کمی‌سازی تاج‌بارش، ساقاب و باران‌ربایی در توده‌های طبیعی راش و دست‌کاشت نوئل در جنگل‌های سیاهکل، گیلان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

2 استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

4 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه تهران، کرج

چکیده

توزیع اجزای بارندگی به تاج‌بارش، ساقاب و باران‌ربایی از اجزای مهم چرخۀ آب در بوم‌سازگان‌های درختی در پژوهش‌های اکوهیدرولوژی جنگل است. هدف این پژوهش، محاسبۀ تاج‌بارش، ساقاب و باران‌ربایی توده‌های طبیعی راش و دست‌کاشت نوئل در جنگل‌های سیاهکل (استان گیلان) بود. برای اندازه‌گیری مقدار باران در هر رخداد، از 10 باران‌سنج دستی و برای اندازه‌گیری تاج‌بارش، از 50 باران‌سنج دستی استفاده شد و متوسط ساقاب 9 درخت، متوسط ساقاب هر گونه در نظر گرفته شد. در تودۀ راش سهم هر یک از درصدهای تجمعی تاج‌بارش، ساقاب و باران‌ربایی از بارش به‌ترتیب 2/78، 1/10 و 7/11 درصد و در تودۀ نوئل، به‌ترتیب 1/72، 6/4 و 3/23 درصد حاصل شد. نتایج آزمون t جفتی نشان داد که درصد نسبی ساقاب راش به‌طور معنی‌داری بیشتر از تودۀ نوئل (59/3t = ؛ 01/0>P ) و درصد نسبی باران‌ربایی تودۀ نوئل به‌طور معنی‌داری بیشتر از تودۀ راش است (37/9t = ؛ 01/0>P ). رابطۀ مقدار باران با مقادیر تاج‌بارش، ساقاب و باران‌ربایی به‌صورت صعودی و بر‌اساس ضریب همبستگی پیرسون، در سطح 99 درصد معنی‌دار بود. با توجه به اینکه کاشت گونۀ جدید، سبب تغییر مقدار آب ورودی به پوشش کف جنگل (مجموع مقادیر ساقاب و تاج‌بارش) شده ‌است، در مدیریت جنگل و انتخاب گونۀ مناسب، باید به مقدار توزیع اجزای باران توجه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Quantifying throughfall, stemflow, and rainfall interception in a Fagus orientalis forest and a Picea abies plantation in Siahkal, Gilan

نویسندگان [English]

  • Hamed Nezamdost 1
  • Kiomars Sefidi 2
  • ali Rasoulzadeh 3
  • Moien Sadeghi 4
1 M.Sc., Department of Forest sciences and engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, I. R. Iran
2 Assistant Prof., Department of Forest sciences and engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, I. R. Iran
3 University of Mohaghegh Ardabili, I. R. Iran
4 Ph.D. Student of Silviculture and Forest Ecology, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
چکیده [English]

Rainfall partitioning into throughfall, stemflow, and interception is an important component of the water cycle in tree’s ecosystems in forest ecohydrological research. The aim of this research was to compute the throughfall, stemflow, and interception of a natural stand
(Fagus orientalis) and exotic plantation (Picea abies) in Siahkal forest (Gilan province). In order to measure the gross rainfall and throughfall, 10 and 50 manual rain-gauges were used, respectively, and stemflow was measured using average of nine individual trees equaled to the stemflow amount of trees. The cumulative percentage of throughfall, stemflow, and interception of F. orientalis stand were 78.2, 10.1, and 11.7%, respectively. For P. abies stand, the corresponding values were 72.1, 4.6, and 23.3%. Paired T-test suggested that rational stemflow (%) of F. orientalis was significantly greater than P. abies (P < 0.01;
t = 3.59). Mean rational interception (I%) of the P. abies were significantly greater than observed for the F. orientalis (P < 0.01, t = 9.37). The relationship between gross rainfall and throughfall, stemflow, and interception were observed as positive, and Pearson correlation was significant (P < 0.01). Since planting a new species caused changes in the quantity of input water (sum of the throughfall and stemflow) to the forest floor, hence rainfall partitioning should be considered for forest management and selection of appropriate species.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Forest ecohydrology
  • Hyrcanian forest
  • Rainfall partitioning
  • Species selection