اثرگذاری نوسانات بارندگی بر زوال جنگل‌های ناحیۀ رویشی زاگرس در استان‌های ایلام و لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم زیستی جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری علوم زیستی جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

10.22034/ijf.2021.136938

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی تغییرات بارندگی سالیانه، ماهانه و فصلی در طی یک دورۀ آماری سی‌ساله و نیز قبل و بعد از ظهور زوال (سال1380) درختان بلوط ایرانی (var. persica Quercus brantii) در استان‌های ایلام و لرستان بود. بدین منظور داده‌های روزانۀ بلندمدت بارندگی (2017-1987) ایستگاه‌های هواشناسی همدیدی ایلام و دهلران در استان ایلام و نیز ایستگاه‌های هواشناسی همدیدی خرم‌آباد و الیگودرز در استان لرستان تجزیه‌و‌تحلیل شد و از آزمون غیرپارامتری من-کندال برای تعیین روند بارندگی استفاده شد. روند کاهشی بارندگی سالیانه طی دورۀ سی‌ساله و نیز تفاوت میانگین بارندگی سالیانه، قبل و بعد از ظهور زوال، در هیچ‌کدام از ایستگاه‌های چهارگانه و در مجموع از نظر آماری معنی‌دار نبود. میانگین بارندگی چهار ایستگاه در دهۀ اول (1997-1987)، 502 میلی‌متر ثبت شد که به‌ترتیب در دهه‌های دوم (2007- 1998) و سوم (2017- 2008) به 422 و 371 میلی‌متر کاهش یافت. تفاوت در مقدار بارندگی سالیانه قبل و بعد از زوال (442 در مقابل 401 میلی‌متر)، در میانگین رخداد باران (حدود 7 میلی‌متر) تغییری ایجاد نکرد. روند سی‌سالۀ بارندگی فصلی نیز در هیچ‌کدام از فصول معنی‌داری نبود، ولی بعد از ظهور زوال، کاهش 11 درصدی بارندگی زمستان و افزایش 5، 4 و 2 درصدی بارندگی‌های بهار، پاییز و تابستان مشاهده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که نوسانات بارندگی در ناحیۀ رویشی زاگرس می‌تواند عاملی تسریع‌کننده در بروز و گسترش زوال جنگل‌های زاگرس در استان‌های لرستان و ایلام باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effects of rainfall fluctuations on declining Zagros Forests in Ilam and Lorestan provinces

نویسندگان [English]

  • P Attarod 1
  • S Beiranvand 2
  • M Asgari 2
  • N Fanaei 3
  • M Hashemzadeh 3
1 Prof., Dept. of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
2 Ph.D. Student of Silviculture and Forest Ecology, Dept. of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
3 2Ph.D. Student of Silviculture and Forest Ecology, Dept. of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to analyze the annual, monthly, and seasonal rainfall changes over a thirty-year period as well as before and after the emergence of declining oak. (Quercus brantii var. persica) trees (2000) in Ilam and Lorestan provinces. For this purpose, the authors used long-term data of daily rainfall in 1987–2017 period recorded by four synoptic meteorological stations; Ilam, Dehloran, Khoramabad, and Aligudarz. The Mann-Kendall non-parametric test was used to determine the rainfall trends. The decreasing trends of annual rainfall as well as mean differences in annual precipitation before and after emerging oak decline were not statistically significant at all meteorological stations. The average rainfall of four stations was 502 mm in the first decade (1987-1997), while it decreased to 422 and 371 mm in the second (1998-2007) and third decades (2008- 2017), respectively. The difference in the amount of annual rainfall before and after the emerging oak decline (442 against 401 mm) did not alter the mean rainfall event (̴7 mm). Although the thirty-year trends of seasonal rainfall were not significant, winter rainfall was decreased after emerging oak decline by 11% and spring, autumn, and summer rainfalls were increased by 5, 4, and 2%, respectively. Rainfall fluctuations in the Zagros vegetation region may act an accelerating factor for the emergence and extension of oak trees declining in the Zagros forests of Lorestan and Ilam provinces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rainfall
  • climate change
  • Oak trees decline
Abbasi, F., Malboosi, S., Habibi Nokhandan, M., & Asmari, M. (2010). Evaluation of Zagros climate change in the period 2010- 2039 using exponential micro scale model of general circulation model data. Journal of Climate Research, 1(1), 3- 20.
Amir Ahmadi, B., Zolfaghari, R., & Mirzaei, M.R. (2016). Relation between Dieback of Quercus brantii Lindl. Trees with Ecological and Sylvicultural Factors, (Study Area: Dena Protected Area). Ecology of Iranian Forests, 3 (6), 19-27.
Attarod, P., Rostami, F., Dolatshahi, A., Sadeghi, S.M.M.,  Zahedi Amiri G., & Bayramzadeh V. (2016a). Do changes in meteorological parameters and evapotranspiration affect declining oak forests of Iran?. Journal of Forest Science, 62 (12), 553–561.
Attarod, P., Sadeghi, S.M.M., TaheriSarteshniz, F., Saroyi, S., Abbasian, P., Masihpoor, M., Kordrostami, F., & Dirikvandi, A. (2016b) Meteorological parameters and evapotranspiration affecting the Zagros forests decline in Lorestan province. Journal of Forest and Range Protection Reserch, 13(2), 97-112.
Attarod, P., Sadeghi, S.M.M., Pypker T.G., & Bayramzadeh, V. (2017)  Oak trees decline; a sign of climate variability impacts in the west of Iran. Caspian Journal of Environmental Science, 15(4),
375-386.
Attarod, P., & Sadeghi, S.M.M. (2017). Forest Ecohydrology. Tehran Jihad University Press Publications, First Edition, 262p.
Beiranvand, A., Attarrod, P., Tavakoli, M., & Marvi Mohajer, M.R. (2015). Zagros forest ecosystem decline, causes, consequences, and remedies. Forest and Rangeland Journal, 106, 18-30.
Daşci, M., Koç, A., Çomakli, B., Güllap, M.K., Cengiz, M.M., & Erkovan, H.I. (2010). Importance of annual and seasonal precipitation variations for the sustainable use of rangelands in semi-arid regions with high altitude. African Journal of Agricultural Research, 5(16), 2184-2191.
Fathizadeh, O., Attarod, P., Pypker, T.G., Darvishsefat, A.A., & Zahedi Amiri, G. (2013). Seasonal Variability of Rainfall Interception and Canopy Storage Capacity Measured under Individual Oak (Quercus brantii) Trees in Western Iran. Journal of Agricultural Science and Technology, 15, 175–188.
Goodarzi, N., Zargaran, M.R., BanjShafiei, A., & Tavakoli, M. (2016). The effect of geographical directions and location on dispersion of Oak decline, Shurab forest area. Lorestan Province, Iran. Forest Research and Development, 2(3), 273-287.
Hejam, S., Khoshkhoo, Y. (2008). Annual And Seasonal Precipitation Trend Analysis of Some Selective Meteorological Stations In Central Region of Iran Using Non-Poarametric Methods. Physical Geography Research Quarterly, 64, 157-168.
IPCC. (1995). Climate Change 1994, In: Houghten JT., Meira Filno L G., Bruce J.P., Lee H.,Callender,B.T., Haites & E.F., Harris.
Khaleghi, N., & Pourhashemi, M. (2016). Comparison  of  effective  rainfall  estimation methods in agriculture. Journal of Water and Sustainable Development, 2 (2), 51-58.
Karimvand, S.N., Poursartip, L., Moradi, M., & Soosani, J. (2016). Dynamic effects of climate variables (temperature and pricipitation) on the annual diameter growth of Iranian Oak (Quercus brantti Lindl). Forest Research and Dvelopment, 2(1).
Pourhashemi, M., Masoumi, A.A., Marvi Mohajer, M.R., Sagheb Talebi, KH., Ghasriani, F., Azizkhani, E., Parhizkar, P., Hosseinzadeh, J., Bordbar, S.K., Jahanbazi Goujani, H., Tavakkoli, M., Khodakarami, Y., Ebrahimi Rostaghi, M., Pourmoghaddam, K., & Khanjanzadeh, M. (2017). Control of the decline of Zagros forests depends on the implementation of the action plan. Journal of Iran Nature, 2(2), 14-19.
Sabziparvar, A.A. & Shadmani, M. (2011). Trends analysis of reference evapotranspiration rates by using the Mann-Kendall and spearman tests in arid regions of Iran. Journal of Water and Soil, 25 (4), 823-834.
Sagheb-Talebi, K.S., Sajedi, T., & Pourhashemi, M. (2013). Forests of Iran: A Treasure from the Past, a Hope for the Future. Springer Science & Business, 10p.
Gottschhalk, K.W. & Wargo, P.M. (1996). Oak decline around the world. USDA Interagency Gypsy Moth Research Forum, 3-13.
Zahedi Amiri, Gh., & Zargham, N. (2015). Carbon sequestration in terrestrial ecosystems, University of Tehran press, 500 p.