تأثیر فعالیت¬های تفرجی بر پوشش¬گیاهی و خاک پارک جنگلی (مطالعۀ موردی: پارک جنگلی چقاسبز ایلام)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

در این تحقیق تأثیر تغییرکاربری مناطق جنگلی به پارک‌های جنگلی بر پوشش‌گیاهی و خاک در پارک چقاسبز استان ایلام بررسی شده است. به‌این‌منظور 3 منطقۀ 30 هکتاری شامل مناطق بدون تفرج، تفرج متوسط و تفرج شدید مشخص شد. برای برداشت داده‌ها، در هر منطقه20 قطعه نمونه به روش منظم تصادفی با ابعاد شبکۀ 150×100 متر، پیاده شد. نوع و درصد پوشش گونه‌های علفی در 4 ریز‌قطعۀ نمونۀ 5/1 متر‌مربعی در هر قطعۀ نمونه ثبت شد. در هر قطعۀ نمونه از عمق 0 تا30 سانتی‌متری افق معدنی، 3 نمونه خاک برداشته شد و یک نمونۀ ترکیبی به آزمایشگاه انتقال یافت. برای حذف عامل ذهنیت و درک بهتر ساختار پوشش‌گیاهی و تعیین گرادیان عمدۀ تغییرات در ساختار پوشش‌گیاهی سه منطقه، از روش تجزیه و تحلیل خوشه‌ای و تجزیه و تحلیل تطبیقی قوس‌‌گیری‌شده استفاده شد. تجزیه و تحلیل ‌تطبیقی متعارفی برای تعیین مهم‌ترین عامل‌های خاک تغییر‌پذیر در سه منطقه به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد پوشش‌گیاهی منطقۀ با تفرج شدید با منطقه با تفرج متوسط و منطقۀ بدون تفرج کاملاً متفاوت است و در یک دسته مجزا گروه‌بندی می‌شود. درصد کربن آلی، ازت کل، فسفر قابل جذب، پتاسیم تبادلی و عمق لاشبرگ در مناطق با تفرج شدید کاهش یافته، ولی بر مقدار pH و وزن مخصوص ظاهری این منطقه افزوده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of recreational activities on vegetation and soil in forest park (Case study: Choghasabz forest park-Ilam)

چکیده [English]

This study is aimed to access the impact of land use change (from forest areas to forest parks) on vegetation and soil in Parisan’s park (Ilam Provience). For this purpose, three zones including non-recreation, extensive recreation and intensive recreation were chosen. In each area 20 sample plots in a systematic random design (100 m × 150 m) were established. Herbaceous species type and their coverage were recorded using 4 micro- plots (1.5 m2) within each sample plot. In each plot, three soil samples were taken from 0-30 cm depth and a mixed sample was transferred to soil laboratory. Cluster Analysis and Detrended Correspondence Analysis were used for better understanding of the vegetation structure, to avoid subjective classification and to indicate the major gradient of variation within the vegetation structure of three areas. Canonical Correspondence analysis was applied to determine important soil variables of three areas. Results showed that the vegetation in intensive recreation area was completely different from non- and extensive recreation areas and was classified as distinctive group. Total nitrogen, organic carbon, phosphorus and exchangeable potassium and litter depth were decreased in the intensive recreation area, but pH and bulk density were increased. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Recreation
  • Soil
  • Species diversity
  • Forest park