‌خسارت برف به درختان در توده‌های طبیعی و مدیریت‌شدة جنگل‌های شمال ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

2 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه سرا

3 مدیر تحقیقات و نوآوری، شرکت سهامی جنگل شفارود، رضوانشهر

چکیده

مدیریت جنگل‌ها از طریق تأثیر بر ساختار توده‌ها تأثیر تعیین‌کننده‌ای در کاهش یا افزایش شدت و وسعت خسارت برف بر درختان خواهد داشت. در این تحقیق خسارت برف بر درختان در دو تودة طبیعی و مدیریت‌شده به شیوة جنگل‌شناسی تک‌گزینی در جنگل‌های ناو اسالم گیلان بررسی و مقایسه شد. انواع خسارت برف بر گونه‌ها و سنین مختلف درختان از طریق نمونه‌برداری به روش منظم-تصادفی با قطعات نمونة دایره‌ای 10 آری و فواصل منظم 100 متر از یکدیگر جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد فراوانی خسارت برف بر درختان در تودة مدیریت‌شده (2/10 درصد) بیشتر از تودة طبیعی (2/7 درصد) بود (01/0 > P). تغییرات ایجادشده در ساختار سنی و ترکیب گونه‌ای درختان تودة مدیریت‌شده طی برش‌های تک‌گزینی، عامل اصلی بیشتر بودن خسارت برف در این توده نسبت به تودة طبیعی بود. بیشترین فراوانی خسارت در درختان جوان با ضریب قدکشیدگی زیاد مشاهده شد. به‌منظور مقاوم‌سازی جنگل‌های بررسی‌شده در برابر خطر خسارت برف، اقداماتی مانند افزایش طول دورة بهره‌برداری از 10 سال به 20 سال، کاهش حجم برداشت در هر دوره بهره‌برداری، کاهش سطح حفره‌های زادآوری، افزایش تعداد درختان قطور، عدم قطع درختان حاشیة جنگل، اجرای عملیات تنک کردن در توده‌هایی که در اثر برش‌های قبلی یکدست، همسال، جوان و دارای ضریب قدکشیدگی زیادند و نیز عدم قطع درختان در یال‌ها، شیب‌های تند با عمق کم خاک که مناطق حساس در برابر برف به‌شمار می‌روند، توصیه شود.  

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Snow damages on trees in natural and managed stands of the Caspian forests, North of Iran

نویسندگان [English]

  • Farzam Tavankar 1
  • Amir Eslam Bonyad 2
  • Behroz Karamdost Marian 3
1 Department of Forestry, Islamic Azad University, Khalkhal Branch, Iran
2 Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Somehsara
3 Director of Research and Innovation, Shafarood Forest Company, Rezvanshahr
چکیده [English]

Forest management has a decisive role in decreasing or increasing snow damages on trees due to effects on stands structure. In this research snow damages on trees were investigated and compared in managed and natural stands with selection silvicultural system in Nav-Asalem Forests, Guilan province. Circular 0.1 ha sample plots were established using random-systematic method for studying the effects of snow on different species with various ages. The distance between sample plots were set to 100 m. The results showed that the frequency of snow-damaged trees in managed stand (10.2%) was significantly higher (P < 0.01) than natural stand (7.2%). The occurred changes in the age structure and tree species composition in the managed stand during selection cuts was the main cause of most snow damage in this stand compared to natural stand. The most frequency of damages was observed on young trees with high slenderness coefficient. For fortifying the studied forests against risk of snow damage the following recommendations can be mentioned: increasing the selection cutting period from 10 to 20 years, reducing the removed volume in each logging period, reducing the areas of regeneration gaps, increasing the number of large trees, avoiding the cutting trees in forest edges, implementing the  thinning operation in the stands in which previous cuttings caused homogenous, even aged, young stands with high slenderness coefficient, and avoiding tree cutting in the areas that are sensitive to snow damage such as ridges, steep slopes with low depth of soil.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Asalem-Nav forest
  • Natural disturbance
  • Selection cutting
  • Slenderness coefficient
  • Stand structure