تأثیر کوبیدگی خاک مسیرهای چوبکشی بر متغیر ریخت‏شناسی و تخصیص زی‏تودۀ خشک نهال بلندمازو Quercus castaneifolia C.A.M در شرایط گلخانه‏ ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی

2 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

کوبیدگی شدید خاک تأثیرات مهمی بر کارکردهای اکوسیستمی خاک دارد. مقاومت زیاد خاک به نفوذ، ریشه‌دوانی و نفوذ ریشه‏ها را کاهش می‌دهد و سبب کاهش جذب آب و مواد غذایی می‏شود. در این تحقیق، این فرضیه که افزایش مقاومت به نفوذ سبب تأثیر منفی بر متغیرهای ریخت‌شناسی نهال، تخصیص زی‏توده و معماری نهال اثرگذاری بر الگوهای اندام هوایی و زیرزمینی می‏شود، آزمون شد. تأثیر فشردگی خاک در خاک دارای بافت لوم تا رسی- لومی با شرایط بهینه از نظر آب در یک مقیاس پیوستۀ مقاومت به نفوذ (1/0-0/1 مگاپاسکال) بر تخصیص زی‏توده و معماری نهال‏های گونه بلندمازو بررسی شد. با افزایش مقاومت به نفوذ، مقادیر مربوط به اندام‏های زیرزمینی شامل زی‏تودۀ تر و خشک (ریشه اصلی و جانبی) به‌طور معنی‏داری کاهش یافتند. نتایج نشان داد که افزایش تراکم خاک سبب الگوهای متفاوت تخصیص رشد در اندام هوایی و زیرزمینی (نرخ زی‏تودۀ ساقه، نرخ زی‏تودۀ برگ، نرخ زی‏تودۀ ریشه، نسبت زی‏تودۀ ریشه به اندام هوایی، طول ساقۀ خاص، طول ریشۀ خاص و نسبت زی‏تودۀ خشک ریشۀ جانبی به اصلی) و تغییرات معماری در نهال نشده است. می‏توان نتیجه‌گیری کرد که در خاک‏های با بافت لوم به بافت خاک رس- لومی با شرایط بهینۀ آب و خاک و مقاومت به نفوذ تا 0/1 مگاپاسکال، افزایش فشردگی خاک سبب تغییرات معنی‏دار در الگوهای تخصیص رشد در اندام هوایی و زیرزمینی نهال بلندمازو نمی‏شود و به این ترتیب سبب می‏شود که متغیر معماری کمتر از اندازه / رشد، به افزایش تراکم خاک حساس باشد که از این رو پیش‌بینی‌کنندۀ قابل اعتمادی برای اندازه / رشد نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effects of soil compaction in skid trails on seedling architecture and dry biomass allocation in oak Quercus castaneifolia C.A.M. seedlings in greenhouse conditions

چکیده [English]

Heavy soil compaction may impose a serious threat to soil ecosystem functioning.The penetration resistance reduces the elongation and penetration of roots and thus lowers the uptake of water and nutrients. This study used a soil strength (penetration resistance) experiment in a greenhouse to test the hypotheses that increasing soil strength would adversely alter seedling architecture by changing above- and below-ground biomass allocation patterns. The effects of soil compaction were explored in a loam to clay-loam textured soil with optimal conditions of water on a continuous scale (0.1–1.0 MPa penetration resistance) on biomass allocation responses and architecture of the deciduous Quercus castaneifolia (C.A.M.). Results showed that below-ground metrics of fresh and dry biomass (main and lateral root biomass) were negatively affected by soil compaction. Increasing soil strength did not change above- and below-ground biomass allocation patterns (i.e., root mass ratio, root: shoot ratio, specific root length), resulting in unchanged seedling architecture. It is concluded that in loam to clay-loam textured soil with optimal conditions of water and soil strengths of up to 1.0 MPa, increasing soil compaction did not cause significant growth allocation patterns to above- and below-ground portions leading to architectural changes in the seedlings, concluding that plant architecture was found to be less sensitive to increased soil compaction than size/growth and hence not a very reliable predictor of size/growth responses. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biomass allocation
  • oak seedlings
  • Penetration resistance
  • Seedling architecture
  • Seedling morphology