مطالعۀ تأثیر برخی عوامل محیطی بر تراکم شپشک سفید پنبه‌ای راش Cryptococcus fagisuga Lindinger بر روی درختان راش شرقی Fagus orientalis Lipsky (مطالعۀ موردی: جنگل خیرود)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 استاد بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران

4 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

5 استادیار بخش تحقیقات رده‌بندی حشرات، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، تهران

6 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی دانشگاه دولتی جنگل مسکو، مسکو

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر برخی عوامل محیطی بر تراکم شپشک سفید راش بر درختان راش، پس از جنگل‌گردشی‌های اولیه، سطحی معادل 10 هکتار راش ممرزستان آلوده در سه دامنۀ ارتفاعی پایین‌بند، میان‌بند و بالابند جنگل خیرود تعیین شد. در هر دامنة ارتفاعی، 12 پایۀ آلوده به این حشره به‌صورت تصادفی تعیین و مشخصات آنها یادداشت شد. تأثیر زبری پوست درختان راش و جهت‌های تنۀ درخت و ارتفاع از سطح زمین بر تراکم شپشک سفید راش و طول آلودگی درختان مناطق مورد مطالعه با استفاده از تحلیل ناپارامتری و آزمون کروسکال والیس و فریدمن تعیین شد. براساس نتایج به‌دست‌آمده، راش‌های با پوست زبر و شیارهای عمیق با میانگین 5/5 بیشترین شدت تراکم شپشک را به خود اختصاص دادند. تراکم این شپشک در جهت شمال و شرق تنۀ درختان راش به‌طور معنی‌داری بیش از تراکم آن در جهت جنوب و غرب تنه بود. بیشترین شدت تراکم شپشک سفید راش با میانگین 4/4 در ارتفاع 5/2 متری تنه مشاهده شد. با افزایش ارتفاع از سطح دریا درصد فراوانی پایه‌های آلوده ابتدا از 8/23 درصد به 3/28 درصد افزایش و سپس به 4/15 درصد کاهش یافت. تراکم شپشک راش در بالابند با 30 درصد تراکم شدید و طول آلودگی درختان راش با میانگین 35/5 و 5/7 متر به‌ترتیب در میان‌بند و بالابند بیشتر بود. براساس نتایج می‌توان اظهار کرد طبقۀ قطری 60-40 سانتی‌متر با 36 درصد فراوانی آلودگی و 38 درصد تراکم شدید شپشک، بهترین قطر برای تشکیل کلونی شپشک سفید راش در این منطقه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Some effective environmental factors on beech scale (Cryptococcus fagisuga lindinger) density on oriental beech (Fagus orientalis lipsky) (Case study: Kheyrud Forest)

نویسندگان [English]

  • faezeh firouzeh 1
  • A. Shirvany 2
  • H. Askary 3
  • H.S. Goldansaz 4
  • Sh. Manzari 5
  • B. Jalilpour 6
1 Ph.D Student of Silviculture and Forest Ecology, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
2 Associate Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
3 Prof., Biological Control Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research,
4 Associate Prof., Faculty of Agricultural, University of Tehran, I. R. Iran
5 Assistant Prof., Insect Taxonomy Research Department, Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), I. R. Iran
6 Ph.D Student of Silviculture and Forest Ecology, Moscow Forest State University, Moscow, Russia
چکیده [English]

In order to study the beech scale and some of the effective environmental factors on beech scale density on eastern beech trees, after field inspection, 10 hectare of infected beech stands were specified in low-, mid- and high lands of Kheyrud forest. At each studied area, 12 scale infected beech stands were randomly determined and their characteristics were recorded in special papers. Effect of bark roughness and direction of trunk of beech trees and height from the ground on beech scale density and period of infestation in three studied areas were investigated by using non-parametric Kruskal-Wallis and Friedman tests. Completely rough barks having deep cracks were assigned highest density of beech scale by 5.5 average. Beech scale density at north and east sides of trunk was significantly more than south and west sides. Also, density of this scale at 2.5 m height of trunk was the greatest by 4.4 average. With increasing elevation from sea level, infected stands initially increased from 23.8 to 28.3 percent and then decreased to 15.4 percent. Beech scale density was most in high land by 30 percent high density and also beech trees infection length was highest in middle land and high land by 5.35 and 7.5 m, respectively diameter class 40-60 cm was recognized as the best diameter for colony formation of beech scale by 36 percentage infection frequency and 38 percentage high density.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bark roughness
  • Beech scale
  • Kheyrud Forest
  • Trunk direction
  • Trunk height