تغییرات فصلی فراوانی قارچ‌های آربسکولار محلب (Cerasus mahaleb L. Mill) و ارتباط آنها با فعالیت برخی آنزیم‌های ریزوسفر (مطالعۀ موردی: چهارطاق اردل)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

4 مربی پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

چکیده

قارچ‌های میکوریزی به‌عنوان بخشی از موجودات خاکزی، همزیست‌هایی برای گونه‌های گیاهی محسوب می‌شوند که با ترشح آنزیم‌های خود و تحریک ترشح آنزیم‌های گیاه سبب افزایش حاصلخیزی خاک می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پتانسیل و شناسایی قارچ‌های میکوریزی همزیست با محلب و سنجش فعالیت آنزیم‌های فسفاتاز اسیدی و قلیایی، دهیدروژناز و اوره‌آز در دو فصل مرطوب و خشک انجام گرفت. بدین منظور از ریشه‌های پنج پایه از درخت محلب و خاک اطراف آنها در رویشگاه چهارطاق اردل در استان چهارمحال و بختیاری نمونه‌برداری شد. اسپورهای قارچ‌های میکوریز آربسکولار همزیست با محلب به روش الک مرطوب و سانتریفوژ جداسازی و براساس صفات مورفولوژیکی شناسایی شدند. همچنین پس از واکنش‌های بیوشیمیایی لازم، فعالیت آنزیم‌ها با استفاده از اسپکتروفتومتر سنجیده شد. در این پژوهش شش گونه قارچ آربسکولار از چهار جنسFunneliformis، Claroideoglomus، Rhizophagus و Septoglomus به‌عنوان گونه‌های همزیست با محلب معرفی شدند که سه گونه به جنس Rhizophagus تعلق داشت. کلنیزاسیون میکوریزی در فصل بهار 25/70 و در فصل پاییز 76 درصد بود. همچنین فعالیت آنزیم‌های فسفاتاز، دهیدروژناز و اوره‌آز طی دو فصل اختلاف معنی‌داری را نشان دادند. نتایج آزمون همبستگی، حاکی از وجود همبستگی مثبت معنی‌دار بین درصد کلنیزاسیون ریشه و فعالیت آنزیم‌های اندازه‌گیری‌شده بود که نشان می‌دهد قارچ‌های میکوریزی توانسته‌اند در فصل بهار فعالیت آنزیم‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. با توجه به درصد زیاد کلنیزاسیون میکوریزی در گونۀ محلب، وابستگی این‌ گونه به همزیستی میکوریزایی ضرورری به‌نظر می‌رسد و باید در برنامه‌های نهالکاری و احیا به‌طور جدی به آن توجه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Seasonal Changes in Abundance of Arbuscular Mycorrhiza Fungi of Cerasus Mahaleb (L.) Mill. and Their Correlation with Activity of Some Rhizosphere Enzymes (Case Study: Chahartagh-E-Ardal(

نویسندگان [English]

  • N Armand 1
  • A Shirvany 2
  • Mohammad Matinizadeh 3
  • Mostafa Khoshnevis 4
1 Ph. D. Student of Silviculture and Forest ecology, Faculty of Natural Resources, University of Tehran.
2 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources, University of Tehran.
3 Associate Professor, Research Institute of Forests and Rangelands, Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran.
4 Research Expert, Research Institute of Forests and Rangelands, Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran.
چکیده [English]

Mycorrhizal fungi, as a part of soil organisms, are mutualism for plant species that lead to an increase in soil fertility by enzymes secretion itself and stimulating the secretion of plant enzymes. The present study was carried out to investigate the potential and identification of arbuscular mycorrhiza fungi associated with Cerasus mahaleb and enzymes activity of acid and alkaline phosphatase, urease and dehydrogenase. For this purpose, roots of five trees of Cerasus mahaleb and their rhizosphere were sampled in ChaharTagh-e-Ardal habitat located in ChaharMahal va Bakhtiari Province. Arbuscular mycorrhizal fungi were isolated by wet sieve and identified using morphological characteristics. After soil extraction and carrying out biochemical reactions, soil enzymes activities were measured by spectrophotometer. In this study, six species of arbuscular fungus from four genera of Funneliformis, Claroideoglomus, Rhizophagus and Septoglomus were introduced as associated species with mahaleb, three species belonging to the genus Rhizophagus. The percentage of root colonization was 70.25% in spring and 76% in autumn. Also, the activities of acid phosphatase, dehydrogenase and urease indicated significant differences among seasons. The results showed that there is a significant positive correlation between percentage of root colonization and enzymes activities that shows influence of mycorrhizal fungi on enzymes activities in spring season. Due to the high percentage of mycorrhizal colonization in Cerasus mahaleb, dependence of this species on mycorrhizal symbiosis is essential and should be considered seriously in planting and rehabilitation programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ChaharMahal va Bakhtiari
  • colonization
  • mycorrhiza
  • season