ویژگی های رویشی و فیزیولوژی نهالهای محلب (Prunus mahaleb L.) و زالزالک زرد (Crataegus aronia L.) تحت تنش کم آبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز

چکیده

کم‌آبی از مهم‌ترین عامل‌های محیطی است که فتوسنتز و عملکرد رویشی گیاهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این مطالعه اثر کمبود آب بر مشخصه‌های رویشی و فیزیولوژی دو گونه محلب (Prunus mahaleb L.) و زالزالک زرد (Crataegus aronia L.) در مدت 60 روز ارزیابی شد. برای این منظور، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در دو سطح کم‌آبی (آبیاری به اندازۀ 50 درصد ظرفیت زراعی) و کنترل (آبیاری در حد ظرفیت زراعی) با 5 تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد در طول مدت کم‌آبی، در نهال‌های هر دو گونه و به‌ویژه محلب، نرخ فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای و تعرق با افزایش زمان کاهش یافت (به‌ترتیب برای زالزالک 64، 68، 62 درصد و برای محلب، 61، 47، 61 درصد). این در حالی است که در پی کاهش محتوای نسبی رطوبت برگ، در هر دو گونه درصد نشت الکترولیت افزایش یافت (برای زالزالک 31 درصد و محلب 23 درصد). تنش کم‌آبی موجب کاهش رویش طولی (44 درصد) و رویش قطری (39 درصد) نهال‌های آن نسبت به شاهد شد. چنین روندی کم و بیش در نهال‌های زالزالک مشاهده شد. برعکس زالزالک، در محلب همبستگی معنی‌داری بین مشخصه‌های فیزیولوژی و زی‌تودۀ کل نهال مشاهده شد. در کل، باید گفت که با تنش خشکی اعمال‌شده، اغلب مؤلفه‌های مرفو- فیزیولوژی نهال هر دو گونه دچار تنزل شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The growth and physiology characteristics of mahaleb (Prunus mahaleb l.) and hawthorn (Crataegus aronia l.) seedlings to drought stress

نویسندگان [English]

  • peyman ashkavand 1
  • Masoud Tabari 2
  • mehrdad zrafshar 3
1 1 M.Sc. Student, Forestry Department, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University
2 Forestry Department, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University.
3 Ph.D Student, Forestry Department, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

Drought stress is one of the most important environmental factors affecting the photosynthesis and plant growth performance. This study aims at evaluating the effects of water deficit on growth and physiological characteristics of mahaleb (Prunus mahaleb L.) and hawthorn (Crataegus aronia L.) seedlings in 60 days. For this purpose, an experiment was performed as completely randomized design in two irrigation treatments (50% field capacity, and control based on field capacity) with 5 replicates. In both species, water stress decreased the photosynthesis, stomatal conductance and transpiration rate (respectively, 64%, 68%, 62% for Crataegus, and 61%, 47%, 61% for Prunus). This is while that, in both species, particularly Crataegus, the electrolyte leakage increased (31% for Crataegus and 23% for Prunus) following the decrease of relative water content of leaf. Water deficit caused the decrease of stem growth (44%) and diameter growth (39%) in Prunus compared to control. Such a trend more or less was found with Crataegus seedlings. Contrary to Crataegus, in Prunus, significant correlation was detected between physiological parameters and total plant biomass. Likewise, in both species the most morpho-physiological characteristics of seedlings were declined under drought stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biomass
  • Hawthorn
  • Mahaleb
  • Relative water content
  • Water potential