تأثیر نوع الگوی مکانی درختان بر کارایی روش‌های نمونه‌برداری فاصله‌ای و قطعه‌ نمونه‌ای در درختزارهای زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

3 کارشناس ارشد، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

چکیده

الگوی مکانی درختان، به‌عنوان یکی از ویژگی‌های ساختار جنگل، بر عملکرد روش‌های نمونه‌برداری تأثیر می‌گذارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر توزیع مکانی درختان بر کارایی روش‌های نمونه‌برداری فاصله‌ای و قطعه‌ نمونه‌ای انجام شد. برای این منظور، یک تودۀ بلوط ایرانی با الگوی مکانی پراکنده در استان کهگیلویه و بویراحمد (47 هکتار) و یک تودۀ بنه با الگوی مکانی کپه‌ای در استان فارس (45 هکتار) انتخاب شد. شش روش فاصله‌ای و شش روش قطعه‌ نمونه‌ای در یک شبکۀ 100 متر × 100 متر در هر دو توده برای برآورد تراکم و درصد تاج‌پوشش استفاده شد. کارایی روش‌ها با مقایسه آماری نتایج با مقدار واقعی، معیار صحت و درصد مجذور میانگین مربعات خطا ارزیابی شدند. مقدار واقعی تراکم و درصد تاج‌پوشش در تودۀ بنه به‌ترتیب 4/19 پایه در هکتار و 1/5 درصد و در تودۀ بلوط ایرانی 3/22 پایه در هکتار و 1/17 درصد بود. نتایج نشان داد که از میان روش‌های فاصله‌ای، دو روش نزدیک‌ترین فرد (تراکم 5/19 و درصد تاج‌پوشش 2/5) و نزدیک‌ترین همسایه (تراکم 1/20 و درصد تاج‌پوشش 9/4) در تودۀ بنه و روش خط‌ نمونه در تودۀ بلوط ایرانی (تراکم 0/21 و درصد تاج‌پوشش 3/17) کارامد بودند. همچنین همۀ روش‌های قطعه‌ نمونه‌ای در دو توده کارایی لازم را داشتند (به جز روش قطعه‌ نمونه مربعی). به‌طور کلی نتایج نشان داد که برخلاف روش‌های قطعه ‌نمونه‌ای، پراکنش مکانی درختان بر صحت و دقت روش‌های فاصله‌ای مورد بررسی به‌طور معنی‌داری تأثیر می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of spatial pattern of trees on efficiency of distance and plot sampling methods in Zagros woodlands

نویسندگان [English]

  • N Sheikh 1
  • Yousef Erfanifard 2
  • R FalahShamsi 2
  • M Masoudi 2
  • E Khosravi 3
2 Shiraz University
چکیده [English]

The spatial pattern of trees is one of the structural characteristics of forest stands that affects the efficiency of sampling methods. This study aimed at investigating the effect of spatial distribution of trees on the efficiency of distance and plot sampling methods. For this purpose, a dispersed Persian oak stand in Kohgilouye-Boyerahmad province (47 ha) and a clumped wild pistachio stand in Fars province (45 ha) were selected. Six distance and six plot sampling methods were applied on a 100 m × 100 m grid in the stands to estimate the density and canopy cover. The efficiency of methods was evaluated by statistical comparison of the results with true values, accuracy criterion, and root mean square error percent. The true density and canopy cover percent of wild pistachio and Persian oak stands were 19.4 trees ha-1 and 5.1% and 22.3 trees ha-1 and 17.1%, respectively. The results showed that between distance sampling methods, nearest individual (density: 19.5 trees ha-1, canopy cover: 5.2%) and nearest neighbour (density: 20.1 trees ha-1, canopy cover: 4.9%) methods in wild pistachio stand and line intersect method (density: 21.0 trees ha-1, canopy cover: 17.3%) in Persian oak stand were efficient. Moreover, all plot sampling methods were efficient in both stands (except square method). In general, the results showed that in contrast to plot sampling methods, the spatial distribution of trees influences significantly the accuracy and precision of distance sampling methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Density
  • Distance sampling method
  • Plot sampling method
  • Spatial Pattern
  • Zagros