ارتباط شاخص رقابت با برخی ویژگی‌های درختان در جنگل هیرکانی (پژوهش موردی: جنگل راش سوادکوه- مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منایع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

چکیده

رقابت بین درختان بر ویژگی‌های ساختاری آنها در جنگل تأثیرگذار بوده و اندازه‌گیری شاخص رقابت درختان جنگلی و تعیین همبستگی با ویژگی‌های درختان بسیار مهم است. برای انجام پژوهش، قطعات نمونۀ دایره‌ای (24‌=n) با مساحت 400 متر مربع در یک شبکۀ آماربرداری 100‌×‌150 متری در تودۀ جنگلی راش منطقۀ سوادکوه مازندران استقرار یافت. در هریک از قطعات نمونه، فراوانی گونه‌های درختی، ارتفاع، قطر تاج و قطر برابرسینه در اشکوب فوقانی اندازه‌گیری شد. شاخص غنا، تنوع درختان و شاخص رقابت برای هر قطعه نمونه محاسبه شد. نتیجه نشان داد که بین مقدار شاخص رقابت برای سه گونۀ درختی اختلاف معنی‌دار وجود دارد. شاخص رقابت با ارتفاع، قطر برابرسینه و قطر تاج برای هر سه گونۀ درختی در رویشگاه همبستگی مثبت معنی‌دار، ولی با نسبت ارتفاع به قطر برابرسینه برای راش و توسکا همبستگی منفی معنی‌دار و برای ممرز همبستگی مثبت معنی‌دار نشان داد. بین شاخص رقابت راش با شاخص غنای درختی، همبستگی منفی معنی‌دار و بین شاخص رقابت توسکا با شاخص تنوع درختی، همبستگی مثبت معنی‌دار مشاهده شد. با افزایش ارتفاع از سطح دریا، مقدار شاخص رقابت فقط برای گونۀ ممرز کاهش یافت. اختلاف معنی‌دار بین سه گونۀ درختی از نظر قطر تاج، قطر برابرسینه، ارتفاع و نسبت ارتفاع به قطر برابرسینه مشاهده شد. براساس ارتباط بین برخی متغیرهای درختان و شاخص رقابت در رویشگاه جنگلی، این اطلاعات می‌تواند در انتخاب و به‌کارگیری عملیات جنگل‌شناسی نظیر تنک کردن و نشانه‌گذاری در جنگل پهن‌برگ معتدلۀ هیرکانی مورد توجه مدیریت جنگل قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interaction between competition index and some features of broad-leaved trees in Hyrcanian forest (Case study:beech forest of Savadkoh-Mazandaran)

نویسنده [English]

  • k. Abrari Vajari
Associate Prof., Department of Forestry, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad
چکیده [English]

Competition between trees has an impact on their structural features and it is very important to measure the competition index and determine the correlation with some of the characteristics of the trees. To conduct the research, circular sample plots (n = 24) with an area of ​​400 m 2 were established in a 150 × 100 m grid in the forest, Savadkoh-Mazandaran. Within each sample plot, frequency, height, crown diameter and diameter at breast height (dbh) for each tree were measured in the overstorey. The richness and diversity index of trees and competition index for each plot were calculated. The results showed that there was a significant difference between the values ​​of competition index for the three tree species. Competition index with height, dbh and crown diameter had significant positive correlation for all tree species, but negative significant correlation with height and H/D for beech and alder and also positive correlation for hornbeam. There was a negative significant correlation between beech competition index and tree richness index and a positive correlation between alder competition index and tree diversity index. With increasing altitude, competition index values ​​decreased only for hornbeam species. Significant differences were observed among the three tree species in terms of crown diameter, dbh, height and H/D ratio in stand. In general, regarding the relationship between some tree variables and the index of competition in the stand, this information can be used in the selection and application of silvicultural operations such as thinning and remarking in temperate Hyrcanian broadleaf forest.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Beech forest
  • Mixed stand
  • silviculture
  • tree structure