بررسی اثر فرم درختان بر برخی از خصوصیات بذر بلوط ایرانی (Quercus persica) (مطالعۀ موردی: جنگل¬های زاگرس گیلانغرب)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

به‌منظور آگاهی از تاثیر فرم درختان بر خصوصیات بذر بلوط ایرانی در جنگل‌های زاگرس، در یک دامنۀ شمالی (1960-1040 متر از سطح دریا) در جنگل‌های بلوط شهرستان گیلانغرب، بذر 60 درخت (از هر دو نوع فرم دانه‌زاد و شاخه‌زاد) جمع‌آوری و بررسی شد. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که قطر، تاج‌پوشش و ارتفاع درخت، تعداد بذر، وزن بذر و بذر پوک در بین درختان متعلق به دو فرم درخت، تفاوت معنی‌دار داشتند. نتایج همبستگی نشان داد که در درختان دانه‌زاد، صفت وزن هزار دانه با صفات تعداد بذر، وزن تک بذر، بذر سالم و بذر پوک در سطح احتمال 1 درصد و با صفت جوانه‌زنی در سطح احتمال 5 درصد همبستگی مثبت و معنی‌دار دارد. در درختان شاخه‌زاد، صفت وزن هزار دانه با صفات وزن تک بذر و بذر سالم در سطح احتمال 1درصد و با صفت بذر پوک در سطح احتمال 5 درصد همبستگی مثبت و معنی‌دار دارد و با صفات تعداد بذر و جوانه‌زنی همبستگی ندارد. نتایج تجزیۀ واریانس برای صفات بین هر دو فرم نیز نشان داد که غیر از صفات وزن تک بذر و وزن هزار دانه که تفاوت معنی‌دار نشان ندادند، در دیگر فاکتورها بین دو فرم، تفاوت معنی‌دار وجود دارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود هنگام تهیۀ بذر از درختان به‌منظور تولید نهال و دیگر عملیات احیایی (جنگلکاری)، بذرها بیشتر از درختان دانه‌زاد، از دامنۀ ارتفاعی مشابه ارتفاع منطقه مورد عمل (همراه با در نظر گرفتن دیگر شرایط مرتبط) و از مناطق متفاوت جمع‌آوری شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on the effect of tree forms on characteristics of Quercus brantii (Quercus persica( seeds (Case study: Zagros forests, Gilane Gharb)

چکیده [English]

In order to investigate the effect of tree forms on characteristics of Quercus brantii, seeds of 60 trees (both tree forms: high and coppice trees) were collected and studied on north-facing slopes ranging from 1040 to 1960 m a.s.l in Gilane Gharb city, Iran. The results of analysis of variance showed that there is significant difference between two forms of trees regarding to number and weight of seed, unsound seed, canopy and height of trees. Analysis of correlation indicated that in high trees, 1000- seed weights had positive and significant correlation with number of seeds, weight of individual seeds, sound seeds, unsound seeds (p≤%1), and with germination (p ≤%5). In coppice trees, 1000-seed weights had positive and significant correlation with individual seed weight, sound seeds(p ≤%1), and unsound seed(p ≤%5), but they had no correlation with seed number and seed germination. The results of ANOVA showed that the difference between two forms was significant other than individual seed weights and 1000-seed weights. Therefore it would be better to collect seeds from high trees, use the seeds of trees grown in the same elevation (considering other affecting conditions) and from different areas to prepare seeds for seedlings and afforestation. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quercus brantii
  • High tree
  • Coppice tree
  • Seed characteristics