تأثیر تاج پوشش گونۀ چوج (Salvadora persica) به عنوان درخت پرستار در استقرار اولیۀ درختان و درختچه های جنگلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان

2 مؤسسه تحقیقات جنگل¬ها و مراتع کشور

چکیده

در این بررسی 15 قطعه‌ ‌نمونۀ 10 آری در رویشگاه‌های طبیعی چوج در استان هرمزگان که در آن‌ها چوج به‌صورت گروهی و دست‌کم بیش از3 اصله درکنار یکدیگر قرار گرفته بودند انتخاب شدند. در هر قطعه نمونه، تعداد، قطر تاج و  تعداد ریشه جوش‌های درختان چوج اندازه‌گیری شد و درختان و درختچه‌های همراه در زیر و خارج از تاج پوشش چوج مشخص شد و خصوصیات کمی آن‌ها شامل تعداد کل گیاهان همراه، تعداد گیاهان زیر تاج پوشش، تعداد گیاهان خارج تاج پوشش و نوع گونه‌های همراه نیز مورد شمارش قرار گرفت. در این بررسی در مجموع 68 اصله درخت چوج مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تراکم درخت در رویشگاه‌های طبیعی چوج در استان هرمزگان به‌طور میانگین 61- 37  درخت در هکتار، قطر تاج 3/9- 6/6 متر و تعداد ریشه‌جوش‌ها 84- 16 اصله در هر قطعه نمونه بود. کل گیاهان همراه در هر قطعه نمونه 60- 9 عدد، گیاهان زیر تاج پوشش چوج 32- 3 عدد، گیاهان خارج از تاج پوشش چوج 49- 3 عدد و تنوع گونه‌های همراه 6- 2 گونۀ درختی و درختچه‌ای در هر قطعه نمونه بود. به‌طور کلی 14 گونۀ درختی و درختچه‌ای به‌صورت گیاهان همراه چوج وجود داشت که  فقط 6 گونه شامل گونه‌های افدرا (Ephedra foliata)، دهیر (Lycium shawii)، سوئدا (Suaeda fruticosa)، کنار (Ziziphus spina-christi)، کهورمعمولی (Prosopis cineraria) و کهور دِرّه‌ای (Prosopis koelziana) در زیر تاج پوشش چوج قرار داشتند. گونۀ افدرا فقط در زیر تاج پوشش چوج مشاهده شد، ولی گونه‌های دیگر به‌طور نسبی هم در زیر و هم در خارج تاج پوشش چوج وجود داشتند. در بین آن‌ها، گونه‌هایی مثل سوئدا (4/85 درصد) و دهیر (100- 3/79 درصد) بیشتر در زیر تاج پوشش چوج مشاهده شدند و به آن وابستگی بیشتری نشان دادند. گونه‌های دیگر که اغلب، فرم رویشی درختی داشتند، در زیر و خارج تاج پوشش چوج (کنار 6/54 – 0 درصد، کهور دِرّه‌ای 4/52 – 0 درصد و کهور معمولی 50 – 0 درصد) کم و بیش به‌طور یکسان مشاهده شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of canopy of Tooth Brush tree (Salvadora persica) as a nurse plant on primary establishment of forest trees and shrubs

نویسندگان [English]

  • G. Damizadeh 1
  • KH. Sagheb-Talebi 2
  • M. Damizadeh 1
چکیده [English]

This research is carried out in Salvadora persica habitats of Sudano-Dekanian sub-region in Hormozgan province, south of Iran.  Five habitats were chosen and 15 plots each containing more than three Salvadora trees were established. Tree number per ha, crown diameter and suckers number of Salvadora trees as well as some characteristics of associated trees and shrubs (total number, number of plants under and out of canopy and diversity of the associated trees and shrubs of Salvadora) were studied within the plots. Totally 68 Salvadora trees were studied quantitatively. Generally, Salvadora habitats in Hormozgan province had 39- 61 tree/ha, crown diameter 6.6 - 9.3 meter and suckers number 15.8- 84.5 within the plot. Total number of associated trees and shrubs were 8.8- 60.4, number of plants under canopy 3.1- 32.4 and out of canopy 3.3- 49.3 and diversity of the associated trees and shrubs of Salvadora 1.7- 5.9 species within the plot. Generally, 14 species of trees and shrubs were associated with Salvadora; just 6 species (Ephedra foliata, Lycium shawii, Suaeda fruticosa, Ziziphus spina-christi, Prosopis koelziana and P. cineraria) were recognized under the canopy of Salvadora trees. Ephedra foliata was observed only under canopy, but other species were observed either under or out of canopy of Salvadora trees. Suaeda fruticosa (85.4 %) and Lycium shawii (79.3- 100 %) were observed more under the canopy, while Ziziphus spina-christi (0- 54.6 %), Prosopis koelziana (0- 52.4 %) and P. cineraria (0- 50 %) were almost observed similarly under and out of the canopy of Salvadora trees

کلیدواژه‌ها [English]

  • Salvadora persica
  • Nurse plant
  • canopy
  • Sudano-Dekanian Sub-region
  • Hormozgan province