بررسی عملکرد برخی تیمارهای اصلاحی در بازیابی خصوصیات فیزیکی خاک مسیرهای چوبکشی (مطالعۀ موردی: جنگل دارابکلای ساری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

2 دانشیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

3 استادیار گروه جنگلداری دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان

4 استاد گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، گیلان

چکیده

خروج چوب توسط اسکیدر ممکن است سبب کوبیدگی، ایجاد شیارهای عمیق و فرسایش خاک شود. از این‌رو برای احیا و بازیابی خصوصیات فیزیکی خاک مسیرهای چوبکشی، باید تیمارهای اصلاحی انجام گیرد. در این تحقیق عملکرد چهار نوع تیمار اصلاح کوبیدگی خاک روی مسیرهای چوبکشی یکساله، در دو کلاسۀ شیب کم (20-0) و شیب زیاد (بیش از 20) با پنج تکرار مطالعه شد. 360 نمونه خاک که نیمی از آنها پیش از اعمال تیمارها و نیمی دیگر یک سال بعد از اعمال تیمارها جمع‌آوری شده بود تجزیه‌و‌تحلیل شد تا اثر اصلاحی تیمارها سنجیده شود. نتایج نشان داد که در کلاسۀ شیب کمتر از 20 درصد، وزن مخصوص ظاهری و درصد پوکی خاک در قطعات نمونه با تیمار اصلاحی در مقایسه با تیمار شاهد عرصۀ جنگل اختلاف معنی‌داری داشت. تیمارهای شیار قائم، شیار مورب و مازاد مقطوعات با تیمار شاهد مسیر چوبکشی اختلاف معنی‌داری نداشت و فقط استفاده از تیمار مرکب، سبب کاهش معنی‌دار وزن مخصوص ظاهری و افزایش درصد پوکی خاک نسبت به تیمار شاهد مسیر چوبکشی شد. در کلاسۀ شیب بیشتر از 20 درصد، همۀ تیمارهای اصلاحی خاک با تیمار شاهد عرصۀ جنگل اختلاف معنی‌دار داشتند، اما در مقایسه با تیمار شاهد مسیر چوبکشی هیچ‌کدام از تیمارهای نامبرده نتوانست اختلاف معنی‌داری ایجاد کند. از بین تیمارهای بررسی‌شده در تحقیق حاضر، تیمار مرکب بهترین کارایی را در بازیابی خصوصیات فیزیکی خاک در دو کلاسۀ شیب کمتر و بیشتر از 20 درصد نشان داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the performance of some improvement treatments in restoring soil physical properties of skid trails (Case Study: Darabkola Forest, Sari)

نویسندگان [English]

  • Pejman Imani 1
  • Majid Lotfalian 2
  • Aidin Parsakhoo 3
  • Ramin Naghdi 4
1 Ph.D. student of forest engineering, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources. I. R. Iran
2 Associate Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources. I. R. Iran
3 Assistant Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Forest Science, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, I. R. Iran
4 Professor, Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, I. R. Iran
چکیده [English]

Logging operation by skidders can lead to soil compaction, rutting and erosion of skid trails. Therefore, in order to restore the soil physical properties of skid trails, it is necessary to perform improvement treatments. In this study, four compaction improvement treatments were investigated on one-year-old skid trails with two slope classes of low slope (0-20) and high slope (over 20) and 5 replications. 360 soil samples were taken, half of them before applying the treatments and the other half a year after the treatments application, and were analyzed to evaluate the improvement effect of the treatments. Results of low slope class showed that there was a significant difference between soil bulk density and porosity percentage in improvement treatment plots and control plots of forested area. Treatments of orthogonal groove, diagonal groove and logging residuals showed no significant difference with the control skid trail, and only the use of the combined treatment was able to significantly reduce bulk density and increase porosity percentage compared to the control skid trail. For high slope class, all soil improvement treatments showed a significant difference with control plots; however, compared to the control skid trail, none of the mentioned treatments could cause significant differences. Among the studied treatments, the combined treatment had the best performance in restoring soil physical properties in both low and high slope classes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bulk Density
  • Logging Residuals
  • Orthogonal Groove
  • Porosity Percentage
  • Skid Trail