بررسی و مقایسۀ ویژگی¬های فیزیکی و شیمیایی خاک و خصوصیات کمی درختان در جنگل¬های کمتر تخریب¬یافته و تخریب¬یافتۀ زاگرس (مطالعۀ موردی: جنگل¬های حوزۀ شهرستان پلدختر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

از آنجا که پایداری طولانی‌مدت اکوسیستم‌های جنگلی وابسته به‌حفظ کیفیت خاک است، آگاهی از وضعیت خاک‌های مناطق جنگلی و بررسی آثار فعالیت‌های مختلف صورت‌گرفته بر خصوصیات خاک بسیار مهم و در مدیریت جنگل مؤثر است. این پژوهش سعی دارد تأثیر قطع و سرشاخه‌زنی درختان را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تخریب جنگل‌های زاگرس بر خصوصیات خاک در مناطق تخریب‌یافته در مقایسه با مناطق کمتر تخریب‌یافته بررسی کند. به این منظور دو منطقۀ "تخریب‌یافته" که معرف منطقه‌ای با تخریب معمولی است، و "منطقۀ کمتر‌تخریب‌یافته" که به‌علت عدم دسترسی آسان، دچار تخریب کمتری شده است، انتخاب شد و مهم‌ترین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و مشخصه‌های کمی درختان شامل درصد تاج‌پوشش، تعداد درختان در هکتار، قطر برابرسینه و ارتفاع درختان اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل شد. نتایج این بررسی حاکی از تأثیرپذیری خصوصیات خاک از درختان و عوامل تخریب است، به‌طوری که تمامی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و مشخصه‌های کمی درختان تفاوت‌های معنی‌داری را بین دو منطقه نشان می‌دهند. نتایج همبستگی بین خصوصیات خاک و مشخصه‌های کمی درختان نشان داد که در منطقۀ کمتر‌تخریب‌یافته، درصد تاج‌پوشش، قطر برابرسینه و ارتفاع درختان با کربن آلی، فسفر و نیتروژن همبستگی مثبت و با نسبت C/N و جرم مخصوص ظاهری همبستگی منفی دارد. وجود درختان و عدم قطع و سر شاخه‌زنی آنها در منطقۀ کمتر‌تخریب‌یافته سبب شکل‌گیری شرایط مناسب‌تر خاک شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and comparison of physical and chemical soil properties and quantitative characteristics of trees in less-damaged and damaged area of Zagross forests (Case study: Poldokhtar, Lorestan province)

چکیده [English]

Long term sustainability of forest ecosystems is dependent on preserving soil quality. Therefore, knowing the forest soil conditions and studying the different action effects on status of soils are very important and it can be effective in forest management. This study investigated the effect of cutting and delimbing of trees, as one of the most important damaging factors, on soil properties in Zagross forest. For this purpose, two selected forest stands including highly-damaged (as a usual damaging area) and less-damaged area (because of its low accessibility) were selected. The most important physical and chemical soil properties and quantitative characteristic of trees including canopy percentage, density, basal area and height were analyzed. The results showed that soil factors were affected by trees and damaging factors. All of physical and chemical soil properties and quantitative characteristics of trees showed significant differences between two areas. The results of correlation analyses between physical and chemical soil factors and quantitative characteristics of trees in less-damaged area showed that there is a positive correlation between percentage of canopy, basal area and height of trees with C, P and N. On the other hand, these tree characteristics showed negative correlation with C/N and bulk density. Existence of trees and lack of delimbing in less-damaged area have created suitable conditions for forest soil. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagross forests
  • Physical and chemical soil properties
  • Cutting and delimbing of trees