تأثیر آتش‌سوزی بر آبگریزی و مقدار و عوامل فرسایش خاک در جنگل‌های سواحل جنوب غربی دریای خزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ‌شهرکرد

2 استاد گروه ‌علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

4 استادیار گروه مدیریت و کنترل بیابان، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان

چکیده

بررسی اثر آتش­سوزی بر ویژگی­های هیدرولوژی، خاک و عوارض سطحی امری مهم و ضروری برای توسعه روش­های ممانعت از فرسایش به­­منظور مدیریت پایدار اراضی و منابع آب است. در قطعه­هایی در داخل محدوده 15 ناحیه آسیب­دیده در اثر آتش­سوزی و 15 منطقه نسوخته مجاور آنها، در پنج زیر واحد اراضی، ویژگی­های هیدرولوژی، ویژگی­های خاک، آبگریزی و مقدار فرسایش برآورد شدند. همچنن وضعیت فرسایش خاک با روش BLM مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که فرسایش کل، سرعت نفوذ آب به خاک و آبگریزی اختلاف معنی­داری بین نقاط آتش­سوزی و شاهد داشتند. در بین زیر واحدهای اراضی نیز تنها از نظر سرعت نفوذ آب به خاک اختلاف معنی­دار وجود داشت. حدود چهار تا پنج سال طول کشید تا میزان تخلخل خاک و فرسایش کل به شرایط قبل از آتش­سوزی برسد. زمان برگشت­پذیری آبگریزی واقعی و پتانسیل به شرایط قبل از آتش­سوزی نیز به­ترتیب دو تا چهار و چهار تا شش سال بود. نتایج همچنین نشان داد که درصد تاج پوشش درختان، تعداد درختان در هکتار، ارتفاع درختان و تخلخل خاک بهترین متغیرها برای تخمین فرسایش کل در منطقه بودند. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of fire on water repellency, amount and factors of soil erosion in forests of southwest coast of the Caspian Sea

نویسندگان [English]

  • Ali Akbarzadeh 1
  • Shoja Ghorbani-Dashtaki 2
  • Mehdi Naderi-Khorasgani 3
  • Jahangard Mohammadi 2
  • Rouhollah Taghizadeh Mehrjardi 4
1 Ph.D. of Soil Science, Shahrekord University
2 Faculty member Shahrekord University
3 Faculty member Shahrekord University
4 Faculty member Ardakan University
چکیده [English]

Studying the effect of fire on hydrological properties, soil and surface features is important and essential to develop the methods preventing soil erosion for sustainable management of lands and water resources. In compartments within the study area, 15 burned sites and 15 unburned sites, in five sub-land units, hydrological properties, soil characteristics, water repellency and the amount of erosion were determined. Also, the status of soil erosion was evaluated using BLM method. The results of analysis of variance showed that total erosion, infiltration rate and water repellency had significant differences in burned and unburned sites. Only infiltration rate showed significant differences among sub-land units. The reversibility time for soil porosity and total erosion to conditions before the fire was about four to five years. The time reversibility for actual and potential water repellencies were also two to four and four to six years, respectively. The results also showed that canopy cover percentage, number of trees in hectare, height of tress, and soil porosity were the best variables to estimate the total erosion in study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Erosion
  • Infiltration rate
  • Kanroud forests
  • Soil porosity
  • Water repellency