کاربرد بیشینۀ انتروپی در پیش‌بینی رویشگاه‌های بالقوۀ سرخدار (Taxus baccata L.) در ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ ارسباران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار، گروه محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد

چکیده

گونۀ سرخدار (Taxus baccata L.) از گونه‌های در معرض خطر انقراض است. دامنۀ انتشار این گونۀ دیرزیست کاهش یافته و حفاظت رویشگاه‌های آن حائز اهمیت است. در پژوهش حاضر، مطلوبیت رویشگاه سرخدار در ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ ارسباران به‌عنوان یکی از رویشگاه‌های این گونه بررسی شد. بدین منظور مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه سرخدار با استفاده از روش بیشینۀ انتروپی ((MaxEnt)Maximum Entropy ) و بر مبنای نقاط حضور (74 نقطه) انجام شد. عامل‌های درصد شیب، جهت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا، واحدهای اراضی خاک، متوسط دما و متوسط بارندگی سالانه، طبقه‌بندی اقلیمی و کاربری فعلی زمین به‌عنوان متغیرهای مستقل در مدل‌سازی استفاده شدند. نتایج نشان داد سرخدار بیشتر تمایل به رویش در رویشگاه‌هایی در محدودۀ ارتفاعی ۹00 تا 1۷00 متر از سطح دریا، شیب ۲۵ تا 60 درصد، دامنه‌های شمالی، محدودۀ بارندگی 360 تا 480 میلی‌متر، متوسط دمای 8 تا 13 درجۀ سانتی‌گراد، اقلیم مدیترانه‌ای و مناطق جنگلی با تاج‌پوشش بیش از 50 درصد دارد. براساس نتایج مدل‌سازی ۴8/1 درصد از وسعت ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ ارسباران (1۲۶۵ هکتار)، رویشگاه مطلوبی برای سرخدار است. این مناطق بیشتر در محدودۀ مناطق جنگلی تازه‌کند، کلاله، آینالو، نقدی و بالاسنگ قرار دارند. مقدار زیاد سطح زیرمنحنی (۹۹۶/۰) نشان‌دهندۀ قابلیت عالی مدل در تفکیک پیش‌بینی رویشگاه‌های مطلوب و نامطلوب از یکدیگر است. با استفاده از نتایج این تحقیق می‌توان مناطق مستعد حضور سرخدار را مشخص کرده و در آینده برای احیای رویشگاه‌های آن در ارسباران اقدام کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Maximum Entropy in Prediction of Common Yew (Taxus baccata L.) potential habitats in the Arasbaran biosphere reserve

نویسندگان [English]

  • J. Sarhangzadeh
  • M.R. Elmi
Associate Prof., Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, I. R. Iran
چکیده [English]

Common yew (Taxus baccata L.) is classified as an Endangered (En) species and its distribution has been decreased as a long-lived species during last decades, indicating the need for protecting its habitats. In this research, the habitat suitability of common yew in the Arasbaran biosphere reserve, was explored. Using the Maximum Entropy (MaxEnt) approach and based on the presence locations (74 points) the suitable habitats were modelled. The predictor variables included in the model were slope, aspect, elevation, landform, land use, and climate. Results showed that 1.48% (1265 ha) of the Arasbaran biosphere reserve is suitable for Common Yew. Based on the habitat suitability map, common yew prefers the elevation 900-1700, slope 25-60%, northern aspect, rainfall 360-480 mm, the average temperature 8-13°C, Mediterranean climate, and forested areas with canopy cover > 50%. The suitable habitats for Common Yew are generally distributed in the Tazekand, Kalaleh, Ainehloo, Nooghdi and Balasang forest areas. The accuracy and the ability of predictions model was assessed great for this species based on the area under the curve (AUC= 0.996). Using the findings of this study we can specify suitable areas for yew’s plantation, and restore its habitat in Arasbaran in the future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jackknife
  • MAXENT
  • modelling
  • Topography