • hossien parvaresh 3
1 M.Sc., Department of environmental management and planning, Natural Resources, Islamic Azad University, Bandarabbas Branch
2 Research Division of Natural Resources, Hormozgan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center
چکیده [English]

The aim this study was to investigate effects of Prosopis cineraria (L.) Druce and Prosopis juliflora (Sw.) DC on physiochemical characteristics of soil and compare them with open area in mixed stand of south forest of Iran. For this purpose, we selected 15 p. cineraria and p. juliflora in the mixed forest of Sirik, Hormoazgan province. Then combinative soil samples were randomly collected in four geographical directions (10cm depth) under each tree and open area in spring, 2018 and were transferred to the laboratory in order to be measured pH, soil moisture, organic matter, electric conductivity, calcium, sodium, potassium and magnesium. Result sowed that all soil characteristics (except for pH) are higher under tree than those in open area (p<0.05). Also magnesium, organic matter and moisture with the amounts of 72.23 mg/L, 1.32% and 15.00% were highest under p. cineraria crown. Amounts of potassium, sodium and magnesium (239.7, 174.93 and 206.75mg/L) were highest under p.juliflora crown. In addition, EC (2.32 ds/m) increased and pH (7.10) decreased than those in open area significantly. In according to this study, p. cineraria and p. juliflora influence on soil ochemical characteristics (except for pH and EC) positively but totally due to remarkable effect of p. cineraria on key characteristics of soil moisture and organic matter and negative effects of p. juliflora on electrical conductivity increase in sensitive ecosystem of south of Iran, afforestation by native species is preferred than to exotic species.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Afforestation
  • exchangeable cations
  • Exotic species
  • Khalij-o-Omanian forest
  • Organic Matter