اثر لایه‌گذاری گرم، اسید جیبرلیک و آب ‌اکسیژنه بر جوانه‌زنی بذر کیکم ‏قفقازی (Acer monspessulanum subsp. ibericum M.B.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

4 Department of Forestry and natural Resources, HNB Garhwal Universiy, Sprinagar-Garhwal (UK) 246174, India

چکیده

به‌منظور بررسی شکست ‌خواب و جوانه‌زنی بذر کیکم ‌‏قفقازی‌، بذرها از ارتفاع 1900 متری جنگل گوگلی شهرستان سوادکوه جمع‌آوری شد. به‌دنبال پیش‌تیمار لایه‌گذاری گرم (0 ، 4، 8 و 12 هفته در دمای 20 درجة سانتی‌گراد)، بذرها به مدت 24 ساعت در دو آزمایش جداگانه 1) محلول‌ اسید جیبرلیک (0، 250، 500 و 1000 میلی‌گرم در لیتر) و 2) محلول آب ‌اکسیژنه (0، 1، 2 و 3 درصد) قرار گرفتند و بلافاصله به محیط لایه‌گذاری سرد (4 درجه سانتی‌گراد به مدت 41 هفته، با احتساب دورۀ پیش‌تیمار گرم) انتقال یافتند. هر دو آزمایش‌ بر مبنای طرح پایۀ کاملاً تصادفی و در قالب فاکتوریل با سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که به‌رغم پوسته سخت، بذر کیکم‏ قفقازی‌ مشکلی در جذب آب ندارد. نتایج حاکی از تأثیر مثبت افزایش دورۀ پیش‌تیمار لایه‌گذاری گرم بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی بود، به‌طوری که جوانه‌زنی از 13 به 76 درصد و سرعت جوانه‌زنی از 4/1 به 8/3 عدد (در هفته) ترقی کرد. این در حالی‌ است که زمان شروع جوانه‌زنی از 20 به 13 هفته و مدت زمان جوانه‌زنی 50 درصد بذرها از 10 به 6 هفته کاهش یافت. تاثیر محرک‌های جوانه‌زنی با افزایش غلظت و مدت پیش‌تیمار لایه‌گذاری گرم مشهود بود، به‌طوری که جوانه‌زنی در غلظت‌های 500 و 1000 میلی‌گرم در لیتر اسید ‌جیبرلیک برابر با 64 درصد، و در غلظت‌های 2 و 3 درصد آب اکسیژنه به‌ترتیب برابر با 56 و 73 درصد بود. با افزایش مدت پیش‌تیمار لایه‌گذاری گرم، روند کلی سرعت جوانه‌زنی در همۀ غلظت‌های هر دو محرک حالت افزایشی داشت. به‌طورکلی، به‌لحاظ سهولت کار و صرفه‌جویی در هزینه‌ها، گزینۀ مناسب برای رفع خواب بذر کیکم‏‌ قفقازی استفاده از لایه‌گذاری گرم- سرد (بدون کاربرد محرک‌های یاد‌شده) است. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of warm stratification, GA3 and H2O2 on seed germination of Caucasian maple (Acer monspessulanum subsp. ibericum M.B.)

نویسنده [English]

  • Tabari Masoud 2
2 Tarbiat Modares University
چکیده [English]

In order to break dormancy and germinate the seeds of Caucasian maple, they were collected from altitude of 1900 m of Googli Forest located in Savadkooh (north of Iran). Following pre-treatment of warm stratification (0, 4, 8, 12 weeks with 20°C), the seeds were soaked for 24 hours in two separate examinations 1) GA3 (0, 250, 500, 1000 mg/lit) and 2) H2O2 (0, 1, 2, 3%) and immediately moved into cold stratification environment (4°C, for 41 weeks, with consideration of warm stratification period). Both examinations were carried out as factorial with three replicates based on completely randomized design. Water absorption test revealed that in spite of the hard coat, the seeds were permeable to water. Results emphasized the positive effects of warm pretreatment on germination characters, whereas seed germination increased from 13 to 76% and germination speed from 1.4 to 3.8 unit/week. However, the lag time decreased from 20 to 13 weeks and germination period of 50 percent of seeds (T50)from 10 to 6 weeks. Influence of GA3 and H2O2 increased with increase of concentration as well as warm stratification period, whereas GA3 in 500 and 1000 mg/lit was 64% and H2O2 in 2 and 3% was 56 and 73%, respectively. With increasing warm pre-treatment period, the general trend of germination speed enhanced in all concentrations of both promoters. Generally, stratification (warm-cold) without using the promoters mentioned here is easier and more economic for dormancy breaking of Caucasian maple seed. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acer monspessulanum subsp. Ibericum
  • Dormancy breaking
  • Seed germination
  • Warm stratification