تدوین معیارها و شاخص‌های مدیریت پایدار جنگل براساس دیدگاه کارشناسان و مردم محلی (مطالعه موردی: جنگل‌های منطقۀ اسالم شمال ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا

2 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا

3 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا

چکیده

مطالعۀ حاضر با هدف معرفی و بیان معیارها و شاخص‌های مناسب مدیریت پایدار جنگل‌های شمال ایران و مقایسۀ دیدگاه‌های مردم محلی و کارشناسان و اولویت‌های هرکدام از این دو گروه در زمینۀ انتخاب معیار و شاخص‌ها انجام گرفت. از بین فرایندهای بین‌المللی موجود، چهار فرایند مونترال، هلسینکی، خاور نزدیک فائو و معیارها و شاخص‎های CIFOR به‌عنوان مبنا در نظر گرفته شد و مجموعه‌ای از معیارها و شاخص‌های مدیریت پایدار جنگل از طریق روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیارۀ رتبه‌بندی و رده‌بندی انتخاب شد. معیارها و شاخص‌های منتخب مرحلۀ اول به‌صورت مجزا توسط دو گروه کارشناسان و مردم محلی قضاوت شد. در نهایت نیز ایجاد مدل و تدوین روابط بین معیار و شاخص‌ها، محاسبۀ وزن نهایی و اولویت‌بندی آنها از طریق فرایند تحلیل شبکه انجام گرفت. نتایج شامل مجموعه‌ای از 11 معیار و 65 شاخص است. براساس نظر کارشناسان، معیارهای حفاظت از تنوع زیستی و عملکردهای حفاظتی حمایتی جنگل به‌ترتیب با 1011/0 و 08944/0 بیشترین وزن، و معیار مدیریت محلی مؤثر در حفاظت و دسترسی به منابع، با 07998/0، کمترین وزن را داشتند. براساس نظر مردم محلی، معیارهای کارکردهای اقتصادی اجتماعی و حفظ ظرفیت تولیدی جنگل به‌ترتیب با 9501/0، 9069/0 بیشترین وزن و معیار حفاظت از تنوع زیستی، با 7994/0، کمترین وزن را داشتند. نتایج نشان‌دهندۀ این است که مدیریت موفق جنگل مستلزم تصمیم‌گیری مشترک کارشناسان و مردم محلی است، که این امر، خود به ارتباط و درک متقابل این دو از هم بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination criteria and indicators for sustainable forest management based on the views of experts and local people (Case study: Asalem Forests, north of Iran)

نویسندگان [English]

  • ayub Goleij 1
  • Eiraj Hasanzadnaverdi 2
  • Solaiman Mohamadi 3
  • MOhammad Jokar 1
1 Ph.D. Candidate of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Guilan
چکیده [English]

This paper aimed at identifying and providing the appropriate criteria and indicators for sustainable forest management in northern Iran, and the comparison between the views of local people and experts and priorities of each of these two groups of criteria and indicators. Four processes including Montreal, Helsinki, Near East FAO and CIFOR criteria and indicators were used as basis among the existing international procedures, Through Multi-criteria decision-making methods a series of criteria and indicators for sustainable forest management was selected. Criteria and indicators of the first stage were separately judged by teams of experts and local people. Finally, through the process of network analysis, creating a model and developing the relationships between the criteria and indicators to calculate the final weight and prioritize them were conducted. The results included a series of 11 criteria and 65 indicators. According to experts, the criteria for the conservation of biodiversity and the protective functions of forests had the highest weights (0.1011 and 0.8944, respectively) and criteria for effective local management of conservation and access to resources had the lowest weight (0.07998). According to the local people, the criteria for the socio-economic functions and the maintenance of the productive capacity of forests had the highest weights (0.9501 and 0.9069, respectively) and criteria for conservation of biodiversity had the lowest weight (0.07994). The results indicated that successful management of forests requires joint decision-making between experts and local people, which in turn depends on the relationship and mutual understanding between the two groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Forest
  • Indicators and Criteria
  • Local people
  • multi-criteria decision
  • sustainable management