اثر قرق بر پوشش و زادآوری طبیعی گونه¬های درختی و درختچه¬ای در جنگل¬های زاگرس (مطالعه موردی: جنگل¬های شهرستان ایوان در استان ایلام)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

تحقیق حاضر به‌منظور بررسی اثر قرق بر تراکم زادآوری طبیعی گونه‌های درختی و درختچه‌ای و برخی ویژگی‌های پوششی رویشگاه از جمله درصد تاج‌پوشش درختی، عمق لاشبرگ، درصد لاشبرگ و پوشش سنگی و نیز بررسی رابطة آنها با همدیگر در منطقة زاگرس انجام گرفته است. به این منظور، منطقة حفاظت شدة تنگة کوشک در شهرستان ایوان به مساحت 100 هکتار و در مجاورت آن و با شرایط فیزیوگرافی مشابه، بخشی از کوه بایه انتخاب شد. در هر منطقه به‌صورت تصادفی، 27 پلات به مساحت 900 متر مربع پیاده شد و علاوه بر تعداد زادآوری دانه‌زاد و شاخه‌زاد برای هر گونة درختی و درختچه‌ای، عواملی نظیر درصد لاشبرگ، ضخامت لاشبرگ، درصد پوشش درختی و پوشش سنگی اندازه‌گیری شد. نتایج مقایسة میانگین نشان داد که در منطقة حفاظت‌شده زادآوری دانه‌زاد (000/0p=) و شاخه‌زاد بلوط (039/0P=) ایرانی، دانه‌زاد بنه (001/0P=)، شاخه‌زاد آلبالوی دانه‌ریز (003/0P=) و دانه‌زاد زالزالک (014/0P=) از منطقه حفاظت‌نشده با احتمال 99 درصد بیشتر است. علاوه بر این منطقة حفاظت‌شدۀ تنگة کوشک، درصد پوشش درختی (000/0P=)، ضخامت لاشبرگ (000/0P=) و درصد لاشبرگ (001/0P= =) بیشتری نسبت به کوه بایه داشت. نتایج آنالیز همبستگی نیز نشان داد که زادآوری دانه‌زاد گونه‌های بلوط و بنه با درصد پوشش درختی (03/0P=)، درصد لاشبرگ (03/0P=) و عمق لاشبرگ (003/0P=) همبستگی مثبت دارند. زادآوری دانه‌زاد گونه کیکم نیز با درصد پوشش درختی (03/0P=) و زادآوری شاخه‌زاد آن با درصد پوشش سنگی (02/0P=) داخل پلات‌ها همبستگی مثبت نشان داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of conservation practice on covering parameters and natural regeneration of trees and shrubs in the Zagros forests

چکیده [English]

This study was conducted to determine the effects of forest conservation on natural regeneration of trees and shrubs and the percentage of Earth's surface covered by tree and litter in Zagros forest. For this purpose, Koshk reservoir forest in Eyvan city and at the vicinity of this region, the Baye forest with similar physiographic characters as control, was selected. 27 0.09 ha sample plots were randomly established in both regions. Number of trees and shrubs regeneration, vegetation, litter and stone cover percentage and litter depth were recorded in each plot. The results showed that forest conservation increased the regeneration of Quercus brantii with seed origin (P = 0.000) and stump sprouts (P = 0.039). It also increased the regeneration of Pistacia atlantica (P = 0.001), and Crataegus pontica (P = 0.014) by stump sprout as well as Cerasus microcarpa (P = 0.003) by seed origin. Koshk protected area had the most tree (P = 0.000) and litter (P = 0.000) cover percentage and litter depth (P = 0.000) than Baye region. The result of correlation analysis showed that natural regenerations of Quercus brantii, Pistacia atlantica have positive correlation with tree (P = 0.030) and litter (P = 0.030) cover percentage as well as litter depth (P = 0.003). Seeds originated from seedlings of Acer monspessulanum have positive correlation with tree cover percentage (P = 0.030), while their stump sprouts have positive correlation with stone percentage (P = 0.020).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Koshk valley
  • Litter depth
  • Natural regeneration
  • Protected area