تنوع مورفولوژیکی میوۀ خرمندی (Diospyros lotus) بین و درون برخی از جمعیت‌های آن در شمال ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

به‌منظور بررسی تنوع بین و درون برخی از جمعیت‌های گونۀ خرمندی براساس صفات مورفولوژیک میوه، پنج جمعیت در طول دو ترانسکت ارتفاعی (جمعیت‌های A، B و C به‌ترتیب با ارتفاع 300، 500 و 700 متر از سطح دریا در جنگل‌های بخش بندپی‌شرقی شهرستان بابل و جمعیت‌های D وE  به ترتیب با ارتفاع 300 و 500 متر در شصت‌کلاته شهرستان گرگان) انتخاب شد. از هر رویشگاه، 10 ژنوتیپ به‌صورت تصادفی انتخاب و از هر یک، تعدادی میوه در اواسط مهر جمع‌آوری شد. پس از درهم آمیختن میوه‌ها، به‌طور تصادفی، پنج میوه در سه‌ تکرار، جدا و در مجموع پنج صفت اندازه‌گیری شد. نتایج تجریه‌و‌تحلیل واریانس نشان‌ داد که تفاوت بین جمعیت‌ها از نظر کلیۀ صفات مورد بررسی، در سطح 1 درصد معنی‌دار بود. مقایسه میانگین بین جمعیت‌ها نیز نشان داد که جمعیت A دارای بیشترین مقدار میانگین صفات بود. همچنین نتایج تجریه و تحلیل واریانس درون جمعیت‌ها نیز نشان داد که، به غیر از جمعیت A، در سایر جمعیت‌ها از نظر کلیه صفات مورد بررسی، بین ژنوتیپ‌ها اختلاف معنی‌دار وجود دارد. بر اساس نتایج این تحقیق، این گونه از تنوع مورفولوژیکی زیادی از نظر صفات میوه در بین و درون جمعیت‌های مورد مطالعه برخوردار است و بهترین ژنوتیپ‌ها به‌منظور جمع‌آوری میوه، ژنوتیپ‌های 5 و 6 از جمعیت A، ژنوتیپ‎های 2 و 6 از جمعیت B، ژنوتیپ‌های 3، 4 و 5 از جمعیت C، ژنوتیپ‌های 4 و 5 از جمعیت D و ژنوتیپ‌های 5 و 4 از جمعیت E، شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Morphological variation in fruit Diospyros lotus between and within some populations in northern Iran

چکیده [English]

To investigate the variation between and within same populations of Diospyros lotus based on fruit morphological characteristics, five populations (A, B, C, D, E) were selected along two altitude transects (populations A, B and C with a height of 300, 500 and 700 meters from the sea level, respectively in eastern Band‌‌pey forests of Babol and populations D and E with an elevation of 300 and 500 meters in Shastklateh, Gorgan). From each site 10 genotypes were randomly selected and some fruits of each genotype was collected in mid-October. After mixing the fruits, five fruits with three replicates were randomly separated and totally five traits measured. The results indicated that the difference between the populations for all traits was significant (p≤ 0.01). The mean comparison between populations also showed that in general, population A has the highest amount of trait mean. The analysis of variances within population also indicated that except population A, in other populations for all studied traits, there was significant difference between genotypes. Based on the results of this study, this species has high morphological diversity in fruit characteristics among and within studies populations and the best genotypes in order to gather fruit, were 5 and 6 from population A, 2 and 6 from population B, 3, 4 and 5 from population C, 4 and 5 from D and 5 and 4 from population E.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diospyros lotus
  • Diversity
  • Elevation
  • Morphological characteristics