تغییرات ذخایر حوضچه‌های کربن آلی کف جنگل‌های آمیختۀ راش شرقی در ارتباط با تنوع زیستی گیاهی و عوامل فیزیوگرافی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

2 دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

چکیده

با برآورد مخازن کربن آلی کف جنگل می‌توان قطعیت ارزیابی منابع جنگلی در زمینۀ میزان جذب و انتشار دی‌اکسید کربن اتمسفری را افزایش داد. هدف تحقیق حاضر این است که مشخص کند تنوع زیستی گیاهی در اشکوب‌های مختلف با توجه به ویژگی‌های فیزیکی جنگل تا چه اندازه می‌تواند معرف تغییرات ذخایر حوضچه‌های کربن آلی کف جنگل محسوب شود. تحقیق حاضر در قطعۀ شاهد سری سه جنگل آمیختۀ راش گلندرود نور صورت گرفت. قطعات نمونه با سطح 400 متر مربع به‌صورت سیستماتیک با فاصلۀ 100 متر از یکدیگر در سطح منطقه اجرا شد و در داخل هر قطعه نمونه، چهار ریزقطعه نمونه 1 متر مربعی و 50 × 50 سانتی‌متر مربعی به‌ترتیب برای اندازه‌گیری و جمع‌آوری پوشش علفی و لایۀ لاشبرگی جانمایی شدند. پس از تفکیک 80 گرم از لایۀ علفی و لاشبرگی توزین‌شده در عرصه، کلیۀ نمونه‌ها به‌مدت 48 ساعت در دمای 65 درجۀ سانتی‌گراد در آون خشک شدند و ضریب کربن نیز با استقرار نمونه‌ها در کورۀ حرارتی اندازه‌گیری و محاسبه شد. نتایج نشان داد تغییرات تنوع زیستی پوشش درختی در عوامل مختلف توپوگرافی معنی‌دار نبودند. از طرفی شاخص‌های وفور و غلبۀ گونه‌ای پوشش علفی نیز به‌ترتیب در دامنه‌های ارتفاعی از سطح دریا و جهات دامنه دارای تغییرات معنی‌دار بودند. با این تفاسیر، فقط ذخایر مخازن کربن تجمعات لاشبرگی در شیب‌های مختلف دارای تغییرات معنی‌دار بود. در ادامه، نتایج نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین تنوع زیستی کلیۀ پوشش‌های گیاهی و ذخایر کربن پوشش علفی وجود نداشت، ولی ذخایر کربن آلی لایۀ لاشبرگی با میانگین 5/1 ± 3/18 تن در هکتار با شاخص تنوع شانون، غنای گونه‌ای و شاخص اهمیت گونه‌ای پوشش درختی ارتباط معنی‌داری داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Variations of organic carbon sinks in the forests floor of mixed oriental beech in relation to plant diversity and physiographic factors

چکیده [English]

The certainty of forest resources evaluation regarding to emission of atmospheric carbon dioxide could be increased by estimating the organic carbon pool of forest floor. This research aims at exploring the relationship between plant diversity in the different stories pertaining to forest physical characteristics, and variation of carbon sinks of forest floor. The current research was done in control compartment located in the third district of Glandroud forests. The sample plots with 400 m2 area were sytemetically established in the study area which were separated by a distance of 100 m from each other. Four 1 m2 and 50 × 50 cm2 plots were marked at the center and corners of the sampling plot to measure and collect the herbal plants and litter, respectively. 80 g of each herbal and litter sample was separated after weighing in the field and the all samples were oven-dried at 65ºC for 48 hours. Carbon content of each sample was measured and calculated by placing each sample in the heat oven. The results showed that the tree diversity indices are independent of physiographic changes in the studied forest. However, abundance and dominance of herbal coverage were significantly different at altitude and aspect classification, respectively. Among all the studied carbon sinks, carbon sequestration of litter was significantly different at slope classification. The final result indicated that there was no significant correlation between plant biodiversity and amount of carbon sink in grass coverage. In other hand, the significant correlation was found between carbon stock of litter and indices of Shannon, richness, and importance value of tree storey.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Carbon sequestration
  • Plant biodiversity
  • Herbaceous vegetation
  • Physiographic
  • Litter