بررسی امکان توسعة جنگلکاری نیمه‌دیم ارقام زیتون در منطقة مهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

در این تحقیق که با هدف معرفی ارقام سازگار و مقاوم برای کاشت در شرایط نیمه‌دیم (کم آبیاری) مناطق گرمسیری اجرا شده است، سه رقم مقاوم به خشکی زیتون (روغنی، دزفولی و زرد) در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار، به فاصلة 5 × 5 متر و حداقل آبیاری (با تمرکز بر سال‌های اول) در ایستگاه تحقیقات محسن‌آب مهران در استان ایلام کاشت شدند. وضعیت زنده‌مانی، شادابی و فنولوژی نهال‌های کاشته‌شده در پایان دورة خشک هر سال، مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده درطی اولین فصل رویش (1382)، حاکی از زنده‌مانی بسیار خوب ارقام کاشته‌شده بود، ولی در سال‌های بعد درصد زنده‌مانی، مقداری کاهش یافت. مقایسة درصد زنده‌مانی ارقام در پایان دوره (1390) حاکی از وجود اختلاف معنی‌دار بین آنهاست به‌طوری‌که رقم روغنی با 55 درصد بیشترین زنده‌مانی و ارقام زرد با 6/41 درصد و دزفولی با 5/27 درصد به‌ترتیب در مراحل بعدی قرار دارند. مقایسة میانگین ارتفاع، قطر تاج و قطر یقه ارقام زیتون تحت آزمایش، اختلاف معنی‌داری را نشان نداد. ارتفاع برخی نهال‌های رقم روغنی در پایان فصل رشد سال هشتم، حداکثر به 298 سانتی‌متر، قطر تاج به بیش از 235 سانتی‌متر و قطر یقه به بیش از 17 سانتی‌متر رسیده است. رقم روغنی که در شرایط کم‌آبیاری این تحقیق از رشد ارتفاعی شایان توجه (23 سانتی‌متر در سال) و رشد تاجی حدود 20 سانتی‌متر در سال برخوردار بود، به عنوان رقم برتر این تحقیق معرفی می‌شود. برای دستیابی به رشد رویشی بهتر زیتون در این مناطق، اجرای دست‌کم یک یا دو بار آبیاری در طول فصل خشک (هر بار حدود 50 لیتر آب برای هر نهال) ضروری خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation on semi-rain fed plantation by varieties of Olives in Mehran, Ilam province

چکیده [English]

Major parts of Ilam province in south regions, Mehran and Dehloran, have some poor plain with arid and hot climates. Considering the circumstances, the introduction and afforestation by use of multi-purpose and resistance to dehydration in plants, such as olive trees, can have an important role in soil conservation and development of province and country. In this study by aim of to identify the most adaptive and resistant varieties of olive (Olea europaea L.) to semi-rainfed (low irrigation) condition of warm climate parts of Ilam province, three varieties of Olive (Dezfuli, Roughani and Zard) as multipurpose species, under a trial randomized complete blocks design with four replications, 5 x 5 m. spacing, limited irrigation operation (only first year) was conducted in 2002 in Mohsenab station, Mehran township. Phenology, growth and survival of the seedlings were recorded annually at the end of dry period and analyzed statistically.  The results at end of the trial (2011) showed that there is significant difference between provenances so that the most resistant olive variety is Roughani with survival of 55 %, whereas the two other varieties have the survival of 41.6% for Zard and 27.5 % for Dezfuli. The means for height, crown diameter and collar diameter of olive varieties tested did not show any significant difference. The mean height, crown cover diameter and collar diameter of the olives were 298, 235 and 18 cm, respectively. Roughani in low irrigation conditions of this study, with growth in height (23 cm per year) and canopy growth (20 cm per year) is introduced as higher variety in this study. To achieve better growth performance for Olive in these areas at least once or twice irrigation during the dry season (each about 50 liters of water per tree) will be necessary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Afforestation
  • low irrigation
  • Olive
  • viability
  • vegetative growth