اثر جاده‌های جنگلی بر تغییرپذیری مشخصه‌های حاصلخیزی خاک (پژوهش موردی: جنگل خیرود، نوشهر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر جاده‌‌‌های جنگلی بر مقادیر مشخصه‌های نیتروژن، فسفر، پتاسیم و pH خاک در جنگل‌های بخش نم‌‌خانه از جنگل خیرود نوشهر در شمال کشور صورت گرفته‌‌‌است. 16 خط‌نمونه (هشت خط‌نمونه در جاده اصلی و هشت خط نمونه در جاده فرعی) هر یک به‌طول 100 متر از حاشیه جاده تا داخل جنگل و چهار قطعه نمونه در فواصل صفر (حاشیه جاده)، پنج، 60 و 100 متری از جاده‌‌‌های جنگلی خاکی اصلی و فرعی مستقر شد. بر اساس نتایج آزمون توکی، در جاده اصلی و دامنه خاکبرداری، مقدار نیتروژن در فواصل 60 و 100 متری به‌صورت معنی‌داری از حاشیه جاده بیشتر است، در حالی که در جاده فرعی، هر دو دامنه خاکبرداری و خاکریزی، نیتروژن در حاشیه جاده، به‌‌طور معنی-داری کمتر از دیگر فواصل است. فسفر فقط در جاده اصلی و دامنه خاکریزی و در حاشیه جاده به طور معنی‌داری بیش‌تر از فاصله 100 متری در داخل جنگل بود و در مورد پتاسیم، بین فواصل مختلف در جاده‌های اصلی و فرعی و در دامنه‌های خاکریزی و خاکبرداری، اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. غالباً pH در حاشیه جاده به طور معنی‌داری بیشتر از فواصل دیگر در جاده‌های اصلی و فرعی بود. نتایج این پژوهش نشان‌‌‌داد که تغییرات ناشی از بهم‌خوردگی خاک بر اثر جاده‌سازی، تاثیرات زیادی بر مشخصه‌های حاصلخیزی خاک دارد، به همین جهت لازم است در هنگام احداث جاده‌های جنگلی، با رعایت هرچه بیشتر اصول فنی و پیروی از طبیعت، از شدت تخریب و بهم خوردگی‌ها تا حد ممکن کاست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of forest roads on variability of soil fertility parameters (case study: Kheyroud Forest, Nowshahr)

نویسندگان [English]

  • A Deljouei 1
  • Ehsan Abdi 2
  • B. Majnounian 3
1 PhD student, Forest Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
2 Associate Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
3 Professor, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
چکیده [English]

This study aimed to investigate effect of forest roads on amount of soil elements: nitrogen, phosphorus, potassium and pH in the Caspian Forest of Iran. For this purpose, main and secondary forest roads were chosen in second district in Kheyroud forest. 16 transects (8 transects in the main roads and 8 transects in the secondary roads) was established with 100 meters length from roadside into the forest interior. Four plots established at 0, 5, 60 and 100 m distances. The amount of nitrogen, according to the Tukey test, in the main roads and cut slope, was significant in the 60 and 100 m distances and their values were more than 0 distance. However in the edge of secondary roads, there was a significant difference, in both cut and fill slope and its value is less than other distances. Phosphorus only in roadside and on the down slope of the main road was significantly more than 100 m and there was no significant difference for potassium at different distances of the main and the secondary roads, cut and down slopes. pH, in 0 m distance had a significant difference and its value was more than other distances in the main and the secondary roads. The results showed that changes due to soil disturbance caused by road construction affect chemical elements of soil and pH, so that is necessary to reduce degree of destruction and disturbance in road construction as much as possible, with respect to technical principle and following the nature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cut slope
  • Fill slope
  • Main road
  • Secondary road