ارزیابی اثرات محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی جادۀ جنگلی دوهزار تنکابن با استفاده از ماتریس ارزیابی ژئوسایبرنتیکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

چکیده

جاده‌سازی در جنگل از فعالیت‌هایی است که سبب تغییر و دگرگونی زیادی در گونه‌های گیاهی و جانوری بوم‌سازگان جنگل می‌شود و نیز به‌دلیل کاربرد فراوان در مدیریت عرصه، از مهم‌ترین پروژه‌هایی است که باید پیامدهای آن ارزیابی شود. هدف این تحقیق ارزیابی اثرات محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی جادۀ جنگلی دوهزار تنکابن مازندران در سه مرحلۀ قبل، حین و بعد از ساخت جاده است. در این تحقیق از روش ماتریس ارزیابی ژئوسایبرنتیکی (GAM) استفاده شد. در GAM پارامترهای انتخابی یا تعیین‌شده معیار ارزیابی با توجه به سه بُعد محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی بررسی شدند. نتایج حاکی از آن بود که نمرۀ ژئوسایبرنتیکی کل برای هر سه مرحلۀ ساخت جاده تقریباً مشابه بوده است (قبل از ساخت جاده: 33/13-، حین ساخت جاده: 78/80- و بعد از ساخت جاده: 47/36-) که نشان می‌دهد ساخت جادۀ دوهزار به‌خصوص در حین ساخت تأثیرات منفی بر محیط زیست داشته، اما خدمات اجتماعی و اقتصادی آن به‌خصوص بعد از ساخت، سبب شده که نمرۀ ژئوسایبرنتیکی کل در این محدوده ثابت باقی بماند. با اجرای روش ارزیابی GAM، ابزاری مناسب برای اطمینان یافتن از اجرای مناسب پروژه یا توقف آن به‌دست می‌آید که می‌توان آن را روشی برای تعیین، پیش‌بینی و تفسیر آثار محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی پروژۀ جاده‌سازی بر کل محیط زیست منطقه دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the environmental, social and economic effects of the Dohezar forest road in Tonekabon using Geocybernetic Assessment Matrix

نویسندگان [English]

  • E. Abbasi 1
  • S.A. Hosseini 2
  • E. Abdi 3
  • A Najafi 4
1 Ph.D. Student of Forest Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran.
2 Prof., Dept. of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran.
3 Associate Prof., Dept. of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran.
4 Associate Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Noor, I. R. Iran.
چکیده [English]

Forest road construction is one of the activities that not only cause a lot of changes in the plant and animal species of forest ecosystem, but also, due to its widespread use in forest management, it is one of the most important projects that should be assesed. The aim of this research was to evaluate the environmental, social, and economical impact of Dohezar road of Tonekabon in the three stages including; before, during and after the road construction. In this study, the Geocybernetic Assessment Matrix (GAM) method, which is the latest method of evaluating effects, was used. In GAM, the parameters selected or determined by the evaluation criteria were examined according to the three aspects of environmental, social and economic. The results showed that the total geocybernetic score before road construction, during road construction, and after road construction was similar (before road construction: -13.33; during road construction: -80.78, and after road construction: -36.47), indicating that the construction of the Dohezar road had negative effects, especially during construction, but social and economic services, especially in the after road construction, have kept the total geocybernetic score constant. By implementing the GAM evaluation method, a suitable tool is obtained to ensure the proper implementation of the project or to stop it, which can be considered as a way to determine, predict and interpret the environmental, social and economic effects of the road construction project on the environment of the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Road Construction Time Period
  • Hyrcanian forest
  • Forest management
  • Assessment Criteria