بررسی عوامل مؤثر در فرسایش آبی مسیرهای چوبکشی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

در این تحقیق، علل وقوع فرسایش آبی در مسیرهای چوبکشی جنگل مورد مطالعه قرار گرفته است. در این رابطه، مسیرهای چوبکشی واقع در سری‌های پهنه‌کلا و ارزفون از جنگل‌های زیر پوشش شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران بررسی شد. به این منظور 32 پروفیل عرضی به‌صورت انتخابی در 10 مسیر برداشت شد و اثر مشخصه‌هایی چون موجودی در هکتار، پوشش کف جنگل، شیب طولی و طول مسیر چوبکشی، تاج پوشش، جنس خاک، سطح آبگیر هر پروفیل و شیب آن بر شکل تغییرات خاک مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین مقدار فرسایش آبی با عامل فاصلۀ پروفیل از مبدأ، موجودی در هکتار و پوشش کف جنگل رابطۀ خطی معنی‌داری وجود ندارد، اما مقدار فرسایش آبی با عامل مساحت ‌آبگیر، شیب طولی مسیر و شیب سطح آبگیر در سطح احتمال 1 درصد و با عامل طول مسیر و تعداد در هکتار در سطح احتمال 5 درصد همبستگی مثبت دارد. همچنین مناطقی که دارای تاج‌پوشش باز، زیر‌اشکوب لاشبرگی و بافت خاک رسی بودند، بیشترین فرسایش آبی را نشان دادند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of effective factors on skid roads erosion

نویسندگان [English]

  • M. Lotfalian 1
  • Z. Shirvani 2
  • H. Naghavi 2
چکیده [English]

The ruts on skid roads are the main factors causing water erosion in northern forests ofIran. In order to evaluate the reasons of this phenomenon, the skid roads in Pahneh Kola and Arzefon forests which are under management of Mazindaran wood and paper industry were selected, then 32 cross profiles were randomly chosen in 10 skid roads. The effects of factors such as stocking volume per hectare, understory vegetation, longitudinal slope, skid roads length, canopy, soil type, basin area of each profile and its slope were measured as soil changed. Results showed that there was no significant linear relationship between water erosion rate and profile distance from starting point, stocking volume and understory vegetation. But there was a significant positive correlation between rate of water erosion and basin area (p-value < 0.001), longitudinal slope of skid road and basin area (p-value < 0.01) and skid road length and tree density (p-value < 0.05). Also, the regions with open canopy, clay soil and litter cover in understory showed the greatest rate of water erosion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water erosion
  • Skid roads
  • Rut
  • Cross section
  • Northern forests of Iran