بررسی رابطة خصوصیات میزبان با وقوع و شدت بیماری ذغالی در جنگل‌های بلوط بلندمازو استان گلستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 داتشگاه گلستان

چکیده

بیماری ذغالی یکی از عوامل خشکیدگی بلوط در جنگل‌های ایران است، ولی اطلاعات دقیقی دربارة خطر و تهدیدهای آن در کشور وجود ندارد. بنابراین با هدف ارزیابی رابطة شدت بیماری ذغالی با خصوصیات میزبان (قطر برابرسینه، موقعیت تاج و طول تنه)، داده‌های 385 درخت بلوط بلندمازو در قالب نمونه‌برداری یک‌چهارم نقطة مرکزی در پارک جنگلی قرق جمع‌آوری و بر اساس وضعیت سلامت در پنج کلاسة سالم، ضعیف، متوسط، شدید و خشک‌شده گروه‌بندی شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از برازش رگرسیون پواسون، تجزیۀ واریانس یکطرفه و کروسکال - والیس و آزمون دانکن در نرم‌افزار R استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها حاکی از آن است که شدت بیماری با قطر برابرسینه و موقعیت تاج رابطة معنی‌داری دارد، ولی با مشخصه طول تنه رابطة معنی‌دار ندارد. نتایج برازش رگرسیون پواسون نشان داد که به‌طور متوسط با افزایش 013/2=(7/0)exp= سانتی‌متر قطر برابرسینه، انتظار می‌رود سطح کلاس خسارت یک درجه افزایش یابد. همچنین بیشترین درصد وقوع و شدت بیماری در درختان دارای قطر بیش از 35 سانتی‌متر و درختان دارای موقعیت تاج میانه رخ داد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه‌گیری کرد که خصوصیات فردی درختان می‌تواند بر شدت و همه‌گیری بیماری ذغالی در درختان بلندمازو مؤثر باشد. تهیة مدل‏های همه‌گیری بیماری ذغالی نیازمند درک بهتر چگونگی اثرگذاری خصوصیات میزبان بر شدت و پراکنش این بیماری در عرصه‌های طبیعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of relationship between host characteristics with the severity and occurrence of charcoal disease in oak forests of Golestan

چکیده [English]

The oak charcoal disease is an agent oak decline in forests of Iran, but there is no accurate information about risks and its threats. Therefore, in order to evaluate the relationship between severity of disease and host characteristics (diameter at breast height, crown position and trunk length), 385 oaks (Quercus castaneifolia) were considered by using pointcentered quarter method in Qoruq Forest Park. These oak trees were grouped in five levels based on the health status (healthy, low, moderate, severe and declines). For data analysis, Poisson regression, one-way ANOVA and Kruskal-Wallis and Duncan's test were applied by using R statistical software. The results showed that severity of disease had a significant relationship with diameter at breast height and crown position but the effect of trunk length was not significant. The Poisson regression analysis results showed that by increasing exp=(0.7)= 2.013 cm in diameter, it is expected the damage grade level rises one degree. Furthermore, the highest percentage of disease incidence and severity had occurred in the trees with a diameter greater than 35 cm and with middle crown position. In general, it can be concluded that the individual characteristics of trees can be influential factors in the severity and epidemic of the charcoal disease in oak trees.The development of epidemic models needs to better understanding of how the properties of the host influence the severity and spread of charcoal disease in long-term course of the disease.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Charcoal disease
  • Point Centered Quarter
  • Poisson regression
  • Oak decline