بررسی تأثیر برخی عوامل زیستی بر گیاه‌پالایی سرب و جذب فسفر توسط اکالیپتوس (Eucalyptus Camaldulensis)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

سرب یکی از مهم‌ترین آلاینده‎های محیطزیست به‌شمار می‎‌آید که جذب عناصر غذایی توسط گیاه را مختل می‎کند. تحقیق حاضر با هدف بررسی پتانسیل برخی عوامل ‎زیستی در گیاه‌‎پالایی سرب و جذب عناصر غذایی توسط اکالیپتوس در خاک آلوده به سرب انجام گرفت. تیمارها شامل سه سطح باکتری (B0،  Ba105 و Ps36)، دو سطح قارچ (M0 و M1) و سه سطح سرب (صفر، 50 و 100 میلی‎گرم در کیلوگرم) بود. جدایه‌‎های باکتریایی مورد استفاده از جنس سودوموناس و باسیلوس و قارچ نیز از گونة گلوموس موسه انتخاب شد. نتایج نشان داد، با افزایش غلظت سرب در خاک، جذب این عنصر توسط گیاه افزایش می‌یابد. تلقیح با باکتری باسیلوس Ba105 موجب افزایش معنی‎دار مقدار جذب سرب در اندام ریشه‌ای شد و این تیمار به افزایش 55 و 5/19 درصدی مقدار جذب سرب به‌ترتیب نسبت به تیمار شاهد (بدون تلقیح) و تلقیح با باکتری سودوموناسPs36 انجامید. تلقیح گیاهان با قارچ میکوریزی نیز سبب افزایش 7/23 و 44 درصدی مقدار جذب سرب در اندام هوایی و ریشه نسبت به شاهد شد. بیشترین مقدار جذب فسفر در غلظت صفر سرب بود و با افزایش مقدار سرب خاک، مقدار جذب فسفر در اندام هوایی و ریشه کاهش یافت. تلقیح با باکتری Ps36 و Ba105 همراه قارچ میکوریزی موجب افزایش مقدار فسفر و پتاسیم جذب‌شده در ریشه و اندام هوایی اکالیپتوس شد. همیاری ریز‎جانداران مفید (باکتری و قارچ) خاکزی، با گونه‌های درختی سریع‌‎الرشد و دارای زیست‌‎تودة بالا، همچون اکالیپتوس می‎تواند موجب بهبود کارایی گیاه‎پالایی در شرایط تنش فلزات سنگین شود. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study the Effects of some Biotic Factors in Lead Phytoremediation and Phosphorous Uptake by Eucalyptus (Eucalyptus Camaldulensis)

چکیده [English]

Lead is one of the most important environmental pollutants which disturbed nutrient uptake by plant. Present study was conducted with the aim of evaluation of some biotic factors potential in lead (Pb) phytoremediation and nutrient uptake by eucalyptus in Pb-contaminated soil. Treatments include three levels of bacteria (B0, Ba105 and Ps36), two levels of mycorrhiza (M0 and M1) and three levels of Pb (0, 50 and 100 mg/kg). Bacterial isolates were pseudomonas and bacillus and fungi was glomus moseae. Results showed that increasing in soil Pb concentration improved Pb uptake by plants. Inoculation with Ba105 caused significant increase in shoot Pb uptake and this treatment caused in 55 and 19.5% increase in Pb uptake compared to control (without inoculation) and inoculation with pseudomonas Ps36. Also, mycorrhizal inoculation resulted in 23.7 and 44% increase in shoot and root Pb uptake compared to control. The greatest phosphorous uptake occurred in 0 mg/kg Pb. As Pb concentration in soil is increased, shoot and root phosphorous uptake by eucalyptus significantly. Inoculations with Ps36 and Ba105 along with mycorrhiza caused increase in shoot and root phosphorus and potassium uptake. Association of soil beneficial microorganisms (bacteria and fungi) with fast-growing and high biomass producer tree species like eucalyptus could cause improvement in phytoremediation efficiency under heavy metal stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eucalyptus
  • Associative symbiosis
  • Pseudomonas
  • Biomass
  • Mycorrhizal fungi