ویژگی‌های رویشی نهال‌های بذری حاصل از درختان برتر گونه پده (Populus euphratica ) در ایستگاه تحقیقات البرز کرج

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور

2 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 عضو هیات علمی گروه زیست فناوری موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

چکیده

گونه پده به‌دلیل سازگاری در شرایط اکولوژیکی مختلف و دگرگشن بودن می‌تواند نهال‌های بذری با تنوع ژنتیکی بالا تولید کند که در فرآیندهای انتخاب درختان برتر، دورگ گیری‌های بین و درون گونه‌ای و در نهایت تکثیر ژنوتیپ‌های مطلوب به لحاظ کمی و کیفی نقش مهمی داشته باشد. این بررسی با هدف تولید نهال‌های بذری حاصل درختان برتر گونه پده و ارزیابی ویژگی‌های رویشی آنها در بین و میان درختان جوامع طبیعی و در مرحله بعد انتخاب ژنوتیپ‌هایی که رشد مطلوبی در سالهای اولیه رویش داشته باشند انجام گردید. تعداد 29 درخت مادری از 13 رویشگاه مختلف کشور انتخاب و از بذر آنها تولید نهال گردید. تعداد 1510 اصله نهال‌های بذری در ایستگاه تحقیقات البرز کرج وابسته به موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور کاشته شده و ویژگی‌های رویشی آنها به‌مدت سه سال (1392-1390) مورد بررسی قرار گرفتند. ویژگی‌های کمی شامل درصد زنده‌مانی، قطر در ارتفاع 30 سانتی‌متری بالای زمین، ارتفاع و ویژگی‌های کیفی شامل تعداد شاخه، زاویه شاخه با تنه اصلی و شکل ساقه ثبت گردید. نتایج نشان داد که ژنوتیپ-های بذری درختان رویشگاه‌های مختلف پده به لحاظ صفات رویشی کمی و کیفی دارای اختلاف معنی‌داری بوده‌اند. در پایان سال سوم بعد از کاشت، میانگین رشد قطری ژنوتیپ‌های بذری درختان رویشگاه‌های کرمان، خجیر و نیز رشد ارتفاعی ژنوتیپ‌های با مبداء کرمان، خجیر، اهواز و زابل از بیشترین رشد نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها برخوردار بودند. در نهایت تعدادی از ژنوتیپ‌ها که از رشد کمی و کیفی مناسبی برخوردار بودند، انتخاب تا در مرحله بعدی تحقیقات اصلاحی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Growth characteristics of Populus euphratica seedlings trees in Research Station of Alborz, Karadj

نویسندگان [English]

  • alireza modirrahmati 2
  • Hosein Mirzaie Nodoushan 3
  • farhad Asadi 4
2 Associate Professor, Research Institute of Forests and Rangelands
3 member of scientific boards, Research Institute of Forests and Rangelands
4 member of scientific boards, Research Center of Agriculture and Natural Resources of Mazandaran Province
چکیده [English]

Because of adaptability to different ecological conditions, cross pollination and heterozygosity, Populus euphratica has high genetic diversity. It could have an important role in superior phenotypes selection, inter and intra specific hybridization processes. The aim of this study was identifing and selection of superior phenotypes of P. euphratica and seed propagation for new genotypes and also selection of elite genotypes by evaluation of growth rate and stem form traits. A total of 29 superior trees from 13 natural stands were selected. Seedlings were produced by seed culture in greenhouse condition. Evaluation of seedlings was performed in a nursery of Karaj Research Station (RIFR) during 2011 to 2013. Quantitative and qualitative characteristics including plant diameter, height, survival percent, number of branches, stem form and branch angle with main stem were recorded. Analysis of variance showed significant differences among the seedlings of superior phenotypes with different habitats for quantitative and qualitative characters. Also Duncan multiple range test showed the diameter progenies of the superior trees of Kerman and Khojir, also height progenies of the Kerman, Khojir, Ahvaz and Zabol displayed the most growth values. Finally, some of seedlings had a suitable qualitative and quantitative growth that can be used in next phase study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Growth parameters
  • Populus euphratica
  • Seedling
  • Superior trees