اثر دگرآسیبی گونۀ سمر Prosopis juliflora (SW) DC بر خصوصیات سبز شدن گونه‎های مُغیر و گِبر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان

2 مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان

3 رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سیریک

4 کارشناس مرکز تحقیقات هرمزگان

5 محقق موسسه جنگلها و مراتع

6 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

10.22034/ijf.2021.279533.1773

چکیده

هدف این تحقیق، بررسی تأثیر دگرآسیبی گونۀ سمر (Prosopis juliflora(SW) DC) بر سبز شدن، شاخص بنیۀ بذر، طول ریشه‎چه و ساقه‎چۀ دو گونۀ جنگلی مُغیر و گِبر در استان هرمزگان در جنوب ایران است. در تابستان 1399، 15 بذر از گونههای هدف در خاک جمعآوری‌شده از زیر، حاشیه و چهار متری لبۀ تاج از پنچ پایۀ سمر و همچنین خاک آغشته به پودر برگ سمر (0، 20، 40، 60 و 80 گرم در هر کیلوگرم خاک فضای باز) کشت و با آب مقطر آبیاری شدند و هر دو روز یک‎بار سبز شدن آنها ثبت شد. در انتها طول ریشه‎چه و ساقه‎چۀ بذرهای سبزشده اندازه‎گیری و متغیرهای مورد نظر با استفاده از آنالیز آماری GLM، تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج نشان داد که درصد سبز شدن گونۀ گِبر در خاک عرصه (74/20 درصد) به‎طور معنی‎داری بیشتر از گونۀ مُغیر است. طول ریشه‎چه در گونۀ مُغیر (14/5 سانتی‎متر) در خاک عرصه بیشتر از گِبر بود، ولی در خاک آغشته به پودر برگ 53/0 سانتیمتر کمتر از گِبر بود. طول ریشه‎چه و ساقه‎چه در فضای باز (88/5 و 34/4 سانتی‎متر) به‎طور معنی‎داری بیشتر از خاک زیر تاج سمر بود. درصد سبز شدن (5/17 درصد)، شاخص بنیۀ بذر (40/13) و طول ساقه‌چه (22/4 سانتی‎متر) نیز در تیمارهای کنترل بیشتر از غلظت بود. اثرهای متقابل گونه×موقعیت خاک بر شاخص بنیۀ بذر (4/4)، طول ریشه‎چه (11/3 سانتی‎متر) و ساقه‎چه (48/2 سانتی‎متر) نشان داد که متغیرهای مورد نظر در گونۀ مُغیر تحت تأثیر محل جمع‎آوری خاک هستند و در زیر تاج کمترین مقدار خود را دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The allelopathy effects of Prosopis juliflora (SW) DC (Mesquite) on emergence characteristics of Acacia tortilis (Forssk.) Hayne and Acacia oerfota (Forssk). Schweinf

نویسندگان [English]

  • Maryam moslehi 1
  • احمدی Ahmadi 2
  • Asghar Bijani 3
  • nul nul 4
  • null null 5
  • Seyed Mousa Sadeghi 6
1 Research Division of Natural Resources, Hormozgan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center
2 مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان
3 Null
6 Forest Research Division
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the allelopathy effect of Prosopis juliflora species on emergence, vigority, gemole and plumule length of two important forest species in southern Iran, Hormozgan province. For this purpose, in the summer of 2020, 15 seeds of Acacia oerfota and Acacia tortilis were planted in the soil collected under, margin and four meters from the canopy edge of Prosopis juliflora and also in the soil mixed with leaf powder of Prosopis juliflora (0, 20, 40, 60 and 80 gr/kg leaf powder in soil) and irrigated with distilled water and their emergencewas recorded once every two days. Finally, gemole and plumule lengths of germinated seeds were measured and the variables were analyzed using GLM statistical analysis at 95% level. The results showed that the emergence percentage in A. tortilis species (20.74%) was significantly higher than A. oerfota species. The gemole length of A. oerfota species (5.14 cm) was longer than A. tortilis while in the soil mixed with prosopis leaf powder, the gemole length in A. oerfota was lower (0.53 cm) than it in A. tortilis. The length of gemole and Plumule in the open area with values of 5.88 and 4.34 cm was significantly higher than their values in the soil under the crown of Prosopis juliflora. Emergence percentages (17.5%), vigority (13.40) and the length of plumule (4.22 cm) were lower in the soil mixed with prosopis leaf powder than those in control treatment. The interactions of species×soil position on vigority (4.40), gemole and plumule length (3.11 and 2.48 cm) showed that the two variables of gemole and plumule length were affected by the soil collection site and had its lowest value under the canopy which it was observed in prosopis leaf concentration treatments. The results showed that A. oerfota species was strongly influenced by Prosopis juliflora allelopathy, therefore, it is recommended to prioritize afforestation with native species and, if possible, to avoid the plantation of Prosopis juliflora in the southern sensitive ecosystems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Allelopathy
  • emergence characteristics
  • gemole length
  • Native species
  • plumule length