تأثیر تیمارهای اصلاح خاک بر رشد نهال‌های بنه، دارمازو، زیتون‌تلخ و زربین در شهر سمنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مدیریت و کنترل بیابان، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان.

2 استادیار گروه جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان.

3 استادیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه بیابان‌زدایی، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان.

10.22034/ijf.2021.269743.1764

چکیده

انتخاب گونه و روش کاشت مناسب از ارکان موفقیت در جنگلکاری و ایجاد فضای سبز است. این مسئله در مناطق خشک و نیمه‌خشک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رشد و استقرار اولیۀ چهار گونۀ درختی با استفاده از تیمارهای اصلاح‌کنندۀ خاک در شهر سمنان بوده است. این تیمارها برای نهال‌های دوساله در سه تکرار و هر تکرار پنج مشاهده آزمایش شد و متغیرهای کمی و کیفی نهال‌ها در طول دورۀ آزمایش، اندازه‌گیری و ثبت شد. نتایج نشان داد که تیمار مالچ کاه‌ و کلش (همراه با پوشش سنگ‌چین)، سبب افزایش معنی‌دار رشد قطر یقه در همۀ گونه‌ها شد، درحالی که تیمارهای هیدروژل و زئولیت تأثیر مثبت معنی‌دار بر رشد نهال‌ها نداشتند و در برخی موارد موجب کاهش معنی‌دار رشد شدند. در مقایسه با خاک شاهد (شنی-لومی)، خاک اصلاح‌شده (خاک زراعی لومی) تغییری در رویش قطری یقه و رویش ارتفاعی و مجموع طول شاخه‌های جانبی نهال‌های زیتون تلخ و زربین ایجاد نکرد، اما سبب کاهش رویش قطری یقه در نهال‌های بنه و دارمازو شد. بیشترین نرخ زنده‌مانی در همۀ گونه‌ها در تیمارهای شاهد و کاه‌ و کلش مشاهده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در مجموع، بنه بیشترین زنده‌مانی و زیتون ‌تلخ کمترین زنده‌مانی را داشتند. زیتون تلخ بیشترین رویش طولی و قطری را در تیمار کاه‌ و کلش داشته. دارمازو برخلاف گونه‌های دیگر، بعد از خرداد با کاهش چشمگیر رویش قطری یقه و ارتفاع مواجه شد (در همۀ تیمارها به‌ویژه زئولیت و هیدروژل) و به‌سمت درختچه‌ای ‌شدن پیش رفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of different soil remediation methods on growth and primary establishment of Pistacia atlantica Desf., Quercus infectoria Oliv., Melia azedarach L. and Cupressus sempervirens L. saplings in Semnan

نویسندگان [English]

  • Omid Maghsodian 1
  • M. Mollashahi 2
  • A.R. Moshki 2
  • H. Ravanbakhsh 3
  • M.K. Kianian 4
1 M.Sc. Graduated, Faculty of Desert studies, Semnan University, Iran
2 Assistant Prof., Dept. of Forestry in Arid regions, Faculty of Desert studies, Semnan University, Iran
3 Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
4 Assistant Prof., Dept. of Comat to Desertification, Faculty of Desert studies, Semnan University, Iran
چکیده [English]

Species selection and suitable planting methods are essential for creating plantation and green space. This is important specially in arid and semi-arid regions. The object of the present study was to investigate the growth and primary establishment of four tree species using four different soil remediation treatments in Semnan City. These treatments were applied to two-years-old saplings in three replications and five observations in each replication and the quantitative and qualitative characteristics of saplings were measured and recorded during the experimental period. The results showed that straw mulch (together with stone cover) caused the highest collar growth in all investigated species, while the usage of hydrogels and zeolites did not have a significant positive effect on the sapling growth and decreased the growth in some cases. Compared to control soil (sandy-loam), the modified soil texture treatment (loam soil) did not change the collar diameter, height and total length of lateral branches of Melia and Cupressus saplings, but it reduced the diameter growth in Pistacia and Quercus saplings. The highest rate of survival in all investigated species was observed in control and straw treatments. The results of this study showed that Pistacia and Melia had the highest and lowest survival rate, respectively. However, Melia had the highest height and collar diameter growth amongst investigated species with maximum growth under straw treatment. Contrasting other species, Quercus has experienced a significant decrease in collar diameter and height (in all treatments specially hydrogels and zeolites) after June and has progressed to shrub form.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Afforestation
  • Dryland
  • Irano-Turanian
  • Straw Mulch
  • Superabsorbent