اثر تنش خشکی بر رشد و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان نهال‌های میکوریزی پستۀ جنگلی (Pistacia vera L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 عضو هیات علمی گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل دانشکده علوم جنگل دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 عضور هیات علمی گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نبات، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه‌ علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور

چکیده

تنش خشکی سبب محدود کردن رشد و تولید گیاهان می‌شوند. تغییر جهانی اقلیم موجب تشدید و توسعۀ تنش خشکی در سطح جهان شده است. همزیستی میکوریزی می‌تواند مقاومت گیاهان به تنش خشکی را بهبود دهد. در این پژوهش، تنش خشکی در نهال‌های پستۀ جنگلی تلقیح‌شده با قارچ میکوریزی Funneliformis mosseae، از طریق قطع آبیاری اعمال شد. تأثیر این تنش بر رشد و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان بررسی شد. تأثیر قارچ میکوریزی بر مشخصه‌های رویشی نهال‌ها (طول ساقه، قطر ساقه، طول شاخهو شاخص سطح برگ) در سطح 1 درصد و اثر تنش خشکی در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. هرچند که از نظر میانگین قطر ریشه و تعداد انشعاب ساقه تفاوت معنی‌داری مشاهد نشد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که همزیستی با قارچ میکوریزی سبب کاهش تراکم کلروفیل a و b و کلروفیل کل در نهال‌های پستۀ جنگلی نسبت به نهال‌های بدون میکوریز شد، تنش خشکی به افزایش محتوای کلروفیل (a، b و کل) نهال‌های میکوریزی و کاهش آن در نهال‌های بدون‌ میکوریز منجر شد. درصد کلونیزاسیون قارچ در طی تنش خشکی کاهش یافت. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان (سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز) در نهال‌های میکوریزی کمتر از نهال‌های بدون‌ میکوریز بود. تنش خشکی به افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان در نهال‌های بدون میکوریز منجر شده بود، اما این افزایش فعالیت در نهال‌های میکوریزی زمانی اتفاق افتاده بود که ارتباط قارچ با گیاه به حداقل خود رسیده بود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کمیت رویش نهال‌های میکوریزی پستۀ جنگلی به‌طور معنی‌داری بیشتر از نهال‌های غیرمیکوریزی است. یافته‌ها حاکی از آن است که نهال‌های میکوریزی در مقایسه با نهال‌های بدون‌ میکوریز عملکرد بهتری داشتند و می‌توانند در احیای رویشگاه‌های خشک و مخروبه پستۀ جنگلی اثر چشمگیری داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of water stress on the growth and antioxidant enzymes activities of pistachio mycorrhiza seedlings (Pistacia vera L.)

نویسنده [English]

  • Ramin Rahmani 2
2 Associate Professor Department of Silviculture and Forest Ecology Faculty of Forest Sciences Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources (GUASNR)
چکیده [English]

Abiotic environmental stress is an important factor in the limitation of plant growth and production. At the same time, environmental stresses such as drought and salinity become more widespread globally. One of the resistance mechanisms against the stress is symbiosis with soil microorganisms, including arbuscular mycorrhizal. In order to evaluate the effect of water stress on the growth and antioxidant enzymes activities of Pistachio mycorrhiza seedlings (Pistacia vera L.) inoculated seedlings with mycorrhizal fungi with Funneliformis mosseae produced. In this study the vases irrigated for two years to complete establishment seedling for (three time in weeks), then drought stress was imposed in during nine days. After measuring growth factors, the effect of the fungus growth factors such as stem length stem diameter, branch length, branch diameter and leaf area index was statistically significant different in mycorrhizal seedlings ( P < 0.01). However, in diameter of branches and ramifications phenomenon any significant difference was not observed. The results showed that mycorrhizal fungi symbiosis resulted to reduce the amount of chlorophyll a and b and total chlorophyll in seedlings during drought stress in compare with reference. The CAT, POD activity and total protein were higher in mycorrhiza seedling than non-mycorrhiza seedling in drought condition, but it was no significant effect in SOD activity. The antioxidan activities have significant impacts on stress tolerance and reducing the damage. It seems that, when plants are close to permanent wilting point, the majority of biochemical systems of plants is affected and reaches to lowest point such as enzyme activity. Drought stress is caused to creation of simulated natural conditions and the actual performance of mycorrhizal fungi on seedlings determined. According to these results, we can say the arbuscular mycorrhizal fungi had useful effect and mycorrhizal seedlings can be used for improving and restoring the degraded areas of Pistachio.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pod
  • pistachio forest
  • SOD
  • Cat
  • Chlorophyll