شناسایی حشرات بذرخوار و تعیین خسارت آنها در طبقات ارتفاعی مختلف بر بذور بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل‌های بلوط ایلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه

2 کارشناس‌ارشد آسیب‌شناسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه

3 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه ایلام، ایلام

4 مربی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، لرستان

چکیده

بذر بلوط به‌دلیل داشتن مواد غذایی فراوان، تا حد زیادی پیش و پس از ریزش در معرض حملۀ سخت‌بالپوشان، بال‌پولکداران و دیگر حشرات قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر به‌منظور بررسیتأثیر خسارت حشرات بذرخوار بلوط بر زادآوری بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل‌های بلوط شهرستانایلام (درۀ ارغوان) انجام گرفت. به این منظور در شش نقطۀ مختلف (در جهت جنوبی و طبقات مختلف ارتفاعی)، بذور درختان بلوط جمع‌آوری شد. بذور جمع‌آوری‌شده (در هر طبقۀ ارتفاعی 10 پایه بلوط و از هر پایه 100 بذر) به آزمایشگاه انتقال یافت و پس از توزین با ترازوی دیجیتالی، به‌منظور زمستان‌گذرانی آفات بذرخوار در درون ظروف پلاستیکی قرار داده شد. تعداد دیگری از بذور آلوده و سالم جمع‌آوری‌شده نیز به‌منظور بررسی تأثیر آفات بر قدرت جوانه‌زنی آنها در نهالستان کشت شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که در منطقۀ تحت بررسی دو آفت بذرخوار بلوط به نام‌هایسرخرطومی بذرخوار بلوط (Curculio glandium Marsham) و پروانۀ بذرخوار بلوط (Cydia fagiglandana Zeller) به بذور درختان بلوط خسارت می‌زنند. خسارت سرخرطومی بذرخوار 9/71 درصد و خسارت پروانۀ بذرخوار 1/28 درصد بود. بیشترین و کمترین آلودگی به آفات بذرخوار به‌ترتیب در طبقه‌های ارتفاعی 1900 و 1700 متری از سطح دریا بود. درصد جوانه‌زنی بذور سالم 8/74 و درصد جوانه‌زنی بذور آفت‌زده 2/25 به ثبت رسید. درصد آلودگی بذور ریخته‌شده در زیر درختان 4/60 و درصد آلودگی بذور آلوده روی تاج درختان 6/39 بود. همچنین بذور سالم میانگین وزنی بیشتری از بذور آلوده در سطح 5 درصد داشتند؛ بنابراین در هنگام کاشت بذر بلوط باید از کاشت بذرهایی که از ارتفاعات بالا جمع‌آوری می‌شوند و علائم و نشانه‌های آفات بذرخوار را دارند اجتناب کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identification of the oak seed insects and determination of its damage on Persian oak (Quercus brantii Lindl) at different altitudes of Ilam oak forests

نویسندگان [English]

  • Mohamad-Reza Zargaran 1
  • Mohamad-Rasoul Najafi 2
  • Majid Mirab-Balou 3
  • Majid Tavakoli 4
1 Assistant Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I. R. Iran
2 M. Sc. of Forest protection, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I. R. Iran
3 Assistant Prof., Plant Protection department, Agricultural Faculty, Ilam University, Ilam, I. R. Iran
4 Instructor, Agricultural and Natural Resources Research Center of Lorestan, Lorestan, I. R. Iran
چکیده [English]

The acorn (oak nut) is attacked by Coleoptera and Hymenoptera and another insects before and after falling from trees to ground surface because of large food capacity. This study has been done to investigate the effect of pests of acorn damages on regeneration of Persian oak (Quercus brantii Lindl) in Arghavan valley oak forests of Ilam city in west of Iran. For this purpose, acorns from south direction at different elevation classes in six oak forest sites were collected. The collected acorns transferred to the laboratory and their weights were measured with digital scale and they were placed in some special plastic containers in order to overwinter the acorn-eating pests. Also a number of infected and infested acorns were planted in the nursery in order to study the effect of pests on their germination potential. The results of study showed that in the study area, two oak nut pests, Curculio glandium Marsham and Cydia fagiglandana Zeller caused damages to acorns. The precent of C. glandium damages was higher than C. fagiglandana. Percentage of C. glandium damage was 71.9% and C. fagiglandana damage was 28.1%. The highest infestation rate was on algae pests at 1900 m above sea level elevation, and the lowest at 1700 meter altitude. The falling acorns have highest percent of infection than the acorns which still remain on tree branches. Germination percentage of healthy seeds was 74.8% and germination percentage of infected seeds was 25.2%. The results of planted nuts showed that infected seed had much lower germination potential than healthy nuts. The percentage of contaminated seeds under the trees was 60.4% and the infected seeds on the crown of trees were 39.6%. Also, healthy seeds had more weighted mean (α=5%) than contaminated seeds. So in planting oak seeds we could avoid the seeds with any sign of pests that collected from high altitudes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pest
  • Oak
  • population
  • Germination
  • Zagros