بررسی مقدار زیتوده و ارتباط آن با عوامل فیزیوگرافی و خاک در جنگل‌های شاخه‌زاد بلوط (مطالعۀ موردی جنگل¬های منطقۀ اندبیل خلخال)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر

2 واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

به‌منظور بررسی مقدار زیتوده در جنگل‌های شاخه‌زاد بلوط، پژوهشی در منطقۀ جنگلی شاخه‌زاد اوری در شمال شرقی خلخال در مساحتی حدود 278 هکتار به انجام رسید. پس از تلفیق نقشه‌های شیب، جهت، ارتفاع و تراکم تاج پوشش، تعداد واحدهای همگن و مساحت آن‌ها تعیین شد. 63 جست‌گروه اوری با توجه به شرایط محیطی و تیپولوژی توده به‌عنوان نمونه انتخاب و برداشت شد. پس از کف‌بر کردن نمونه‌ها، ریشه‌ها نیز جمع‌آوری شدند. وزن تر اندام‌ها به‌طور جداگانه توزین و برای تعیین وزن خشک و زیتوده، اندام‌ها به کورۀ چوب‌خشک‌کنی منتقل شدند. برای محاسبۀ وزن لاشریزه از زیر پایه‌های برداشت‌شده در سطحی معادل 400 سانتی‌متر مربع لاشریزه‌های موجود جمع‌آوری و وزن شدند. برای تعیین ویژگی‌های خاک و بررسی ارتباط آن با مقدار بیوماس، نمونه‌هایی از عمق 0 تا 10 و 10 تا 30 سانتی‌متری تهیه شد. نتایج حاصل از  بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیوماس اندام‌های مختلف اوری در توده مورد بررسی در طول دورۀ رشد (14 سال) به‌طور متوسط 4/23 تن در هکتار بوده که از این مقدار 2/65 درصد در اندام‌های هوایی، 2/29 درصد در اندام‌های زیرزمینی و 6/5 درصد مربوط به لاشریزه است.نتایج نشان می‌دهد که سطح مقطع و قطر برابر سینه با ضریب همبستگی 77/0 و 65/0 بیشترین همبستگی را با بیوماس اندام هوایی دارند. همچنین از بین شرایط محیطی رویشگاه، ارتفاع از سطح دریا و درصد تراکم تاج پوشش رابطۀ معنی‌داری با مقدار بیوماس دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on the amount of biomass and it's relationship with physiographic and edaphic factors in oak coppice stand (Case study Khalkhal, Iran)

نویسندگان [English]

  • A. Khademi 1
  • S. Babaei 2
  • A. Mataji 2
چکیده [English]

In order to investigate the amount of biomass in Oak (Quercus macranthera) coppice stand, an area of 278 hectare of Khalkhal forest locating at the northeast of Ardebil was selected as the study area. After combining slope, aspect and altitude maps, the number of land form units (polygons) as well as their areas were determined. Then 63 stump sprouts were selected in such a way that all environmental and typological conditions were taken into account. After determining the overall weight of different parts of trees to measure the dry weight as well as the amount of biomass, different parts of trees were delivered to kiln. The woody debris was collected and weighted in an area of 400 cm2 under each stump sprouts. For determining the soil properties and evaluating its relationships with the amount of biomass, soil samples were taken from depth of 0 –10 and   10-30 cm. The mean amount of biomass was 23.4 tons per hectare of which 65.2% were stored in aerial organs, 29.2% in underground organs and 5.6% in woody debris. There was a significant difference between the amount of biomass in different densities of crown cover. Among the physiographic factors, only the altitude had a significant relationship with the biomass. Basal area and diameter at breast height (DBH) exhibit the highest correlation with the biomass.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biomass
  • Coppice stand
  • Oak tree
  • Physiographic and edaphic conditions
  • Khalkhal