ارتباط تنوع گیاهی و تغییرات زی‌تودۀ هوایی در جنگل‌های راش شرقی (مطالعة موردی: حاجیکلا- تیرانکلی، ساری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

جنگل‌های شمال ایران، عامل مهمی در ذخیره‌سازی کربن از طریق زی‌تودۀ هوایی به‌شمار می‌روند و از نظر تنوع زیستی از اهمیت زیادی برخوردارند. تحقیق حاضر با هدف تعیین ارتباط بین تغییرات تنوع گونه‌ای و مقدار زی‌تودۀ هوایی در جنگل‌های راش شرقی در منطقۀ ساری انجام گرفت. به‌منظور تعیین مقدار زی‌تودۀ هوایی به ازای 5-2 متر طول تنۀ پایه‌های قطع‌شده، دیسک‌هایی با ضخامت دو سانتی‌متر برداشت شد. برای تعیین چگالی خشک چوب قطعات تکه‌برداری شده با حجم ثابت به‌مدت 24 ساعت در آون در دمای 105 درجۀ سانتی‌گراد قرار گرفتند. به‏منظور تعیین زی‌تودۀ درختی (حاصل‌ضرب حجم و چگالی خشک) و تنوع گیاهی (تنوع شانون- وینر، غنا و یکنواختی پایلو) در منطقۀ مورد نظر به مساحت 4/46 هکتار، شبکه‌ای به ابعاد 100×80 متر روی نقشه توپوگرافی منطقه پیاده و در مجموع 50 پلات 400 متر مربعی برداشت شد. برای جمع‌آوری داده‌های مرتبط با پوشش علفی، یک میکروپلات 1×1 متر مربعی در مرکز و چهار میکروپلات دیگر با همین ابعاد در هر گوشۀ پلات پیاده شد. زی‌تودۀ لاشبرگی، در داخل هر پلات، در میکروپلات‌های 50×50 سانتی‌متر مربعی اندازه‌گیری شد. پوشش علفی و لاشبرگی جمع‌آوری‌شده، بلافاصله در عرصه توزین و پس از انتقال به آزمایشگاه در آون در دمای65 درجۀ سانتی‌گراد خشک شدند. نتایج نشان داد که مقادیر زی‌تودۀ درختی، علفی و لاشبرگی به‌ترتیب 11/379، 213/0 و 65/7 تن در هکتار است. یافته‌های تحقیق حاضر حاکی از آن بود که بین مقادیر زی‌تودۀ لایۀ درختی، علفی و لاشبرگی با شاخص‌های تنوع ارتباط معنی‌داری وجود ندارد. این نتایج نشان می‌دهد که در مدیریت صحیح جنگل برای پایش مناسب زی‌توده در منطقۀ تحقیق، از شاخص‌های تنوع زیستی نمی‌توان به‌عنوان ابزاری کاربردی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The relationship between plant diversity and above-ground biomass changes in Fagus orientalis L. forests (Case study: Hajikola-Tirankoli, Sari)

چکیده [English]

The North forests of Iran play a major role in carbon storage through above-ground biomass, and they are of extreme significance in terms of biodiversity. Therefore, the present study was accomplished in order to specify the relationship between species diversity changes and above-ground biomass in the mixed-beech forests in Sari region, Mazandaran Province, Iran. In order to determine the amount of above-ground biomass, some discs of 2 cm thickness were sampled in return for each felled tree at 2-5 m. The samples were put in the oven for 24 hours (105°C) in order to determine their dry density. In order to determine the tree biomass (volume multiplied by dry wood density) and plant diversity (Shannon- Wiener's diversity, richness and evenness indices), a network with grid dimensions of 80 × 100 m was laid on the topographic map and totally 50 400 m2 sampling plots were established in the study area in an area about 46.4 hectare. For collecting data related to herbaceous cover, a micro sampling plot was established in the center and four other micro plots with the same dimensions were dismounted in each corner of plot. To measure the biomass of litters within plot, micro plots of 50 × 50 cm2 were established. Herbaceous cover and litters were weighted immediately after collecting in the field and were dried in an oven at a temperature of 65°C. The results indicated that tree biomass values, herbaceous and litters were 379/11, 0/213 and 7/65 tons per hectare, respectively. Findings of this investigation indicated that there was no significant relationship between tree layer biomass values, herbaceous and litters with diversity indicators. The results show that we cannot take advantage of biodiversity indicators for proper forest management for correct monitoring the biomass in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Above-ground biomass
  • Correlation
  • Dry density
  • Plant diversity