بررسی و مقایسۀ تنوع گونه ای تجدید حیات توده های جنگلی دو منطقۀ حفاظت شده و غیر حفاظتی ارسباران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

در این تحقیق، تنوع گونه‌ای زادآوری توده‌های جنگلی دو منطقۀ حفاظت‌شده و غیر حفاظتی جنگل‌های ارسباران از نظر شاخص غنای گونه‌ای، یکنواختی و تنوع گونه‌ای مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. ابتدا توده‌های جنگلی با شرایط فلورستیکی و فیزیوگرافی مشابه از دو منطقۀ حفاظتی و غیر حفاظتی، با استفاده از عکس‌های هـوایی سال 1346 در مقیـاس 20000 : 1 انتخاب شد، سپس نهال‌های گونه‌های چوبی قرار گرفته در 77 قطعه نمونۀ دایره‌ای به مساحت یک آر در یک شبکۀ آماربرداری با ابعاد250×250 متر از توده‌های جنگلی منطقۀ حفاظتی و به‌طور مشابه از توده‌های جنگلی منطقۀ غیر حفاظتی برداشت شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، میانگین شاخص‌های تنوع گونه‌ای مختلف در هر قطعه نمونه محاسبه و برای آزمون معنی‌دار بودن اختلاف بین میانگین شاخص‌ها در دو منطقه، از آزمون آماری t-student استفاده شد. نتایج نشان داد که در مناطق حفاظت‌شده و غیر حفاظتی میانگین شاخص غنای گونه‌ای، به‌ترتیب، 69/6 و 39/5، میانگین شاخص یکنواختی شانون، به‌ترتیب، 87/0 و76/0، میانگین شاخص تنوع گونه‌ای شانون، به‌ترتیب، 64/1 و 23/1 و میانگین شاخص تنوع گونه‌ای سیمپسون، به‌ترتیب، 76/0 و 61/0است. بنابراین مدیریت مبتنی بر حفاظت، موجب افزایش معنی‌دار تنوع گونه‌ای زادآوری توده‌های جنگلی منطقۀ حفاظت‌شدۀ ارسباران شده است. بر این اساس می‌توان جلوگیری از حضور دام در عرصه‌های جنگلی و قطع بی‌رویۀ درختان را به‌ویژه در توده‌های جنگلی مخروبه، به‌عنوان شیوه‌ای مناسب برای احیای طبیعی و افزایش شاخص‌های تنوع گونه‌ای معرفی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and comparison of two protected and non-protected forest stands regeneration diversity in Arasbaran.

چکیده [English]

In this research, regeneration diversity of species in protected and non-protected areas of Arasbaran forests were compared in species richness, evenness and diversity indices. First, two forest stands with similar floristic and physiognomic characteristics were selected using aerial photographs acquired in 1986 (1:20000 scale). Regeneration of tree species were recorded in 77 0.01 ha circle plots using 250 × 250 m grid size in the both protected and non protected areas. The mean of diversity indices were computed in both areas and t-test was used to show significant differences. The results indicated that the computed species diversity indices are as follows: mean species richness index: 6.69 and 5.39, Shannon evenness index: 0.87 and 0.76,Shannondiversity index: 1.64 and 1.23, simpson index: 0.76 and 0.61 in protected and non protected areas, respectively. So the protection increase regeneration diversity in Arasbaran forest stands. Therefore, prevention of livestock grazing and irregular tree cutting in the degraded  forest stands can be suggested as a suitable approach for natural restoration and increasing plant diversity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arasbaran forests
  • Protected area
  • Species Richness
  • Plant diversity
  • Regeneration